Προλήψεις και δεισιδαιμονίες του λαού μας για την γυναίκα, που έτυχε να είναι άτεκνη!.. (2)

Κωδικός Πόρου: 00285-112622-2288
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 16/03/12 20:52
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνική Λαογραφία, 00285-112622-2288




Περιγραφή:

Προλήψεις και δεισιδαιμονίες του λαού μας για την γυναίκα, που έτυχε να είναι άτεκνη!.. (2)

Μια περισπούδαστη μελέτη του γνωστού Παιδοχειρουργού και πανεπιστημιακού δασκάλου κ. Χρίστου Οικονομόπουλου, που επισημαίνει όλα τα προβλήματα και τις δυσκολίες μιας άτεκνης γυναίκας που περνάει «χίλια μύρια βάσανα», μήπως και καταφέρει να κυοφορήσει ένα παιδί!.. Είναι οι προλήψεις και οι δεισιδαιμονίες ενός λαού, όπως του ελληνικού, απέναντι σε ένα φυσικό ή φυσιολογικό φαινόμενο, το οποίο, όπως αποδεικνύεται, τα παλιά τα χρόνια ήταν για ορισμένους ένα … δυσεξήγητο ή δυσερμήνευτο φαινόμενο!

Η ΣΤΕΙΡΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

Dr. ΧΡΙΣΤΟΥ Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΥ
Παιδοχειρουργού

Συνέχεια από το προηγούμενο:

Τα σαράντα μαράξια της ακληριάς
Η Ελληνίδα μητέρα κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, εθεωρείτο σαν το πιο απαραίτητο κοινωνικό κύτταρο για την εθνική επιβίωση. Για το λόγο αυτό, η κοινότης είχε δημιουργήσει ένα γονιμικό περιβάλλον, όπου η μητέρα απολάμβανε μεγάλης εκτιμήσεως και υπολήψεως.
Απεναντίας στη στείρα απέδιδαν διάφορες αντικοινωνικές ιδιότητες και την ανάγκαζαν να μη συμμετέχει σε πολλές εθιμικές εκδηλώσεις όπως στο προξενείο και στο γάμο, γιατί η παρουσία της έφερνε κακοτυχία.
Από τις αντιλήψεις αυτές του ελληνικού λαού, δημιουργήθηκαν σκόπιμα, για τη στείρα γυναίκα, ένας μεγάλος αριθμός από προλήψεις και δεισιδαιμονίες, που επέτειναν το δράμα και τον ονειδισμό της. Αναφέρω τις παρακάτω σαράντα κυριώτερες προλήψεις που τις είχαν σχεδόν κωδικοποιήσει και τις ονόμαζαν «μαράζια της ακληριάς».
1) «Από την άκληρη, μη πάρεις αυγό για να βάλεις για κλώσσα, γιατί δεν θα βγάζει τα πουλάκια η κόττα».
2) «Από την άκληρη γυναίκα μη δανείζεσαι προζύμι, γιατί δεν ζυμώνεται το αλεύρι καλά, δεν φουσκώνει γρήγορα. Αν βρεθείς σε δύσκολη θέση να δανειστείς προζύμι από στείρα, το επιστρέφεις αμέσους μετά το ζύμωμα πριν νυκτώσει, γιατί θα σταματήσεις να κάνεις παιδιά και θα πρησθείς κατά την ώρα του θανάτου, γιατί δεν πρέπει να βραδιάσει στο σπίτι σου το δανεικό και άνοστο προζύμι της άτεκνης».
3) «Δεν επιτρέπεται η άκληρη να πάει πρώτη στην εκκλησία. Είναι αμαρτία. Πρέπει να πάνε πρώτα οι μητέρες που κάνουν παιδιά και είναι αγιασμένες».
4) «Της άκληρης δεν πιάνεται η παράκληση της, γιατί δεν πιάνεται η λειτουργία της».
5) «Δεν πιάνει το φύτεμα της, όταν φυτεύει λουλούδια, φυτά» κλπ.
6) «Ό,τι κάνει η στείρα δεν προκόβει».
7) «Δεν πιάνεται το προξενείο της».
8) «Στην ονομαστική εορτή της άκληρης, ο παπάς δεν σηκώνει ύψωμα στην εκκλησιά. Κατ' εξαίρεση, μόνο με πληρωμή, της πάει το ύψωμα στο σπίτι και παίρνει γενναίο «φίλεμα» από τη στείρα το «ακλερητικό».
9) «Η γυναίκα όταν βγει στείρα μετά από τρία χρόνια συμβίωση και τακτικό πλάγιασμα (συνουσία), δικαιολογεί τον άντρα της για το διαζύγιο».
10) «Στη βρύση θα πάρει τελευταία νερό». Αν βιασθεί την σπρώχνουν τη βρίζουν, της λένε: «ξεριζάρα, τι σε θέλει ο άνδρας σου όπου σ' έχει και σε θρέφει», «παληάκληρη», «παλιάθεα».
11 ) Στην εκκλησία η άκληρη κάθεται στο γυναικωνίτη πίσω-πίσω και τελευταία παίρνει τη θεία κοινωνία. Επίσης τελευταία παίρνει αντίδωρο. Πρώτη παίρνει θεία κοινωνία και αντίδωρο η βυζάστρα του χωριού και μετά οι πολυγεννήτρες μανάδες που έχουν γεννήσει πολλά παιδιά.
12) «Δεν καλούν την στείρα στα στεφανώματα (γάμο) από φόβο μήπως δεν κάνει το ζευγάρι παιδί».
13) «Κατά την θεία λειτουργία όταν ο ιερέας αναφωνεί «τας θύρας τας θύρας εν σοφία πρόσχωμεν» οι στείρες, που υποχρεωτικά κάθονται στο πίσω μέρος του γυναικωνίτη, κτυπούν τις κοιλιές τους, με τα χέρια τους ή με κλαδί βάτου, γιατί εκλαμβάνουν την εκφώνηση του ιερέα παρετυμολογικά σαν να απευθύνεται προς αυτές λέγοντας: «τας στείρας τας στείρας», την ώρα που ανοίγει η ωραία πύλη, για να ανοίξουν και οι πύλες τους. Έτσι όπως γίνεται στιγματίζονται ακόμη περισσότερο.
14) «Η μελόνυμφη δεν πρέπει να έχει συναλλαγή με άκληρη γυναίκα τις τελευταίες ημέρες προ του γάμου».
15) «Η στείρα που δεν γεννάει υπάρχει συνήθεια να παίρνει τα λεχωνιάτικα μιας άλλης να τα πλύνει για να κάμει παιδί».
16) «Δεν καζαντίζει η κουμπαριά της άτεκνης».
17) «Στο γάμο η στείρα δεν πιάνει κανένα πράγμα στο σπίτι, για να μην επεκταθεί το κακό».
18) «Δεν στεφανώνουν οι στείρες από φόβο μήπως δεν αποκτήσουν παιδιά οι νεόνυμφοι»,
19) «Άτεκνη κάθεται επάνω σε ύστερο (κατάποδο, πλακούντα), μόλις πέσει από τη λεχώνα πιστεύοντας ότι θα αγκαστρωθεί».
20) «Ντύνει φτωχά παιδιά ελπίζοντας να πιάσει παιδί».
21) «Λειτουργεί σε όλα τα εξωκλήσια» (ανοίγει παρεκκλήσια).
22) «Ζώνει στη μέση της τη ζώνη της Παναγίας, για να συλλάβει».
23) «Υιοθετεί ξένο παιδί για να φέρει και άλλο δικό της».
24) «Από της στείρας την αυλή δεν δανείζονται ούτε νερό».
25) «Κάνει σαρανταλείτουργο».
26) «Συναναστρέφεται μικρά παιδιά. Προσπαθεί το μωρό που σηκώνει στην αγκαλιά της, να την ουρήσει για γούρι».
27) «Κάνει αγιασμό και ευχέλαιο».
28) «Συνοδεύει ξυπόλητη την εικόνα του αγίου στην περιφορά στις μεγάλες γιορτές».
29) «Της πηγαίνουν "τα απονυφίδια" της μαμμής, από γέννα, σε κούπα και τα πίνει».
30) «Πίνει "το λαχτανόνερο" δηλ. το νερό που κολυμπάνε, στις τρεις ημέρες το νεογνό. Το νερό αυτό το μοιράζουν στις στείρες που είναι λαχταρισμένες για παιδί για να τεκνίσουν.
31) «Μόλις σαραντίσει η λεχώνα γυρίζοντας από την εκκλησία πηγαίνει στης στείρας το σπίτι για να της δώσει τη «λεχωνευχή» όπως με φόρτωσε να σε φορτώσει κι' εσένα ο Θεός».
32) «Η άκληρη να τρώει πρωτάλευρη κουλούρα από μύλο πρώτης αλέσεως».
33) «Το Λεχωνοπήδημα». Η στείρα παρακαλεί μια έγκυο να την πηδήσει 3 φορές μόλις γεννήσει πριν καταλεισθεί. (Στις περισσότερες φορές η γυναίκα γεννάει όρθια), και της εύχεται «ο Θεός να σου πέψει παιδί».
34) «Να μπαμπώσει» δηλ. να κάνει τα καθήκοντα της πρακτικομαμμής, βοηθώντας τη μαμμή. Μόλις ελευθερώνει το νεογέννητο από τη μητέρα του η μαμμή το έδινε στην άτεκνη και το περνούσε από τη λαιμόκοψη των ρούχων που φορούσε εκείνη τη στιγμή και το έβγαζε από το κάτω μέρος του σώματος του (εικονική γέννα).
35) «Άμα πεθάνει γυναίκα άτεκνη, την θάπτουν σε άγονο μέρος του νεκροταφείου, χωρίς δένδρα».
36) «Στο θάνατο της στείρας καμιά φορά την βγάζουν από το παράθυρο του σπιτιού και όχι από την πόρτα».
37) «Μετά από επτά έτη συμβίωση, ο άνδρας χωρίζει την άτεκνη γυναίκα του και τη λέει "ξεριζιάρα" γιατί ξερίζωσε το όνομα του».
38) «Την πρωτοχρονιά, τα παιδιά όπου πάνε σε σπίτι στείρας πετούν αλάτι στη φωτιά και κτυπώντας τις ματσούκες τους στο πάτωμα τραγουδάνε. Μετά ανακατώνουν τη φωτιά λέγοντας: φέραμε αρνιά, κατσίκια, κλωσσάρα με τα πουλιά και παιδιά, πολλά παιδιά και δίνουν από μιά ξυλεία στην κοιλία της στείρας, η οποία με χαρά προστρέχει να δεχθεί τα κτυπήματα από τα παιδιά, τα οποία κερνάει νομίσματα και καρπούς. Αυτό θεωρείται καλό σημάδι, ότι θα πιάσει παιδί»,
39) «Ντύνει ορφανά».
40) «Για να πιάσει η ευχή της πρέπει να βαφτίσει παιδί σε μοναστήρι και να κάνει ταξίματα».

Συνεχίζεται...