Η Βυζαντινή Μουσική και ο Θεόδωρος Βασιλικός!

Κωδικός Πόρου: 00285-112727-2034
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 27/01/12 19:15
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνική Μουσική, 00285-112727-2034




Περιγραφή:

Η Βυζαντινή Μουσική και ο Θεόδωρος Βασιλικός!

Ας δούμε πώς ορισμένοι άνθρωποι διαπλάθουν τις ψυχές των Ελλήνων με την δική τους Βυζαντινή Μελωδία, όπως ακριβώς ο Θεόδωρος Βασιλικός, το ελληνικό αυτό φαινόμενο της ελληνικής μουσικής τέχνης, που έδωσε μία άλλη διάσταση στη Βυζαντινή Μουσική, ενώ ο ίδιος χαίρει και απολαμβάνει της εκτίμησης όλων των Ελλήνων απανταχού του κόσμου! Διαβάστε πώς τον προλόγισε ο Άγγελος Π. Σακκέτος σε μια πνευματική εκδήλωση!..

Αριστερά: Ο κ Θεόδωρος Βασιλικός παραλαμβάνει από την εκπρόσωπο του «Εκδοτικού Οίκου Σακκέτου» κα Γεωργία Σπ. Αναστασίου, γνωστή εικαστικό-λογοτέχνιδα και τηλεπαρουσιάστρια, την τιμητική πλακέτα. Δεξιά: Ο κ Θ. Βασιλικός στο αναλόγιο καθώς κάνει την αντιφώνησή του στον κ. Άγγελο Σακκέτο, που φαίνεται αμέσως δεξιά του μαζί με την κα Δέσποινα Κατσίδη, υποψηφία δρ Πανεπιστημίου και τον συντονιστή της βραδιάς κ Αντώνη Αντωνάκη, καθηγητή φιλόλογο και ιστορικό συγγραφέα.


«Αξιότιμες Κυρίες και Κύριοι,

Όταν πρωτάκουσα τις «Σειρήνες», ένα έργο του διάσημου Έλληνα μουσικοσυνθέτη και μουσουργού Γιάννη Μαρκόπουλου, ένα συνεχές κύμα ουράνιας δροσοσταλιάς έλουζε την ψυχή μου, αφού μέσα εκεί άκουγα μια φωνή σαν ψαλμωδία να διαπερνά και την τελευταία ίνα της υπάρξεώς μου, δεδομένου ότι αυτό το πάντρεμα της ελληνικής βυζαντινής μουσικής και του έντεχνου λαϊκού τραγουδιού δημιουργούσε στην ψυχή μου την αίσθηση ενός απέραντου και θεϊκού μεγαλείου;
Το πρώτο, που προσπάθησα να μάθω, ήταν ποιος ήταν αυτός ο άγνωστος και μελαχρινός τραγουδιστής, δείγμα κι αυτό της ελληνικής φυλής και του δικού μας DNA, που μάγεψε, που συνάρπασε, που δελέασε, που μαγνήτισε, που συγκίνησε και έκανε να δακρύσει από μια ανείπωτη χαρά η ταπεινότητά μου;
Επιβεβαιώθηκαν οι πληροφορίες μου. Έμαθα πως τον λένε: Θεόδωρο Βασιλικό!.. Τι σύμπτωση, Θεέ μου! Όνομα: Θεόδωρος (δώρο Θεού). Επίθετο: Βασιλικός (από το Βασίλειος, βάση λαού). Το δώρο του Θεού στον ίδιο τον λαό! Σημειολογικό το θέμα, συμβολικό, παρερμηνευμένο; Όπως θέλετε πάρ’τε το. Ένα όμως είναι γεγονός: Ο Θεόδωρος Βασιλικός είναι το αηδόνι του σημερινού Ελληνισμού!
Τι τα θέλετε, τι τα γυρεύετε!.. Από εκείνη τη στιγμή, που άκουσα τον Πρωτοψάλτη και Χοράρχη Θεόδωρο Βασιλικό, η ελληνική βυζαντινή μουσική όχι απλώς φώλιασε για τα καλά στην ψυχή μου, αλλά δεν περνάει ώρα και στιγμή χωρίς να κινώ τα νήματα της ζωής μου χωρίς τη μουσική μελωδία των τραγουδιών και των βυζαντινών ύμνων. Σε τέτοιο σημείο, που η φωνή του Θεόδωρου Βασιλικού να ταυτιστεί με το σύνολο σχεδόν όλων των πνευματικών μου δραστηριοτήτων, αφού ένας άνθρωπος με τις κινητικές δυσκολίες του γράφοντος, δεν μπορούσε να ισορροπήσει χωρίς τη μελωδία των ουρανών, που μας προσφέρουν όλοι αυτοί οι εκκλησιαστικοί μελωδοί, όπως τουλάχιστον ένιωθε ο ομιλών.
Ο Θεόδωρος Βασιλικός δεν ήταν απλά ένας άνθρωπος που «ταρακούνησε» - κι ας μου επιτραπεί η έκφραση- τον δικό μου ψυχικό ή εσωτερικό κόσμο. Μου άπλωσε τις θύμησες και τις αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων, όπου η αδυναμία να ανεβαίνω και ν’ ακούω τους αναστάσιμους ύμνους στα ξωκλήσια του χωριού μου, λόγω του σοβαρού κινητικού προβλήματος που είχα, με ανάγκαζε να κολλάω κυριολεκτικά τ’ αυτιά μου στις χαραμάδες των βράχων, που υπήρχαν γύρω ή στους ίδιους τους τοίχους των εκκλησιών, απ’ όπου ερχόταν σιγανά-σιγανά η θεϊκή αυτή μελωδία και από τότε να μείνει βαθειά χαραγμένη στην ψυχή μου η μουσική αυτή ως «Η Ψαλμωδία των Βράχων», που έγινε και θέμα κυρίου άρθρου από την γνωστή Ελληνίδα φιλόλογο και ιστορικό κυρία Πόπη Πασπαλιάρη.
Ακούγοντας τον Θεόδωρο Βασιλικό να υμνεί τον Θεό με τον δικό του ευλογημένο τρόπο, θαρρείς και ξυπνάνε μέσα σου οι βυζαντινές εκείνες μελωδίας της Αντιόχειας, της Αλεξάνδρειας, της Κωνσταντινούπολης και όλης της Ρωμιοσύνης. Είναι ο άνθρωπος που μέσα του φλογίζουν τα κύτταρα του ελληνισμού από την αρχαία εκείνη εποχή μέχρι την Άλωση και από το Βυζάντιο μέχρι το σήμερα. Είμαι βέβαιος ότι όταν ψάλλει ο Θεόδωρος Βασιλικός τού κάνουν συναινετικά νεύματα από τον ουρανό κάποιοι βιβλικοί Ψαλμωδοί, ένας Ρωμανός Μελωδός, ένας Μαΐστορας Κουκουζέλης, ένας Θρασύβουλος Στανίτσας και τόσοι άλλοι.
Κι αν κάποιοι αρνηθούν την ιστορική εξέλιξη της ελληνικής βυζαντινής μουσικής, που με τον δικό του μοναδικό τρόπο εκφράζει ο Θεόδωρος Βασιλικός, ας θυμηθούμε το γεγονός, ότι στη δημόσια δράση του Ιησού βρίσκουμε την πληροφορία ότι το ευχαριστιακό δείπνο συνοδευόταν, πάντα κατά το τυπικό, από υμνωδίες. Θυμηθείτε τους μαθητές του Χριστού που μαζί με τον Κύριό μας και Θεό μας «υμνήσαντες εξήλθον εις το όρος των Ελαιών» (Ματθ. 26, 30).
Τι σημαίνει –άραγε-αυτό; Μήπως έχουν δίκιο εκείνοι που είπαν ότι η πρώτη εκκλησιαστική μουσική ήχησε δια στόματος του ιδίου του Ιησού Χριστού, που κάποιοι τον ήθελαν μονάχα σιωπηλό κι αμίλητο;
Βλέπουμε, λοιπόν, πως η ευχαριστιακή συνάθροιση από την αρχή ακόμη συνοδεύεται από υμνολογία, δηλαδή από μουσική, που στηρίζεται στην πράξη του ιδρυτή της εκκλησίας μας. Επόμενο ήταν οι χριστιανικές κοινότητες να συνεχίσουν αυτή την παράδοση, πλουτίζοντας μάλιστα το ασματικό μέρος της ευχαριστιακής ακολουθίας με διάφορα άσματα. Αυτό επιβεβαιώνεται διπλά: α) Όταν ο απόστολος Παύλος στις παραινέσεις του προς τις χριστιανικές κοινότητες της Μ. Ασίας αναφέρει «ύμνους» και «ψαλμούς» και «ωδάς πνευματικάς» (Κολ. 3, 16, Εφ. 5, 19). β) Όταν η έρευνα της Καινής Διαθήκης έχει διαπιστώσει την ύπαρξη πλήθους ύμνων και λειτουργικών κειμένων, που σώζονται αποσπασματικά στα διάφορα βιβλία, δείγματα της ποιητικής - μουσικής παραγωγής της αποστολικής εκκλησίας του Κυρίου μας!
Γνωρίζει ο Θεόδωρος Βασιλικός (έχουμε κάνει και μαζί τηλεοπτική εκπομπή), ότι ένας πάπυρος της Οξυρρύγχου με τον πρωτοχριστιανικό ύμνο στην Αγία Τριάδα, όταν βρέθηκε διαπιστώθηκε ότι ήταν γραμμένος με μουσική αρχαιοελληνική γραφή, για να υποστηριχτεί η βάσιμη πλέον άποψη περί ελληνικής καταγωγής της εκκλησιαστικής μουσικής. Αυτός και ο λόγος, που ένας εξ αυτών των παπύρων κοσμεί τα τιμητικά διπλώματα που απονέμουμε.
Ο Θεόδωρος Βασιλικός, μύστης αυτής της μεγάλης ελληνικής βυζαντινής μουσικής παράδοσης, δεν άφησε έξω τον ίδιο τον ελληνικό λαό, γνωρίζοντας καλύτερα από κάθε άλλον, ότι πέραν της εκκλησιαστικής μουσικής, υπάρχει παράλληλα και η κοσμική βυζαντινή μουσική, που συντροφεύει τις διασκεδάσεις, τις χαρές και όλες εκείνες τις κοινωνικές εκδηλώσεις των Βυζαντινών, που είναι δεμένη με τις τοπικές παραδόσεις και χρωματισμένη από την ιδιοσυγκρασία των επιμέρους πληθυσμών της αυτοκρατορίας.

Αξιότιμε κύριε Θεόδωρε Βασιλικέ,
Από σένα έμαθα ότι συνθέτες, ποιητές μαζί και μουσικοί, συνταιριάζουν σαν τους αρχαίους ραψωδούς, σε μια αρμονική ενότητα στίχο και μελωδία, περιεχόμενο και μορφή, δημιουργώντας μια πλούσια ποικιλία από μουσικοποιητικές συνθέσεις, για τη λατρευτική ζωή. Είσαι ο άνθρωπος που με δίδαξες ότι η μουσική βρίσκει απήχηση στα λαϊκά στρώματα, γιατί εκμεταλλεύεται τη λαϊκή μουσική παράδοση και δημιουργεί πετυχημένα θρησκευτικά άσματα στις ίδιες, πολλές φορές, απλές μελωδίες των αγαπημένων κοσμικών τραγουδιών της εποχής.
Το πλούσιο έργο που προσέφερες στον Ελληνισμό (πάνω από 200 έργα ελληνικής βυζαντικής μουσικής, με εσπερινούς και όρθρους, με αναστασιμάρια και παρακλητικούς κανόνες, με θείες λειτουργίες διαφόρων αγίων, με όλους εκείνους τους λειτουργικούς ύμνους και τόσα άλλα έργα στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, που σε τίμησαν ακόμη και οι ξένες Ακαδημίες Μουσικής και Τεχνών και τόσοι άλλοι ανώτατοι πνευματικοί φορείς) είναι εκείνο που με κάνει να πιστεύω ότι, όπως και άλλες μορφές του Ελληνισμού, δεν προσέφερες απλά μια ανάσα ζωής στον αποσταμένο και κουρασμένο από τα βάσανα Ελληνισμό, αλλά του έδωσες ξανά την ζωοφόρο εκείνη ελπίδα να ξανασταθεί στα πόδια του και ν’ αποκτήσει όραμα, αφού άνθρωποι σαν και σένα ξέρουν πώς να του μιλούν στην ψυχή του με το καλλικέλαδο και θείο χάρισμα των φωνητικών σου χορδών, που μας θυμίζουν τις χορδές μιας άρπας στα χέρια του Απόλλωνα, του Μαρσύα, του Ορφέα, του μυθικού Ζήθου ή του μουσουργού Πυθαγόρα.

Θεόδωρε Βασιλικέ,
Στις δικές σου πλάτες, ίσως δεν το έχεις καταλάβει και συ, κουβαλάς βαρύ το δισάκι της Ελληνικής Φυλής, αφού μέσα σ’ αυτό, σαν άλλη Κιβωτός της Διαθήκης, κρύβονται τα χρυσάφια και τα διαμάντια, τα πετράδια και τα ρουμπίνια της δικής μας εθνικοθρησκευτικής μουσικής παράδοσης. Της παράδοσης του δικού μας λαού. Του ελληνικού λαού! Σπλάχνο απ’ τα σπλάχνα του είσαι και συ πολυαγαπημένε μας Θεόδωρε!.. Και το ξέρεις σαν γυροφέρνεις στα μετερίζια του Ελληνισμού σε κάθε γωνιά της γης!
Πολλά τα χαρτιά, πολλά και τα κιτάπια!.. Χειρόγραφα εδώ, πάπυροι εκεί, περγαμηνές και ειλιτάρια παραπέρα!.. Μέσα στους άγνωστους κώδικες και τα παμπάλαια βιβλία –το λέω με πόνο ψυχής, ωρέ Θεόδωρε!- άλλοτε κλαίει και άλλοτε θρηνεί το ελληνικό πνεύμα, που δεν βρίσκει τους σύγχρονους Άτλαντες να το σηκώσουν λιγάκι παραπάνω! Πόσο μάλλον όταν τους μιλήσεις για όλους αυτούς τους Αρμονικούς Συγγραφείς, που έδωσαν στο πνεύμα την δική τους διάσταση μέσω της μουσικής αρμονίας και των ήχων της ζωής! «Και λογής καράβια απ’ τις Φραγκιές, / και γαλέρες γενοβέζικες, / βενετσάνικα σαλεύουν τρεχαντήρια / κ' είναι σα να καρτεράν / ακριβά φορτώματα / για ταξίδια και για πανηγύρια», λέει στον «Δωδεκάλογο του Γύφτου» ο Κωστής Παλαμάς, επισημαίνοντας το συγκλονιστικό γεγονός της φυγάδευσης μέσα σε καραβιές ολόκληρες του πνευματικού μας θησαυρού, της εθνικής πολιτιστικής μας κληρονομιάς, όπως ήσαν τα αρχαία ελληνικά χειρόγραφα, η κληρονομιά των πατεράδων και των μανάδων μας!...
Δεν ξέρω, Μεγάλε Χοράρχη, αλλά αν είχα την δύναμη θα παρακαλούσα τον Θεό να σου χαρίζει χιλιάδες χρόνια, να ζεις μονάχα για να υμνείς τον Θεό και τον Ελληνισμό, έτσι όπως μας γαλούχησες όλα αυτά τα χρόνια!

Θεόδωρε Βασιλικέ, Άρχοντα της δικής μας ελληνικής καρδιάς, συ το αηδόνι του σύγχρονου Ελληνισμού, ήρθε η ώρα να παραλάβεις από την κυρία Γεωργία Σπ. Αναστασίου, γνωστή εικαστικό, λογοτέχνιδα και τηλεπαρουσιάστρια, τα αναμνηστικά μας βραβεία με την ελπίδα ότι θα συνεχίσεις να μιλάς στην ψυχή και την καρδιά μας!..»