Αρχαίοι μύθοι για την πανσέληνο, τους θεούς και τους ανθρώπους!...

Κωδικός Πόρου: 00285-112792-4554
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 21/08/13 21:36
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνική Μυθολογία, 00285-112792-4554




Περιγραφή:

Αρχαίοι μύθοι για την πανσέληνο, τους θεούς και τους ανθρώπους!...

Η Σελήνη, για να μιλήσουμε για ένα επίκαιρο θέμα, μιας και σήμερα, 21 Αυγούστου 2013, έχουμε πανσέληνο, αναφέρεται πως είχε πενήντα κόρες από τον Ενδυμίωνα. Η μαρτυρία αυτή έφτασε, για να θεωρηθεί πως όλοι οι ήρωες που είχαν πενήντα παιδιά, ο Δαναός, ο Αίγυπτος, ο Πρίαμος, ήταν σε παλιούς καιρούς θεοί σεληνιακοί, ενώ στην πραγματικότητα ο αριθμός πενήντα είναι τυπικός και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διάφορες, άσχετες μεταξύ τους ιστορίες!.. Διαβάστε, λοιπόν, πώς διάφοροι θεοί υποβαθμίστηκαν σε ήρωες!..

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ κανείς την «Ελληνική Μυθολογία», της Εκδοτικής Αθηνών, θα δει ότι η ηρωολατρία είναι ένα θέμα που ανήκει στην ιστορία της θρησκείας, όχι της μυθολογίας. Τη μυθολογία την ενδιαφέρουν μόνο όσοι ήρωες συνδυάζουν μύθο και λατρεία και πρέπει να είναι παλαιοί θεοί υποβιβασμένοι. Η Ελένη λατρευό­ταν ως θεά στη Λακωνία και στη Ρόδο. Στη λακω­νική Θεράπνη είχε ναό και ο λαός πίστευε πως προστάτευε ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά (θεά κουροτρόφος). Αναφέρουμε μία χαρακτηριστική ιστο­ρία από τον Ηρόδοτο (6, 61):
Η γυναίκα του Αρίστωνα, του βασιλιά της Σπάρτης, όταν ήταν ακόμη μωρό, ήταν φοβερά άσχη­μη, και οι γονείς της, από πλούσια και αρχοντική γενιά, το είχαν καημό μεγάλο. Βλέποντας την αγιάτρευτη θλίψη των γονέων η παραμάνα του μωρού αποφάσισε να το φέρνει κάθε μέρα στη Θεράπνη, στο ιερό της Ελένης. Εκεί έστεκε μπροστά στο άγαλμα της και την ικέτευε να γλι­τώσει το παιδί από την κατάρα της τόσης ασχή­μιας. Μία μέρα, την ώρα που έβγαινε από το ναό, την πλησίασε μία άγνωστη γυναίκα και τη ρώτησε τι κρύβει στην αγκαλιά της.
— Ένα παιδί, της αποκρίθηκε.
— Δείξε μού το, θέλω να το ιδώ.
— Όχι, είπε η παραμάνα, οι γονείς του με έχουν προστάξει να μην το δείχνω σε κανένα.
Η επιμο­νή όμως της Ελένης — γιατί αυτή ήταν η άγνω­στη — να ιδεί το μωρό ήταν μεγάλη και η παραμά­να στο τέλος τής το ξεσκέπασε' και τότε η θεά χάιδεψε το κεφάλι του παιδιού και είπε πως με­γαλώνοντας θα γίνει η πιο ωραία κοπέλα της Σπάρτης. Και το θαύμα έγινε!.. Το άσχημο μωρό με τα χρόνια έγινε τόσο όμορφη γυναίκα, ώστε προ­κάλεσε τον έρωτα του βασιλιά Αρίστωνα, που την παντρεύτηκε, αφού πρώτα τη χώρισε με πονηριά από τον πρώτο της άντρα.
Άλλες λακωνικές μαρτυρίες σχετίζουν την Ελένη με τη δεντρολατρία· το ίδιο γινόταν και στη Ρόδο, όπου η θεά είχε την προσωνυμία «δενδρίτις». Δεν υπάρχει αμφιβολία πως έχουμε να κά­νουμε με μία παλιά, ίσως προελληνική θεότητα. Το μεγάλο όμως ερωτηματικό είναι πού, πότε και γιατί η θεά υποβιβάζεται στο μύθο και γίνεται η γυναίκα του Μενελάου, που αρπάζεται από τον Πάρη και προκαλεί ένα μεγάλο πόλεμο. Κάποιος ποιητής είχε βέβαια επινοήσει το μύθο αυτό, για ποιον όμως λόγο αποφάσισε να δώσει στην κλεμ­μένη βασίλισσα το όνομα της θεάς Ελένης δεν θα το μάθουμε ίσως ποτέ (!).

Η πανέμορφη Ελληνίδα τηλεπαρουσιάστρια, Πετρούλα Κωστίδου, σε μία φωτογράφηση η οποία μας θυμίζει ένα ανέμελο κι αθώο παιδί που ακούει από τη γιαγιά του διάφορους μύθους για τη Σελήνη! Η ίδια μορφή κοσμεί και τις άλλες εικόνες του σημερινού μας άρθρου!...

Στη Θεράπνη μαζί με την Ελένη λατρευόταν και ο Μενέλαος στο ίδιο ιερό, που στα αλεξαν­δρινά μάλιστα χρόνια λεγόταν Μενελάιον. Αυτό δεν σημαίνει ότι και ο Μενέλαος πρέπει οπωσδή­ποτε να ήταν σε χρόνια παλιά θεός, υποβιβασμέ­νος αργότερα σε ήρωα. Πιο πιθανό είναι ότι ο επικός μύθος, που τον είχε συνδέσει με την Ελέ­νη, έγινε αφορμή να λατρευτεί έπειτα και αυτός δίπλα στη γυναίκα του. Και για τον Αγαμέμνονα, και αν ακόμα δεχτούμε πως ήταν κάποτε θεός, δεν ξέρουμε πώς και γιατί συνδέθηκε με την Τρωική εκστρατεία.
Για τον Υάκινθο είμαστε βέβαιοι πως ήταν πα­νάρχαιος θεός που λατρευόταν στις Αμυκλές της Λακωνικής. 'Οταν όμως έπειτα επικράτησε η λατρεία του Απόλλωνα, ο θεός με το προελληνι­κό όνομα υποβιβάστηκε σε ήρωα. Στα Υακίνθια, που αρχικά ήταν γιορτή δική του, οι Λάκωνες γιόρταζαν τον Απόλλωνα, ενώ τον Υάκινθο ζητούσαν να τον τιμήσουν με μία προκαταρκτική θυσία μόνο.
Υποβιβασμένη θεότητα πρέπει να ήταν και η Πασιφάη, η διαβόητη γυναίκα του Μίνωα και μητέρα του Μινώταυρου! Έχουμε τη μαρτυρία πως τη λάτρευαν ως θεά στη Λακωνία μαζί με τον 'Ηλιο.
Tα παραδείγματα της Ελένης, του Μενελάου, του Αγαμέμνονα και της Πασιφάης δείχνουν πως ανάμεσα στη λατρεία των παλιών θεών και στους μύθους που αργότερα, όταν γίνονται ήρωες, πλά­θονται γι’ αυτούς δεν υπάρχει καμία σχέση. Μπορεί η συνωνυμία θεού και ήρωα να είναι τυ­χαία ή αυθαίρετος συνδυασμός του μυθοπλάστη ποιητή. Οπωσδήποτε, και αν υπάρχουν νήματα, που να δένουν εσωτερικά τον παλιό θεό και τον νεότερο ήρωα, είναι αδύνατο για μας σήμερα vα τα διακρίνουμε.

Προλήψεις και δεισιδαιμονίες

Πριν από λίγες ακόμη γενεές η μυθολογική επιστήμη είχε την προκατάληψη να πιστεύει ότι πίσω από κάθε σχεδόν μυθολογικό ήρωα λάνθανε ένας «εκπεσμένος» θεός (*), ζητούσε μάλιστα να διαλευκάνει τη φύση του θεού με την αλληγορι­κή ερμηνεία των στοιχείων της ζωής του, όπως τα παρουσίαζε ο μεταγενέστερος μύθος. 'Ετσι ο Οδυσσέας πρέπει κατά τη θεωρία αυτή να ήταν αρχικά θεός ηλιακός, γιατί οι περιπλανήσεις του πάνω στη γη θυμίζουν τις περιπλανήσεις του ήλιου ψηλά στον ουρανό. Αντίθετα, η γυναίκα του η Πηνελόπη ήταν λέει σεληνιακή θεότητα· το σά­βανο του Λαέρτη, που η Πηνελόπη την ημέρα το ύφαινε και τη νύχτα το ξεΰφαινε, εκφράζει αλλη­γορικά τις φάσεις του φεγγαριού, που πότε μι­κραίνει και πότε μεγαλώνει (!!).
Και για τον Τιθωνό (1) πίστευαν ότι ήταν αρχικά θεός που συμβόλιζε το φως της ημέρας που σβήνει σιγά σιγά το βράδυ. Και ο Αχιλλέας ήταν λέει ηλιακός θεός, γιατί η ασπίδα του ήταν στρογγυλή και αστραφτερή σαν τον ήλιο. Η Σελήνη αναφέρεται πως είχε πενήντα κόρες από τον Ενδυμίωνα (2). Η μαρτυρία αυτή έφτασε, για να θεωρηθεί πως όλοι οι ήρωες που είχαν πενήντα παιδιά, ο Δαναός, ο Αίγυπτος, ο Πρίαμος, ήταν σε παλιούς καιρούς θεοί σεληνιακοί, ενώ στην πραγματικότητα ο αριθμός πενήντα είναι τυπικός και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διάφορες, άσχετες μεταξύ τους ιστορίες.
Τις θεωρίες αυτές η νεότερη μυθολογική έρευνα τις έχει απορρίψει οριστικά. Το μόνο στοιχείο που μας επιτρέπει να παραδεχτούμε ένα μυθολογικό πρόσωπο ως παλιό θεό είναι η ρητή μαρτυρία ότι ο ήρωας αυτός λατρευόταν σε κάποια περιοχή της Ελλάδας.
Σαν ένα παιδικό παραμύθι, λοιπόν!
Σαν ένα παιδικό παραμύθι!..

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(1). Ελληνική Μυθολογία, Εκδοτικής Αθηνών: Βλ. τόμ. 3, Μ. Ασία, Ο Λαομέδων και οι απόγονοι του.
(2) Παυσανίας 5, 1,4

(*) Σημείωση ιστοσελίδας: «Εκπεσμένος» θεός στην αρχαία ελληνική μυθολογία, «εκπεσμένοι» (εκπεσόντες ή πεπτωκότες) άγγελοι στην χριστιανική ορθόδοξη πίστη. Ιδέες αλληγορικές, αλλά πολλές φορές οι ομοιότητες Ελληνισμού-Χριστιανισμού δίνουν και στο σημείο αυτό τη δική τους ενωτική διάσταση!..