Οι διακόνισσες των Εκκλησιών!..

Κωδικός Πόρου: 00285-117534-4939
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 22/11/13 18:35
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Χριστιανισμός και Θρησκείες, 00285-117534-4939




Περιγραφή:

Οι διακόνισσες των Εκκλησιών!..

Πώς και γιατί ο θεσμός αυτός, που αποτελεί, κατά κάποιον τρόπον, και ένα είδος ιεροσύνης των γυναικών, αναβιώνει από την Εκκλησία της Ελλάδος μετά από 17 αιώνες και τι λέγουν για το θέμα αυτό οι Πατέρες της Εκκλησίας μας!..

Προ ολίγου καιρού με επεσκέφθη μία φοιτήτρια της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία, συγγενής ούσα, μου εζήτησε ορισμένα βιβλιογραφικά στοιχεία προκειμένου να συγγράψη μίαν εργασίαν που είχε να κάνει με το θέμα της «Ιερωσύνης των Γυναικών».
Ομολογώ ότι το θέμα με αιφνιδίασε, δεδομένου ότι, μέχρις εκείνης της στιγμής τουλάχιστον, ο γράφων δεν είχε ασχοληθεί με παρόμοιο ζήτημα. Ωστόσο, ως θέμα, ήταν όντως ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα να αναγκασθώ να αναζητήσω αρκετά στοιχεία μέσα από τα πατερικά κείμενα, που να έχουν σχέση με το θέμα μας, πράγμα το οποίον δεν άργησε να γίνη, δεδομένου ότι η εν λόγω φοιτήτρια είχε πολύ περιορισμένο χρόνο στην διάθεσή της για να καταθέση την εργασίαν της.
Ιδού, λοιπόν, πώς το θέμα αυτό της «Ιερωσύνης των γυναικών» γίνεται πάλι επίκαιρον, μετά την απόφασιν της Εκκλησίας της Ελλάδος να αναβιώση ένα θεσμό, που ίσχυε στα εκκλησιαστικά μας δεδομένα εδώ και 17 αιώνες, αλλά που οι συγκυρίες και όλα όσα είχαν διαδραματισθεί στο διάστημα αυτό μέχρι σήμερον, τον θεσμό αυτό τον είχαν «εν υπνώσει».
Βεβαίως, για το θέμα της Ιερωσύνης τω γυναικών κάνω ειδικήν αναφοράν μέσα στον 8ον Τόμον της σειράς «Η Βίβλος της Αλήθειας», που θα κυκλοφορήση σε λίγες ημέρες από τις Εκδόσεις Λιακόπουλου. Δράττομαι, όμως, αυτής της ευκαιρίας να μνημονεύσω ορισμένα στοιχεία, μέσα από την πατερική μας σοφία, ώστε να δοθή η δυνατότης σε πολλούς αναγνώστες, που δεν έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα, να έχουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για κάτι που, ασφαλώς, τους ήτο άγνωστον μέχρι σήμερα.

«ΜΑΡΘΑ, ΜΑΡΘΑ…»

Η αλήθεια είναι ότι η ελληνική κοινωνία έχει ανάγκη ν’ ασχοληθεί με πιο σοβαρά ζητήματα απ’ αυτό της Ιερωσύνης των γυναικών, και δεν θα έπρεπε να τυρβάζομεν περί άλλων πραγμάτων, όπως ακριβώς ετόνιζε και ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός.
Ο Χριστός, φιλοξενούμενος μία ημέρα σ’ ένα σπίτι στα Ιεροσόλυμα, όταν είδε με τι πεζά πράγματα ασχολείτο η Μάρθα, ενώ η αδελφή της Μαρία είχε αφοσιωθή στα λόγια του Χριστού, αναγκάστηκε να της πει: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζη περί πολλά ενός δε εστί χρεία Μαρία δε την αγαθήν μερίδα εξελέξατο, ήτις ουκ αφαιρεθήσεται απ’ αυτής». Δηλαδή: «Μάρθα, Μάρθα, με άλλα πράγματα ασχολείσαι και κουράζεσαι, ενώ ένα πράγμα είναι χρήσιμο: Η πνευματική τροφή που επέλεξε η Μαρία, της οποίας η επιλογή δεν πρόκειται να αφαιρεθεί ποτέ»!.. (Λουκ. 10, 41-42).

Η «ΠΑΠΙΣΣΑ ΙΩΑΝΝΑ»

Η αλήθεια είναι ότι το θέμα της Ιερωσύνης των γυναικών το είχαν διακωμωδήσει πάρα πολλοί στο παρελθόν. Πρώτος και … καλύτερος, ο Εμμανουήλ Ροΐδης, ο οποίος με το έργο του «Η Πάπισσα Ιωάννα», το οποίο, ως έργο, αποτελούσε ένα σκάνδαλο για τα ελληνικά δεδομένα της εποχής εκείνης ήταν ένα από τα θέματα που είχαν ταράξει την ελληνική κοινωνία της εποχής αυτής (αρχές 20ού αιώνος), αφού το έργο αυτό θεωρήθηκε ως ένα από τα πιο σκανδαλώδη έργα, που γράφτηκαν ποτέ, ξεσηκώνοντας στην κυριολεξία Κλήρο και Λαό για το υβριστικό περιεχόμενό του, αφού, ως θέμα του, είχε την δια σατανικών μεδόδων επικράτησιν εις τον παπικόν θρόνον της γνωστής «Ιγγλέζας Γιλβέρτης» γνωστής εις το κοινόν και ως … «Παπίσσης Ιωάννας»!
Αλλά, ας έλθουμε στην ουσία του θέματος και ας εξηγήσουμε στο κοινό τι είναι ιερωσύνη:
Από δογματικής πλευράς, ιερωσύνη είναι το μυστήριον, κατά το οποίον, δια της επιθέσεως των χειρών του επισκόπου και της προσευχής, κατέρχεται επί του χειροτονουμένου η Θεία χάρη, η οποία καθιστά τον χειροτονούμενο άξιο λειτουργό της Εκκλησίας. Το μυστήριο τελείται υπό του Επισκόπου, ως διαδόχου των αποστόλων, οι οποίοι είχαν ως εντολή από τον Χριστό την μετάδοση των μέσων σωτηρίας των ανθρώπων, μεταξύ των οποίων και τα μυστήρια. Ανάλογα με τον βαθμό της ιερωσύνης, μεταδίδεται και μία αντίστοιχη πνευματική εξουσία με σκοπό την επιτέλεση των ιερατικών καθηκόντων, όπου ο μεν Επίσκοπος έχει την εξουσία να κηρύττη τον λόγον του Θεού, να τελή μυστήρια και να ποιμαίνει την Εκκλησία, ο δε Πρεσβύτερος να κηρύττει τον λόγον του Θεού και να τελεί τα μυστήρια (πλην της ιερωσύνης και του αγιασμού του μύρου), να διευθύνει την εκκλησία, υποτασσόμενος εις τον Επίσκοπον, και ο Διάκονος να βοηθά τον Επίσκοπον και τον Πρεσβύτερον στις ιεροτελεστίες.
Η Δυτική (Καθολική) Εκκλησία αναγνωρίζει την ιερωσύνη ως μυστήριον, ενώ η Διαμαρτυρόμενη Εκκλησία αποκρούει τούτο, ισχυριζόμενη ότι εις την Καινή Διαθήκη η χειροτονία επέχει θέσιν όχι μυστηρίου ή άλλης λειτουργικής πράξης, αλλά εκλογής υπό του λαού δι’ υψώσεως των χειρών.
Παρά ταύτα, πολλές είναι οι φωνές, που, δυστυχώς, όσο πάνε και πληθαίνουν, οι οποίες ισχυρίζονται ότι θα πρέπει να «εκμοντερνισθούμε» και –ει δυνατόν- να κάνουμε και γυναίκες Επισκόπους!
Το θέμα αυτό δεν το ανακίνησε, ασφαλώς, η Ελληνική Εκκλησία. Το έθιξε πρώτη - και το προχώρησε στην υλοποίησή του - η Αγγλικανική Εκκλησία, η οποία τελευταίως όχι μόνον έκανε γυναίκες ιερείς, αλλά έφθασε και εις το έσχατον σημείον να χειροτονήσει ακόμη και ιερείς ομοφυλόφιλους!
Δεν χρειάζεται εδώ να πούμε ότι, οσονούπω, η ίδια η ελληνική πολιτεία θα αναγκασθή από διάφορες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως να νομιμοποιήση ακόμη και τους γάμους μεταξύ ομοφυλοφίλων (ήδη στην Κέρκυρα, προ ημερών, είχαμε ένα παρόμοιο κρούσμα), ενώ πολλά που θα δουν ακόμη τα μάτια μας θα είναι απόρροια της πολιτικής μας να εναρμονισθούμε με το κοινοτικόν δίκαιον (όποιο κι αν είναι αυτό, για να θυμηθούμε τον Βεληγκέγκα που έλεγε στον σκλαβωμένο Έλληνα Καραγκιόζη «σκάσε και μη μιλάς, εγώ διατάζω!..»). Κι απ’ αυτές τις οδηγίες, ακόμη και η Ελληνική Εκκλησία, ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας μας, θ’ αναγκασθή (και αναγκάζεται εκ των πραγμάτων) να κάνη κινήσεις που δεν συνάδουν με πολλές από τις εθνικοθρησκευτικές μας συνήθειες.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ

Ο Ιερός Χρυσόστομος έχει γράψει ειδικό σύγγραμμα («Περί Ιερωσύνης λόγοι ς΄»), όπου αναλύει τον τρόπο με τον οποίον πρέπει κανείς να έχει σχέση με τα ιερατικά του καθήκοντα. Και όχι μόνον!… Διάφοροι άλλοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως για παράδειγμα, ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός και πολλοί άλλοι κάνουν λόγο για το θέμα αυτό και μάλίστα είναι πολύ αυστηροί στο τρόπο με τον οποίον πρέπει να εκλέγωνται οι διακόνισσες. Προς απόδειξιν του λόγου του αληθούς δεν έχουμε, παρά να διαβάσουμε και άλλους βυζαντινούς συγγραφείς, όπως, για παράδειγμα, στον Eπιφάνιο, στον Κεδρηνό, στον Γεώργιο Μοναχό, στον Παλλάδιο, στον Κωνσταντίνο τον Πορφυρογέννητο, στον Ιωάννη Σκυλίτση, στον Μιχαήλ τον Ατταλειάτη, στον Ζωναρά, στον Φώτιο, στον Θεοφάνη τον Ομολογητή, στην μεγάλη συγγραφέα Άννα Κομνηνή, στα «Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως» και αλλού.
Εκείνον, όμως, που δεν μπορούμε να λησμονήσουμε ή να ξεχάσουμε και ν’ αδιαφορήσουμε για όλα όσα λέει, είναι ο Απόστολος Παύλος, ο οποίος εις την επιστολήν του προς τον Τίτον «ξεκαθαρίζει το τοπίον» για το πώς πρέπει να εκλέγωνται οι επίσκοποι, ενώ στην Α΄ προς Τιμόθεον επιστολήν του, θα πη επιγραμματικά τα εξής:
«Γυνή εν ησυχία μανθανέτω εν πάση υποταγή γυναικί δε διδάσκειν ουκ επιτρέπω, ουδέ αυθεντείν ανδρός, αλλ’ είναι εν ησυχία. Αδάμ γαρ πρώτος επλάσθη, είτα Εύα και Αδάμ ουκ ηπατήθη, η δε γυνή απατηθείσα εν παραβάσει γέγονε σωθήσεται δε δια της τεκνογονίας, εάν μείνωσιν εν πίστει και αγάπη και αγιασμώ μετά σωφροσύνης.» (Α΄ Τιμ. 2, 11-15).
Ας δούμε τώρα πώς ερμηνεύει το παραπάνω χωρίον ο αείμνηστος πανεπιστημιακός δάσκαλος Παν. Ν. Τρεμπέλας:
«Η γυναίκα ας μανθάνη την σωτηριώδη γνώσιν του ευαγγελίου ήσυχα, χωρίς να δημιουργή θόρυβον με την πολυλογίαν ή τις αντιρρήσεις της, αλλά να δεικνύη πάσαν υποταγήν. Δεν επιτρέπω δε εις την γυναίκα να διδάσκη εις τας συνάξεις της λατρείας, ούτε να εξουσιάζη και να γίνεται κυρία του ανδρός της, αλλ’ οφείλει να μένη ήσυχος, χωρίς να αντιλέγη ή να θορυβή. Δεν πρέπει να εξουσιάζη τον άνδρα της η γυνή, διότι ο Αδάμ επλάσθη πρώτος, έπειτα επλάσθη η Εύα δια να είναι βοηθός του ανδρός. Και επί πλέον ο Αδάμ δεν εξηπατήθη από το φίδι, η γυνή όμως εξηπατήθη από την συμβουλήν του φιδιού και έπεσεν εις την παράβασιν. Θα σωθή δε κάθε γυναίκα με την γέννησιν και την ανατροφήν τέκνων, αρκεί να τηρήσουν οι γυναίκες πίστιν εις τους άνδρας των και αγάπην εις αυτούς και να διαφυλάξουν με σωφροσύνην τον αγιασμόν της αγνότητος».
Ο Απόστολος Παύλος μάλιστα, θέλοντας να γίνη πιο διεξοδικός στο θέμα αυτό, θα πη:
«Διακόνους ωσαύτως σεμνούς, μη διλόγους, μη οίνω πολλώ προσέχοντας, μη αισχροκερδείς, έχοντας το μυστήριον της πίστεως, εν καθαρά συνειδήσει. Και ούτοι δε δοκιμαζέσθωσαν πρώτον, είτα διακονείτωσαν ανέγκλητοι όντες. Γυναίκας ωσαύτως σεμνάς, μη διαβόλους, νηφαλίους, πιστάς εν πάσι…» (Α΄ Τιμ. 3, 8-11).
Που σημαίνει:
«Οι διάκονοι το ίδιο πρέπει να είναι σεμνοί, όχι διπρόσωποι, ώστε να λέγουν άλλα εις τούτον και άλλα εις εκείνον δια την αυτήν υπόθεσιν να μη έχουν τον νουν τους εις το πολύ κρασί, να μη είναι αισχροκερδείς. Να κατέχουν την μυστηριώδη αλήθειαν της πίστεως συντροφευομένην με βίον άμεμπτον και καθαράν συνείδησιν. Και αυτοί δε ας εξετάζονται πρώτον προσεκτικοί και ας δοκιμάζωνται και έπειτα ας αναλαμβάνουν την υπηρεσίαν του διακόνου, εφ’ όσον ευρεθούν, ότι είναι ακατηγόρητοι και άμεμπτοι. Οι γυναίκες διάκονοι πρέπει και αυταί να είναι σεμναί, ελεύθεραι από το αμάρτημα της κακολογίας και διαβολής, εγκρατείς και προσεκτικαί, αξιόπιστοι εις όλα…» (Ερμηνευτική απόδοσις Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα).
Αυτά και να με συμπαθάτε! (*)

===========
(*) Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Άλφα Ένα» του Σαββατοκύριακου 16-17 Οκτωβρίου 2004