Ποιο να ήταν – άραγε- το … «προπατορικό αμάρτημα» των αρχαίων Ελλήνων;

Κωδικός Πόρου: 00285-111925-1532
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 06/11/11 22:02
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Βίοι Παράλληλοι, 00285-111925-1532




Περιγραφή:

Ποιο να ήταν – άραγε- το … «προπατορικό αμάρτημα» των αρχαίων Ελλήνων;

Ο μύθος λέει πως ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης ήταν αδέλφια. Είχαν και δυο αδελφές, την Αντιγόνη και την Ισμήνη. Και τα τέσσερα ήταν παιδιά του Οιδίποδα, του βασιλιά της Θήβας. Γι' αυτά τα παιδιά έλεγαν πως είχαν γεννηθεί από την αιμομικτική ένωση του πατέρα τους με την ίδια τη μητέρα του, την Ιοκάστη ή Επικάστη, και πως έτσι ο Οιδίπους ήταν και πατέρας τους και αδελφός τους, αφού και εκείνος και αυτά είχαν βγει από την ίδια μάνα. Να ήταν –άραγε- αυτό το … «προπατορικό αμάρτημα» των προγόνων μας;

ΠΟΛΛΕΣ φορές εμείς οι νεότεροι Έλληνες διερωτηθήκαμε τι ήταν αυτό που «βασανίζει» εδώ και αιώνες τον Ελληνισμό. Τι είναι εκείνο που «ταλανίζει» τη Φυλή μας και αν –όπως στη Βίβλο- υπάρχει ένα άλλο «προπατορικό αμάρτημα», που πληρώνουμε ακόμη. Πώς να δικαιολογήσει κανείς τόσες και τόσες έριδες μεταξύ των Ελλήνων που ακόμη και σήμερα έχουμε το μικρόβιο της διαίρεσης και της διχαστικής τάσεως;
Μήπως υπάρχει, λοιπόν, κάποια «κολυμπήθρα» μέσα στην οποία μπορεί να ξεπλυθεί αυτή η αμαρτία, όπως ακριβώς και στον ορθόδοξο χριστιανικό κόσμο, όπου μέσω του Μυστηρίου της Βαπτίσεως πραγματοποιείται ο καθαρμός του ανθρώπου από το προπατορικό αμάρτημα;
Αν μπορούσαμε να βρούμε μια παρόμοια «κολυμπήθρα», αυτή δεν μπορούσε να ήταν άλλη από την «κολυμπήθρα της γνώσεως», η οποία έχει πάντα τη δυνατότητα να «καθαρίζει» το λογισμό από τις όποιες αμαρτίες του παρελθόντος και να βάζει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Χωρίς έχθρες και χωρίς μίση, παρά μονάχα με αγάπη μεταξύ μας και αλληλοεκτίμηση, αφού οι Έλληνες μείναμε λίγοι και μέσα στην πολυπολτισμική πλημμυρίδα, που μας έριξαν κάποιοι κύριοι, έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη ο ένας τον άλλον!
Ας διαβάσουμε, λοιπόν, τι ήταν ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης, έτσι όπως βρίσκουμε τα στοιχεία μέσα από την «Ελληνική Μυθολογία» της Εκδοτική; Αθηνών. Ίσως κάποια λάθη, ως Φυλή, μπορέσουμε και τα εξαλείψουμε στο μέλλον…

ΕΤΕΟΚΛΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΝΕΙΚΗΣ
0 Ετεοκλής και ο Πολυνείκης ήταν αδέλφια. Είχαν και δυο αδελφές, την Αντιγόνη και την Ισμήνη. Και τα τέσσερα ήταν παιδιά του Οιδίποδα, του βασιλιά της Θήβας. Γι' αυτά τα παιδιά έλεγαν πως είχαν γεννηθεί από την αιμομικτική ένωση του πατέρα τους με την ίδια τη μητέρα του, την Ιοκάστη ή Επικάστη, και πως έτσι ο Οιδίπους ήταν και πατέρας τους και αδελφός τους, αφού και εκείνος και αυτά είχαν βγει από την ίδια μάνα.
Αλλοι όμως έλεγαν ότι δεν είχε κλείσει χρόνος από τη μέρα που ο Οιδίπους σκότωσε τον πατέρα του, τον Λάιο, και πήρε γυναίκα τη μητέρα του, όταν φανερώθηκε το φοβερό μυστικό, οπότε η Ιοκάστη πήγε αμέσως και κρεμάστηκε ή πέθανε από αβάσταχτη θλίψη και ντροπή, χωρίς ν' αφήσει παιδιά, και ότι ύστερα από αυτά ο Οιδίπους έκανε κανονικό γάμο με την Ευρυγάνη ή Ευρυγάνεια και ότι με αυτήν απόχτησε τα παιδιά του. Άλλοι τέλος πίστευαν ότι τους γιους του Οιδίποδα, από γάμο κανονικό, τους έλεγαν όχι Ετεοκλή και Πολυνείκη αλλά Φράστορα και Λαόνυτο και ότι αυτοί δεν αξιώθηκαν να διαδεχτούν τον πατέρα τους, γιατί σκοτώθηκαν στον πόλεμο πριν από αυτόν, υπερασπίζοντας, όπως και ο ίδιος, την πατρίδα τους από τους Μινύες του Ορχομενού.

Στην εικόνα μας η περίφημη και συνετή Αντιγόνη επιχειρεί να ενταφιάσει τον αδελφό της, εις πείσμα των νόμων του κράτους, αφού ο ενταφιασμός του αδελφού της είναι θέλημα των θεών!

Για κείνους που πίστευαν πως ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης είχαν γεννηθεί από το άθεσμο ζευγάρωμα του Οιδίποδα με την Ιοκάστη, ο πατέρας καταράστηκε τους γιους του να μην αξιωθούν να τον διαδεχτούν στην εξουσία και να μη χαρούν τα αγαθά τους, αλλά μίσος θανάσιμο να τους χωρίσει και να πάνε σκοτωμένοι ο ένας από το χέρι του άλλου. Γι' αυτή τη φριχτή κατάρα ανέφεραν ένα σωρό αιτίες. ¨Αλλοι έλεγαν πως, σαν βγήκαν στο φως τα φοβερά μυστικά της ζωής του, ο Οιδίποδας, πάνω στο ξέσπασμα της δυστυχίας του, και αφού είχε βγάλει τα μάτια του με τα ίδια του τα χέρια, δεν μπόρεσε να συγκρατήσει μαζί με άλλα και αυτά τα λόγια. ' Αλλοι έλεγαν πως τα ξεστόμισε, σαν είδε πως οι γιοι του δεν τον συγκράτησαν και δεν τον απομάκρυναν από την απόφαση του να αυτοεξοριστεί. Άλλοι πάλι έλεγαν πως η οργή του πατέρα ξεπέρασε κάθε όριο, όταν αυτός κατάλαβε πως οι γιοι του, προτού τους παραδώσει την εξουσία, από δική τους πρωτοβουλία έπαψαν να του απονέμουν τις βασιλικές τιμές. Πάνω σ' αυτό ανέφεραν συγκεκριμένα πως από τα σφάγια της θυσίας δεν του πρόσφεραν την πρώτη μερίδα, την ωμοπλάτη, όπως ήταν κανονισμένο να δίνουν στο βασιλιά• ακόμα ανέφεραν πως ο Πολυνείκης τόλμησε να μεταχειριστεί για το γεύμα του το τραπέζι του βασιλιά, το ολόχρυσο ποτήρι και τα άλλα βασιλικά σκεύη που κρατούσαν από τον Κάδμο, τον οικιστή της Θήβας. Άλλοι έλεγαν πως οι γιοι ερωτοτροπούσαν με τη νεαρή μητριά τους, την Αστυμέδουσα, τρίτη σύζυγο του Οιδίποδα• άλλοι πως αυτό το ισχυριζόταν η μητριά για να βγάλει από τη μέση τα προγόνια της, και άλλοι πως τον Ετεοκλή και τον Πολυνείκη, σαν καρπούς από άθεσμο ζευγάρωμα, και χωρίς την πατρική κατάρα, δεν μπορούσε παρά να τους χωρίζει μίσος ως το θάνατο. Υπήρχαν όμως και παραλλαγές του μύθου, απ' όπου έβγαινε ότι ο πατέρας εξαγριώθηκε με τους γιους του, όταν αυτοί, από ντροπή απέναντι στην πόλη, ύστερα από το σκάνδαλο, τον περιόρισαν μέσα στο παλάτι και του απαγόρεψαν την έξοδο ή δεν τον υπερασπίστηκαν όταν οι Θηβαίοι αποφάσισαν να τον διώξουν από την πόλη τους, ή όταν οι ίδιοι οι γιοι του τον κήρυξαν έκπτωτο και τον εξόρισαν ή, όταν αυτοί, υπακούοντας σε χρησμό, που έλεγε πως θα επικρατήσει εκείνος που θα έχει μαζί του τον Οιδίποδα, ζωντανό ή νεκρό, πήγαν και τον βρήκαν στην εξορία του, στην Αθήνα, και προσπάθησαν, χωρίς τη θέληση του, να τον ξαναφέρουν πίσω στη Θήβα, όχι για να τον τιμούν, μα για να τον έχουν σύμμαχο τους στις δικές τους τις διαφορές.

Τέλος υπήρχε και κάποια άλλη παραλλαγή, που έλεγε πως ο Οιδίπους ποτέ και για κανένα λόγο δεν καταράστηκε τους γιους του και πως η κατάρα βάραινε ολόκληρο τον οίκο των Λαβδακιδών από τον καιρό που ο Λάιος είχε ασεβήσει απέναντι στην ' Ηρα ή είχε ερωτευτεί τον νεαρό Χρύσιππο, το γιο του Πέλοπα, τον είχε αρπάξει από τον πατέρα του και τον είχε φέρει στη Θήβα, όπου ο νεαρός αυτοκτόνησε από τη ντροπή του• τότε ο Πέλοπας παρακάλεσε τον Απόλλωνα να κάνει να πιάσει η κατάρα που θα έλεγε για τον Λάιο ή ο ίδιος ο θεός καταράστηκε ολόκληρη τη γενιά του Λάιου να πάει από κακού. Στην αρχή ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης, είτε από φόβο, μήπως τους βρει η πατρική ή πατρογονική κατάρα, είτε και επειδή δεν είχαν ακόμα ενηλικιωθεί, άφησαν την εξουσία στο θείο τους, τον Κρέοντα, τον αδελφό της Ιοκάστης. Αργότερα όμως κάποιος δαίμονας μπήκε στο μυαλό τους και τότε αποφάσισαν να πάρουν οι ίδιοι στα χέρια τους την εξουσία και συμφώνησαν να βασιλεύουν εναλλακτικά από ένα χρόνο ο καθένας. Σύμφωνα με μια εκδοχή πρώτα ανέβηκε στο θρόνο ο Πολυνείκης, που ήταν μεγαλύτερος, και ύστερα ο Ετεοκλής, που, αφού συμπληρώθηκε ο χρόνος της βασιλείας του, αρνήθηκε να παραδώσει την εξουσία στον αδελφό του, όπως είχε υποχρέωση από τη συμφωνία, και τότε ο Πολυνείκης αναγκάστηκε να φύγει από τη Θήβα. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή ο Ετεοκλής, που δεν ήταν ο μικρότερος αλλά ο μεγαλύτερος, κράτησε από την αρχή αυθαίρετα το θρόνο και έδιωξε τον αδερφό του. Τρίτη εκδοχή άφηνε να γίνει γνωστό ότι ούτε αυθαιρεσία ούτε διαφωνία παρατηρήθηκε ανάμεσα στα αδέλφια και ότι ειρηνικά συμφώνησαν, ο Ετεοκλής να κρατήσει το θρόνο και ο Πολυνείκης να φύγει από την επικράτεια. Θα έπαιρνε όμως ολόκληρη την κινητή περιουσία της οικογένειας, μαζί με τον πέπλο και το περιδέραιο της προγιαγιάς τους, της Αρμονίας, γαμήλια δώρα της Αθηνάς και της Αφροδίτης, αντικείμενα με ανυπολόγιστη αξία και μαγική δύναμη. Τέλος μια τέταρτη εκδοχή αναφέρει ότι ο Πολυνείκης μόνος του έκρινε σωστό να απομακρυνθεί από τη Θήβα για να μη δώσει αφορμή σε καμιά δυσάρεστη κατάσταση, και ότι ο Ετεοκλής τον κάλεσε να επιστρέψει από την αυτοεξορία του μετά το θάνατο του Οιδίποδα. Τότε ήταν που διαφώνησαν οριστικά κατά τη διανομή των αγαθών τους, γιατί ο Πολυνείκης ζητούσε περισσότερα απ' όσα ο Ετεοκλής δεχόταν να παραχωρήσει. Έτσι ο Πολυνείκης ξανάφυγε από τη Θήβα, αλλά αυτή τη φορά με εχθρικές διαθέσεις απέναντι στον αδελφό του.*
----------------
* Ετεοκλής και Πολυνείκης, Θηβαΐς, EGF σ. 11, αποσπ. 2 και 3. Σοφοκλής, «Οιδίπους έπί Κολωνώ» 367-460, 599-601, 1292-1307, 1329-1330, 1342-1397. Ευριπίδης, «Φοίνισσαι» 1-87, 288-290, 469-484, 870-877, Υπόθεση και Σχόλια. Απολλόδωρος 3, 48-58. Διόδωρος 4, 64-65. Παυσανίας 9, 5, 10-12.