Οι χριστιανικές αντιλήψεις των Διδασκάλων του Γένους!.. (3)

Κωδικός Πόρου: 00285-112909-1472
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 29/10/11 20:30
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνική Παιδεία, 00285-112909-1472




Περιγραφή:

Οι χριστιανικές αντιλήψεις των Διδασκάλων του Γένους!.. (3)

Μια σειρά άρθρων, μελετών και ερευνών για τους Διδάσκαλους του Γένους οι οποίοι στην πλειονότητά τους πίστευαν ότι οι παιδαγωγικές αντιλήψεις που είχαν πρέπει να συμβαδίζουν με τον Χριστιανισμό και ιδίως με την Ορθοδοξία! Σήμερα συνεχίζουμε με τον Κωνσταντίνο Κούμα!..

ΕΙΔΑΜΕ λοιπόν ότι τα βασικά έργα του Κωνσταντίνου Κούμα είναι τα εξής:
1. «Χημείας επιτομή» (μετάφραση).
2. «Σειρά στοιχειώδης των μαθηματικών και φυσικών πραγματειών εκ διαφόρων συγγραφέων συλλεχθείσα», Βιέννη 1807.
3. «Χημεία του Αδήτου», 1808, τ. 2.
4. «Ιστορία των ανθρωπίνων πράξεων», Βιέννη 1830-32.
Yπάρχουν, όμως, ευρύτερες παιδαγωγικές και φιλοσοφικές αντιλήψεις του Κωνσταντίνου Κούμα, ώστε να μπορέσουμε να εξάγουμε πιο χρήσιμα και ψυχωφελή συμπεράσματα;
Ας το εξετάσουμε…

«Σεις δε, φιλόμουσοι Γραικοί…»

Είναι αλήθεια, ότι ο Κωνσταντίνος Κούμας δεν μπορεί να είχε τόσες μεγάλες γνώσεις, που άπτονταν ολοκλήρου του παιδαγωγικού φάσματος και να αγνοούσε, για παράδειγμα, τα όσα η ελληνική Μούσα διεκήρυττε απ’ τα πανάρχαια εκείνα χρόνια μέχρι την εποχή του.
Αποκαλούσε τους Γραικούς10 «φιλόμουσους», πράγμα που σημαίνει ότι είχε προ οφθαλμών τις ελληνικές θεότητες, οι οποίες ήσαν προστάτιδες της πνευματικής δημιουργίας, παρά το γεγονός, ότι η καταγωγή τους είναι σκοτεινή και πολλοί διεκδικούν την πατρότητά τους.11 Είναι σχεδόν βέβαιο ότι αρχικά ήταν οι θεές προστάτιδες των ποιητών (οι οποίες στην αρχαιότητα ήταν επίσης μουσικοί), μολονότι αργότερα απέκτησαν ευρύτερο πεδίο δράσης και επεκτάθηκαν σε όλες τις ελεύθερες τέχνες και επιστήμες.12
Ο Κωνσταντίνος Κούμας, ως γνώστης μεγάλος που ήταν, εγνώριζε ότι, για παράδειγμα, υπήρχαν εννέα Μούσες, την εποχή της Οδύσσειας, και ο Όμηρος επικαλείται είτε μία Μούσα είτε τις Μούσες ομαδικά.13 Φαίνεται ότι αρχικά ήταν από εκείνες τις συλλογικές θεότητες, αδιαφοροποίητες μέσα στην ομάδα, που είναι χαρακτηριστικές ορισμένων, ίσως πολύ αρχαίων, στρωμάτων της ελληνικής θρησκείας, που έστρωσαν την μεγάλη οδό για την Έλευση του Ανθρώπου που πίστεψε ο Κούμας και όλοι οι Έλληνες Γραικοί.14
Είναι γνωστόν, ότι στην αρχαία λογοτεχνία, οι Μούσες παίρνουν μέρος στα συμπόσια στον Όλυμπο. Εκείνες τραγουδούν, ενώ ο θεός Απόλλωνας τις συνοδεύει στο τραγούδι με τη λύρα του.15 Ο ποιητής Θάμυρις από τη Θράκη, που αγωνίστηκε μαζί τους, έχασε την όρασή του, ενώ στα αιώνες αργότερα, χιλιάδες τόσα χρόνια, ο Κωνσταντίνος Κούμας δεν είχε να παλαίψει με τις Μούσες16. , παρά μονάχα με παρακρατικούς (λέγε καλύτερα: τούρκικους) σκοτεινούς και συνωμοτικούς μηχανισμούς στην Βιέννη, στην Τεργέστη και αλλού.
Πολυμαθής ο Κωνσταντίνος Κούμας. Τι σύμπτωση, αλήθεια!… Τόσο στους Δελφούς όσο και στη Σικυώνα δεν υπήρχαν παρά τρεις Μούσες, και στη Σικυώνα η μία από αυτές ονομαζόταν Πολυμάθεια.17
Αριθμομνήμων και αριθμολόγος ο Κωνσταντίνος Κούμας. «Σειρά στοιχειώδης των μαθηματικών και φυσικών πραγματειών εκ διαφόρων συγγραφέων συλλεχθείσα», λέγεται ο τίτλος ενός από τα βιβλία του. Κι εδώ διερωτάται κανείς: «Αλήθεια, τι σύμπτωση!…». Τα στοιχεία ως προς τον αριθμό των Μουσών παρουσιάζουν γενικά μεγάλες διαφορές, έστω και αν ο αριθμός εννιά έχει γενικά επικρατήσει. Ο αριθμός 2 είναι πολύ παλαιός, όπως επίσης και ο αριθμός 3, ο οποίος απαντάται και στις Χάριτες, τις Ώρες κ.ά. Γνωστοί είναι επίσης και οι αριθμοί 7, 5, 4, και 8. Τα αγάλματα των Μουσών ήταν δημοφιλής διάκοσμος για τις μεγάλες στοές και άλλα παρόμοια μέρη. Οι γλύπτες δεν τις έκαναν φυσικά όλες όμοιες, αλλά έδιναν στην καθεμία από μια διαφορετική ιδιότητα: η μία κρατούσε μία λύρα, η άλλη ένα διπλωμένο πάπυρο κλπ. Αυτό μπορεί να βοήθησε στο διαχωρισμό που έγινε ανάμεσα στις Μούσες για να αντιπροσωπεύουν διάφορες τέχνες και επιστήμες. Η Κλειώ π.χ. ήταν η Μούσα της ιστορίας, η Ερατώ της λυρικής ποίησης, η Ουρανία της αστρονομίας κλπ. 18 Η λατρεία των Μουσών ήταν πολύ διαδεδομένη σε όλη την Ελλάδα. Επάνω από όλες φερόταν η Καλλιόπη, που αρχικά ήταν προστάτιδα του ηρωικού έπους, και αργότερα, όταν δεν υπήρχε πια το έπος, προστάτιδα της ρητορικής, λόγω της ευγλωττίας και της καλής φωνής της. Από εκεί άλλωστε προέρχεται και το όνομά της, γιατί είχε καλή όπα, δηλαδή φωνή. Η Κλειώ θεωρείται προστάτιδα της ιστορίας και το όνομά της αποδίδεται στο κλέος. Η Ευτέρπη είναι προστάτιδα της αύλησης, και ονομάστηκε έτσι γιατί τέρπει αυτούς που την ακούνε. Η Θάλεια ήταν αρχικά προστάτιδα της βουκολικής ποίησης και αργότερα της κωμωδίας. Το όνομά της προέρχεται από τη δύναμη που είχε να κάνει να θάλλουν τα φυτά. Η Μελπομένη ήταν αρχικά προστάτιδα της μουσικής και αργότερα της κωμωδίας, και ονομάστηκε από τη μολπή. Η Τερψιχόρη ήταν αρχικά προστάτιδα της όρχησης και έπειτα της λυρικής ποίησης. Η Ερατώ είχε επινοήσει και προστάτευε την ερωτική ποίηση, και ιδιαίτερα του Υμεναίου. Η Πολύμνια προστάτευε τους ύμνους προς τους θεούς, και η Ουρανία την αστρονομία.19
Ωστόσο, ο πολυμαθής και φιλόμουσος Γραικός, ο Κωνσταντίνος Κούμας ανακράζει:
«Σεις δε, φιλόμουσοι Γραικοί, όσοι είσθε μεν ερασταί των επιστημών, διατρίβετε δε εις τόπους, όπου ο καιρός δεν το συγχωρεί να ευρίσκωνται διδάσκαλοι και σχολεία των επιστημών, μην απελπίζεσθε, ότι εμπορείτε να μάθετε ορθοδοξαστικώς την θεωρίαν καν της Χημείας, χωρίς της οποίας την σήμερον είναι ατελής πάσα γνώσις της Φυσικής επιστήμης. Εμπορείτε δε να έχετε εις τούτο οδηγούς τους επιστήμονας ιατρούς, των οποίων ο αριθμός πληθύνεται ημέραν εξ ημέρας... Ούτοι είναι Γραικοί και φιλόσοφοι Γραικοί... των οποίων ευχή είναι της Ελλάδος ο φωτισμός, και ως τοι¬ούτοι δεν παραιτούνται να μεταδώσωσιν εις τους ομογενείς των λογίους ό,τι δύνανται, αφ' όσα εδιδάχθησαν εις της Ευρώπης τας Ακαδημίας»". Έχοντες δε εις χείρας ταύτην του Αδήτου, την βίβλον, με την βοήθειαν εκείνην, και την ιδικήν σας κρίσιν, θέλετε γενή ικανοί ν' αποδίδετε... τους λόγους πολλών φαινομένων, να εξεύρετε τα συστατικά των σωμάτων μέρη...»20

Συνεχίζεται…