Οι χριστιανικές αντιλήψεις των Διδασκάλων του Γένους!.. (2)

Κωδικός Πόρου: 00285-112913-1317
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 08/10/11 17:11
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνική Παιδεία, 00285-112913-1317




Περιγραφή:

Οι χριστιανικές αντιλήψεις των Διδασκάλων του Γένους!.. (2)

Μια σειρά άρθρων, μελετών και ερευνών για τους Διδάσκαλους του Γένους οι οποίοι στην πλειονότητά τους πίστευαν ότι οι παιδαγωγικές αντιλήψεις που είχαν πρέπει να συμβαδίζουν με τον Χριστιανισμό και ιδίως με την Ορθοδοξία! Σήμερα συνεχίζουμε με τον Κωνσταντίνο Κούμα!

«Σεις δε, φιλόμουσοι Γραικοί, όσοι είσθε μεν ερασταί των επιστημών, διατρίβετε δε εις τόπους, όπου ο καιρός δεν το συγχωρεί να ευρίσκωνται διδάσκαλοι και σχολεία των επιστημών, μην απελπίζεσθε…» (Κ. Μ. Κούμας)

 

Η ζωή του Κωνσταντίνου Κούμα (1777-1836)

Ανοίγοντας μία οποιαδήποτε εγκυκλοπαίδεια (εν προκειμένω την εγκυκλοπαίδεια «ΗΛΙΟΣ») θα δούμε ότι:

«Ο Κωνσταντίνος Κούμας θεωρείται ένας εκ των μεγάλων διδασκάλων του γένους. Εγεννήθη εις Λάρισαν της Θεσ­σαλίας. Το 1798 διωρίσθη διδάσκαλος εις το ελληνικόν σχολείον της Λαρίσης, έπειτα δε εις το της Τσαριτσαίνης, διδάσκων ελ­ληνικά και μαθηματικά. Το 1800 μετέφρασε μετά του εκ Κεφαλ­ληνίας ιατρού Σπυρίδωνος Ασάνη, τας «Κωνικάς τομάς του Καϊλίου», αι οποίαι και εξεδόθησαν εις Βιέννην το 1803. Κατά το έτος αυτό εδίδαξε ες το ελληνικόν σχολείον των Αμπελακίων και το επόμενον έτος μετέβη εις Βιέννην προς συμπλήρωσιν των σπουδών του εις τα μαθηματικά. Κατατρυχόμενος υπό χρηιματικών αναγκών, μετέβη (1809), κατά προτροπήν του Αδαμαντίου Κο­ραή εις Σμύρνην, όπου συνέστησε το «Φιλολογικόν γυμνάσιο», εις το οποίον εδίδαξε μετ' ακα­μάτου ζήλου μαθηματικά, φιλοσοφίαν και πειραματικήν φυσικήν, δια την οποίαν έγραψε και ιδίαν πραγματείαν, εκτυπωθείσαν εις Βιέννην το 1812. Πλήθη μα­θητών συνέρρευσαν όχι μόνον εκ Σμύρνης, άλλα και εκ των γύρω νήσων, δια να παρακολουθήσουν τα μαθήματα του. Το 1813 μετέβη εις εις Κωνσταντινούπολιν και εδίδακε επί διετίαν μεγάλη του Γένους Σχολήν ελληνικά, μαθηματικά και φιλοσοφίαν.
Επανήλθε κατόπιν εις την Σμύρνην, όπου εδίδαξεν επί δύο ακόμη έτη, μετά τα οποία μετέβη εις την Βιέννην δια να εκδώση τα συγγράμματά του. Και εξέδωκεν από του 1818 μέχρι του 1819 εις τεσσάρας τόμους «Σύνταγμα φιλοσοφίας», περιέχον εμπειρικήν ψυχολογίαν, φιλοσοφίαν, λογικήν, γενικήν γραμματικήν, μεταφυσικήν, αισθηματικήν ηθικήν, περί δικαίου, ηθικήν θεολογίαν κα! παιδαγωγικήν. Εδημοσίευσεν επίσης «Σύνοψιν επιστημών» δια τους πρωτοπείρους, περιέχουσαν στοιχεία αριθμητικής, γεωμετρίας, νεωτέρας γεωγραφίας, αστρονομίας, λογικής και ηθικής. Κατά το 1819 επεχείρησε ταξίδιον εις Γερμανίαν, όπου εγνωρίσθη με πολλούς Γερμανούς φιλέλληνας και σοφούς. Το Πανεπιστήιιιον της Λει­ψίας τον ανεκηρυξε διδάκτορα, τιμής ένεκεν, αι δε Βασιλικαί Ακαδημίαι του Βερολίνου και του Μονάχου μέλος των.
Μετά την έκρηξιν της Επαναστάσεως η περιουσία του και η βιβλιοθήκη του εις Σμύρνην εδημεύθησαν υπό των Τούρκων. Εις Τεργέστην, ησχολήθη με την συγγραφήν των «Ιστοριών των ανθρωπίνων πράξεων από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι και του 1831», τας οποίας εξέδωκεν εις Βιέννην το 1832 εις 12 τόμους.
Το επόμενον έτος εξέδωσε «Γραμματικήν δια τα σχολεία», τρις μετατυτπωθείσαν. Μετέφρασεν επίσης και την «Γεωγραφία» του Βόλβη, την οποίαν εξέδωκεν εις πέντε τόμους η θυγάτηρ του μετά τον θάνατόν του εις Τεργέστην εκ χολέρας. Εις την πλατείαν της πατρίδος του Λαρίσης έχει στηθή προτομή του Κούμα » .

Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λάρισας «Κωνσταντίνος Κούμας»!..

Πώς διδάσκεται ο Κωνσταντίνος Κούμας 

Εάν, όμως, αυτά, που διαβάσαμε, τα λέγουν τα διάφορα εγκυκλοπαιδικά λεξικά, καλόν είναι να δούμε πώς διδάσκεται σήμερα ο Λαρισαίος εθνοπαιδαγωγός, έτσι όπως τον διαβάζουμε σ’ ένα σχολικό εγχειρίδιο:
«Ο Θεόκλητος Φαρμακίδης3 και ο Κωνσταντίνος Κοκκινάκης ακο­λούθησαν τις γλωσσικές ιδέες του Κοραή. Εκείνος όμως που «εσεβάσθη όσο κανείς του ανδρός τούτου τας γνώμας, σύμφωνα με τη γρα­πτή του μαρτυρία, είναι ο Κούμας4.
Γεννήθηκε στη Λάρισα στα 1777. Πρώτος δάσκαλος του ήταν ο Ιωάννης Πέζαρος. Η ζωή του μοιράστηκε ανάμεσα στη διδασκαλία, στη συγγραφή και στην έκδοση βιβλίων. Δίδαξε στα σχολεία της Θεσ­σαλίας. (Τσαριτσάνη, Αμπελάκια), στη Σμύρνη και στην Κωνσταντι­νούπολη. Η φιλοσοφία του Καντ (Κant) και γενικά η Γερμανική φιλο­σοφία άσκησε επίδραση στη διαμόρφωση του φιλοσοφικού του στοχασμού, και σ' όλο γενικά το έργο του. Μεγάλη δραστηριότητα ανέ­πτυξε τον καιρό που δίδασκε στο «Φιλολογικό Γυμνάσιο» Σμύρνης. Σύμφωνα με το παράδειγμα των σχολείων της Ευρώπης, εφοδίασε τη σχολή με τις απαιτούμενες συσκευές.
Στη Σμύρνη οργάνωσε τα πρώτα χημικά και φυσικά πειράματα που παρακολουθούσαν πολλοί κάτοικοι5. Όμως τα μηχανικά, χημικά και φυσικά όργανα και η συλλογή των επιστημονικών βιβλίων με τα οποία ο Κούμας εξόπλισε τη Σχολή και κυρίως η διδασκαλία των μαθηματικών, της φυσικής και της χημείας, που αντικατέστησαν το Οχτωήχι, το Ψαλτήρι και τα Μηναία, προκάλεσαν την αντίδραση των συντηρητικών δασκάλων της παλιάς σχολής (Ευαγγελικής Σχολής).
Ο Κοραής απ' το Παρίσι γράφει συνέχεια στο φίλο του Αλέξανδρο Βασιλείου, έμπορο και λόγιο, να συμπαρασταθεί στον Κούμα 6. Σύμ­φωνα με την προτροπή του Κοραή ότι «πρέπει της φωτισμένης Ευρώπης τα μαθήματα να παραδίδονται εις όλα τα μέρη της Ελλάδος απαραλλάκτως, ως εις τα ευνομούμενα κράτη της Ευρώπης», προ­σπαθεί να δώσει στους μαθητές γενικές αρχές όλων των επιστημών. Παράλληλα με το διδασκαλικό του έργο αναπτύσσει και έντονη συγ­γραφική δραστηριότητα. Εκδίδει έργα πρωτότυπα, αλλά κάνει και μεταφράσεις. Το 1808 μεταφράζει τη Χημεία του Αδήτου (Adet). 7
Στο 8τομο έργο του «Σειρά στοιχειώδης των μαθηματικών και φυσικών πραγματειών...», βλέπουμε τον επιστήμονα, τον πρωτοπόρο πνευματικό άνθρωπο με τη βαθιά γνώση των προβλημάτων της χώρας του, αλλά και της εποχής του γενικότερα.
Στον τομέα της γλώσσας ο Κούμας τιμούσε τις αντιλήψεις του Κοραή, αλλά περέμεινε πιστός τις ομιλούμενης, αντίπαλος της αρ­χαΐζουσας και των οπαδών της, που θα τους πολεμήσει στο πρόσωπο του Νεόφυτου Δούκα8 με συνέπεια και επιστημονικά επιχειρήματα. Ο Κούμας ανήκει στην προοδευτική παράταξη που ήθελε ουσιαστική και προς τις θετικές επιστήμες στραμμένη την παιδεία των νέων.
Στο μεγαλόπνοο σε σύλληψη σύγγραμμα «Ιστορία των ανθρω­πίνων πράξεων» (Βιέννη 1830-1832), αφηγείται την αναβίωση της παιδείας στην Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα ως τις μέρες του.» 9

Συνεχίζεται...