Ο πετεινός ως ανεξήγητο και περίεργο στοιχείο φιλοσοφικής δοξασίας (!)

Κωδικός Πόρου: 00285-114785-997
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 23/08/11 16:01
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Τί Εστιν Αλήθεια;, 00285-114785-997




Περιγραφή:

Ο πετεινός ως ανεξήγητο και περίεργο στοιχείο φιλοσοφικής δοξασίας (!)

Τι συμβαίνει και τα μεγάλα πνεύματα της ανθρωπότητας, όπως ο ίδιος ο Χριστός, χρησιμοποιούν στις φιλοσοφικές δοξασίες τους έναν πετεινό; Το ερώτημα θα εξακολουθεί να παραμένει ένα αιώνιο και δυσεπίλυτο φιλοσοφικό ερώτημα;

Ο πετεινός, σαν ένα μυστηριώδες και ανεξήγητο στοιχείο πολλών φιλοσοφικών δοξασιών, τον βλέπουμε και πάλι να λαλεί δίπλα στον Εσταυρωμένο Ιησού!.. Τι περίεργο!.. Ίσταται άνωθεν ενός ελληνικού κίονα, όπου στο βάθρο υπάρχει το Άγιον Μανδήλιον!.. Επί του εδάφους μια νεκροκεφαλή και ο όφις έρπων επί ενός μήλου!.. (Οπισθόφυλλο «Ιεράς Συνόψεως» της δεκαετίας 1950-1960).

ΛΕΝΕ πως ανάμεσα στα πρωτότυπα και πολύ ενδιαφέροντα Διηγήματά («Cuentos») του, ο Ισπανός συγγραφέας Λεοπόλδος Άλας («Leopoldo Alas») συμπεριλαμβάνει και το σύντομο, διασκεδαστικό, φιλοσοφικό κείμενο, που επιγράφεται Ο πετεινός τού Σωκράτη («El gallo de Sócrates»). Πρόκειται για μία ιδιότυπη αναφορά στην τελευταία ημέρα ζωής τού πετεινού, που θα θυσιαζόταν στον Θεό Ασκληπιό, σύμφωνα με την θεωρούμενη ως ύστατη επιθυμία τού μεγάλου Αθηναίου φιλοσόφου. Ο μελλοθάνατος πετεινός, που κατά τύχη ανήκει στον διάσημο ρήτορα Γοργία, συνομιλεί με τον Κίμωνα, τον πιστό μαθητή τού Σωκράτη, μέσα σε κλίμα αμοιβαίας οργής και αυξανόμενης επιθετικότητας. Μέσα σ’ αυτόν τον ζωηρότατο διάλογο, ο Λεοπόλδος Άλας βρίσκει την αφορμή ν’ ασκήσει δριμεία κριτική στην δογματική συμπεριφορά εκείνων των ανθρώπων, που επί μακρόν υπήρξαν τακτικοί μαθητές μίας μεγάλης μορφής τού πνεύματος, καθώς και στην μισαλλοδοξία των κάθε είδους φατριών, κυρίως των θρησκευτικών και φιλοσοφικών. (1)

Ο πετεινός του Πολύβιου Δημητρακόπουλου

Είναι αλήθεια ότι ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος, γνωστότερος με το φιλολογικό ψευδώνυμο «Πωλ Αρκάς», στο έργο του «Σιδηρά Διαθήκη», βάζει έναν πετεινό να φιλοσοφεί τη ζωή και να λέει στον συγγραφέα πράγματα παράδοξα και διόλου συνάδοντα με τη λογική, που πρέπει να έχει το έλλογο ον, ο άνθρωπος!

Πολύ περίεργος άνθρωπος ο Πωλ (ή Πολ)  Αρκάς. Κι οι φιλοσοφικές δοξασίες του προβλημάτισαν τον καιρό εκείνο ακόμη και την Εκκλησία!. Ας διαβάσουμε, όμως, τι λένε γι’ αυτόν ορισμένοι κριτικοί:

«Ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος χαρακτηρίζεται κυρίως ως θεατρικός συγγραφέας, με πλούσια δημιουργία, αλλά και φαντασία και τοποθετείται στους βασικούς εκπροσώπους του θεατρικού εκείνου λόγου που ψυχαγωγεί, χωρίς έντονες κοινωνικές προεκτάσεις, αλλά που όμως κατορθώνει, με την ιδιοτυπία του ύφους του και την πλοκή, να δίνει ολοκληρωμένες καταστάσεις κοινωνικών ή ιστορικών γεγονότων. [...] Σε μερικές από τις επιθεωρήσεις του, παρά το συντηρητισμό του στο θέμα της γλώσσας, καυτηριάζει έμμεσα την αριστοκρατία και την αστική τάξη της εποχής του και φαίνεται να διαισθάνεται τις κοινωνικές ανακατατάξεις που έρχονται. Ζει, άλλωστε την ατμόσφαιρα μιας μεταβατικής περιόδου, από την οποία δεν μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστος, αν ήθελε να συγκινήσει με το έργο του το θεατρικό κοινό. Για τούτο πολλές από τις επιθεωρήσεις του σημείωσαν ιδιαίτερη επιτυχία, γιατί εκφράζουν το κλίμα, την ανησυχία, τη νέα ορμή της εποχής του, με τρόπο επαγωγικό και συχνά διεισδυτικό στην ίδια την προβληματική που ωριμάζει στον κοινωνικό χώρο» (2).

«Μεταφραστής ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος, γνωστός για την ηθικολογική του Σιδηρά Διαθήκη αλλά και τη συμμετοχή του σε επιθεωρησιακά νούμερα ως συγγραφέας. Οι μεταφράσεις του Δημητρακόπουλου (που υπάρχουν στον Φέξη) είναι τολμηρές, ελεύθερες, με ενδιαφέρουσες αναλογίες αλλά χωρίς τη λυρική οιστρηλασία των χορικών του Αριστοφάνη. Πιθανόν ο μεταφραστής συστοιχιζόταν με την τότε μόδα των κωμειδυλλίων, των κωμωδιών μετ' ασμάτων, όπως η Τύχη της Μαρούλας ή ο Γενικός Γραμματεύς που ως θεατρικά υβρίδια συνδύαζαν οπερέτα, επιθεώρηση, κωμωδία ηθών και φάρσα.» (3)

«Ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος έζησε την περίοδο 1864 - 1922. Από τα έργα του πιο γνωστές οι δυο «Διαθήκες», η Σιδηρά Διαθήκη και η Χρυσή Διαθήκη. Προτερήματά του θεωρούνταν η γλαφυρότητα του ύφους και το σπινθηροβόλο πνεύμα. Γενικά, αυτά τα δυο έργα αποτυπώνουν ηθικοπολιτικά αποφθέγματα, βγαλμένα από τη ζωή και τα ήθη του καιρού του. Στην πραγματικότητα όμως, όχι μόνο του καιρού του, αλλά έχουν μια καταπληκτική διαχρονική αξία.» (4)

Ο πετεινός της Καινής Διαθήκης!

Ο πετεινός, όμως, δεν είναι ένα στοιχείο, που «δένει» με τις τελευταίες στιγμές του Σωκράτη, ούτε με τον Λεοπόλδο Άλα, ούτε με τον Πως Αρκάς, αλλά με την ίδια την Αγία Γραφή και ιδίως την Καινή Διαθήκη! Ας δούμε ένα σχετικό χωρίο των Ευαγγελίων:

«.... 30 Καί υμνήσαντες εξήλθον εις το όρος των ελαιών. Τότε λέγει αυτοίς ο Ιησούς· 31 Πάντες υμείς σκανδαλισθήσεσθε εν εμοί εν τή νυκτί ταύτη· γέγραπται γάρ, πατάξω τον ποιμένα, και διασκορπισθήσονται τα πρόβατα της ποίμνης· 32 μετά δε το εγερθήναί με προάξω υμάς εις την Γαλιλαίαν. 33 αποκριθείς δε ο Πέτρος είπεν αυτώ· Ει πάντες σκανδαλισθήσονται εν σοί, εγώ δε ουδέποτε σκανδαλισθήσομαι. 34 έφη αυτώ ο Ιησούς· Αμήν λέγω σοι ότι εν ταύτη τή νυκτί πριν αλέκτορα φωνήσαι τρίς απαρνήση με. 35 λέγει αυτώ ο Πέτρος· Κάν δέη με σύν σοί αποθανείν, ου μη σε απαρνήσομαι. ομοίως δε και πάντες οι μαθηταί είπον. 36 Τότε έρχεται μετ' αυτών ο Ιησούς εις χωρίον λεγόμενον Γεθσημανή, και λέγει τοίς μαθηταίς· Καθίσατε αυτού έως ού απελθών προσεύξωμαι εκεί. 37 και παραλαβών τον Πέτρον και τους δύο υιούς Ζεβεδαίου ήρξατο λυπείσθαι και αδημονείν. 38 τότε λέγει αυτοίς ο Ιησούς· Περίλυπός εστιν η ψυχή μου έως θανάτου· μείνατε ώδε και γρηγορείτε μετ' εμού. 39 και προελθών μικρόν έπεσεν επί πρόσωπον αυτού προσευχόμενος και λέγων· Πάτερ μου, ει δυνατόν εστι, παρελθέτω απ' εμού το ποτήριον τούτο· πλήν ουχ ως εγώ θέλω, αλλ' ως σύ.»(5)

Κατόπιν όλων αυτών τίθεται το ερώτημα: «Τι συμβαίνει και τα μεγάλα πνεύματα της ανθρωπότητας όπως ο ίδιος ο Χριστός χρησιμοποιούν στις φιλοσοφικές δοξασίες τους έναν πετεινό;»

Το ερώτημα, αφού δεν υπάρχει απάντηση από όλους σχεδόν τους φιλόσοφους και στοχαστές, θα εξακολουθεί να παραμένει ένα αιώνιο και δυσεπίλυτο ερώτημα!..

------

ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΤΟΥ GLAZUNOF "Ο ΤΡΙΤΟΣ ΠΕΤΕΙΝΟΣ", που έχουμε στον τίτλο του άρθρου μας:

Ο πίνακας φιλοτεχνήθηκε το έτος 1990. Από την ονομασία του ήδη καταλαβαίνουμε ότι ο πίνακας μας παραπέμπει στην άρνηση του Πέτρου και το τρίτο λάλημα του πετεινού που τον έκανε να συνειδητοποιήσει την πτώση του και να μετανοήσει: ''εξελθών έξω ο Πέτρος, έκλαυσε πικρώς". Όμως ο ζωγράφος μεταφέρει το λάλημα εκείνο στην εποχή μας. Αυτό το διαπιστώνουμε από δύο στοιχεία. Πρώτον από τα δυνατά φώτα της πόλης που έχει τοποθετήσει στο βάθος, δυνατότητα που δεν υπήρχε στις παλαιότερες εποχές. Και δεύτερον από τον ναό με το εντυπωσιακό καμπαναριό που τοποθετεί στην αριστερή πλευρά του πίνακα. Πρόκεται για Ορθόδοξο Ρωσικό ναό, γι᾿ αυτό παρατηρούμε τον σταυρό στον τρούλο του ναού και στην κορυφή του καμπαναριού. Υποθέτω θέλει να στείλει μήνυμα μετάνοιας στην εκκλησιαστική ηγεσία της Ρωσίας για την δειλία και τη συμβιβαστική τακτική που ακολούθησε κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής κυριαρχίας. Μιά τακτική που από τον Σολζενίτσυν είχε επικριθεί αυστηρότατα με την περίφημη επιστολή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής προς τον τότε Πατριάρχη της Μόσχας Ποιμένα. Πρέπει να ήταν κάποιο από τα έτη 1971-3, δεν θυμάμαι αυτή τη στιγμή ποιό ακριβώς. Ο Σολζενίτσυν έψεξε κυρίως το γεγονός ότι οι εκκλησιαστικές αρχές παρέδιδαν στην KGB τα ονόματα των παιδιών που βαπτίζονταν στην Εκκλησία. Αυτό αμέσως σήμαινε χαρακτηρισμό των γονιών ως εχθρών του καθεστώτος με τις αντίστοιχες συνέπειες.
http://www.sinevohia.gr/forum/viewtopic.php?id=959

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. 24grammata.gr
2. Σταμέλου Κ., «Δημητρακόπουλος Πολύβιος», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος - Larousse – Britannica Τόμος 16. Αθήνα, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, 2007, σ. 657 - 658.
3. Κ. Γεωργουσόπουλος, «Τα Νέα»
4. http://filosofia.gr/forum
5. Ματθ. 26, 30-39.