Ποίος ο ρόλος των αρχαίων Ελληνίδων στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου;

Κωδικός Πόρου: 00285-112447-1096
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 07/09/11 19:38
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνίδα Γυναίκα, 00285-112447-1096




Περιγραφή:

Ποίος ο ρόλος των αρχαίων Ελληνίδων στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου;

Μάντισσες και μάντεις, σοφοί και διανοούμενοι, αθλητές και καλλιτέχνες ή καλλιτέχνιδες, άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών στην μεγάλη πορεία για τον εκπολιτισμό του τότε γνωστού κόσμου τη Ασίας! Αναλογισθήκατε ποτέ πόσες γυναίκες ακολούθησαν τον Μέγα Αλέξανδρο στην εκστρατεία του; Αν κατατάξουμε στους μη μάχιμους ανθρώπους και όλες τις γυναίκες, που προσέφεραν υπηρεσίες, τότε ο αριθμός της μεγάλης εκστρατείας ήταν μεγάλος!..

ΕΤΥΧΕ τούτες τις ημέρες να πέση στα χέρια μου το βιβλίο του Πωλ Φωρ: «Η καθημερινή ζωή την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου», από τις Εκδόσεις Παπαδήμα και με συγκλόνισε με το περιεχόμενό του, αφού, πέραν των άλλων, αναφέρεται στο αν ο θρυλικός στρατηλάτης της αρχαιότητος ήτο «θεός ή άνθρωπος», την μεγάλη στρατιά του, τον στρατό και τα στελέχη του, το στράτευμα σε σχέση με τον Μ. Αλέξανδρο, τον στρατό στην πορεία του, την κατάληψη των πόλεων, την ίδρυση νέων πόλεων με το όνομα Αλεξάνδρεια, το πολεμικό ναυτικό και τον θριαμβεύοντα ελληνισμό.
Επειδή, όμως, το θέμα που ενδιαφέρει τον γράφοντα για την συγγραφήν του νέου βιβλίου του με τίτλο «Η Άγνωστη Ελληνίδα της Αρχαιότητος», είναι η γυναίκα θα σταθή για λίγο στο κεφάλαιο της στρατιάς του Μ. Αλεξάνδρου όπου, μεταξύ άλλων, ο RAUL FAURE (Πωλ Φωρ) γράφει:

«Μάντεις συμβούλευαν τους στρατηγούς τι στάση έπρεπε να κρατήσουν σ’ ό,τι αφορούσε τους κινδύνους και τα θαύματα: Πέταγμα παράξενων πουλιών, γέννηση τεράτων, κακοσημαδιές των σπλάχνων, απροσδόκητες πτώσεις κεραυνών, διάφορες βεβηλώσεις του απαραβίαστου…, αποτρόπαια εγκλήματα… Εκτός από τον Αρίσταρχο τον Τελμησέα, μάντη που τον προτιμούσε η πολύ ευλαβική και δαιμονόπληκτη, βασιλική οικογένεια,1 υπήρχαν ακόμη και άλλοι, όπως ο Κλεομένης ή Κλεόμαντης ο Λάκων, καθώς και πολλές ομάδες από Αιγύπτιους, Χαλκδαίους και Βαβυλώνιους μάντεις. Εκείνον όμως που συμβουλεύουνταν περισσότερο ήταν ο πρώτος, από τον οποίο δεν έλειπε η ευφυΐα και η τεοιμότητα. ΑΚόμα και τη στιγμή που αποφασιζόταν η εκστρατεία παρατήρησαν ότι το άγαλμα του Ορφέα, στην παλιά πρωτεύουσα της Μακεδονίας Αίγες, ιδρωκοπούσε. Ανήσυχο προμήνυμα. Ο Αρίστανδρος, μόνο απ’ όλους τους μάντεις, θέλησε να το δει σαν σημάδι ενθαρρυντικό: τα κατορθώματα του κατακτητή θα κάνουν τους ποιητές και τους υμνωδούς να ιδρώσουν στο μέλλον. Στην ανάγκη ο βασιλιάς τους υπέβαλλε τις απαντήσεις που περίμενε: έτσι το 328, όταν δίσταζαν να διαβούν το ρεύμα του Ιαζάρτη, για να εισβάλουν στην Σκυθία της Κεντρικής Ασίας, τα σπλάχνα των θυμάτων έπρεπε να είναι πάρα πολύ ευνοϊκά. Δεν ακούστηκε να μιλάνε γι’ αυτόν μετά το 327, εκτός από τον Πλύνιο, που του αφιέρωσε ένα βιβλίο το «Περί θαυμασίων». Και μόνο οι Χαλδαίοι ωροσκόποι είχαν πει την αλήθεια: ο βασιλιάς θα πέθαινε στη Βαβυλώνα!..»2

ΣΟΦΟΙ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ.

Ο Πωλ Φωρ,3 όμως, δεν σταματάει εδώ. Συνεχίζει την αφήγησή του (τόσο γλαφυρή, άλλωστε), που έχει να κάνη με σοφούς και διανοούμενους, μέσα στους οποίους, ασφαλώς και γυναίκες:

«Ολόκληρες ομάδες από σοφούς και διανοούμενους ακολουθούσαν στην Ασία την ελληνική εκστρατεία το 334. Φιλόσοφοι κυρίως και άνθρωποι των γραμμάτων. Ο Ολύνθιος Καλλισθένης, εξάδελφος του Αριστοτέλη, φιλόσοφος, φυσιοδίφης, ρήτορας, ιστορικός της Ελλάδος και ιστοριογράφος των στρατιωτικών εκστρατειών, τουλάχιστον ως το 330. Ο αβδηρίτης Ανάξαρχος, φιλόσοφος, οπαδός της ατομικής φιλοσοφίας του Δημόκριτου, μαθητής του σκεπτικιστή Πύρωνα, σοφιστή, κόλακας και σύμβουλος του βασιλιά μετά τον φόνο του Κλείτου. Ο Ονησίκρατος ο Αστοπολεύς, ο Κυνικός, ναυτικός και άνθρωπος δραστήριος που και αυτός έγραψε μια μυθιστορηματική Ιστορία,4 που σήμερα έχει χαθεί.5 Και οι «συνάδελφοί» τους. Και μαζί μ’ αυτούς ολόκληρη ομάδα από γεωλόγους, βοτανολόγους, ζωολόγους και γιατρούς τους οποίους για πολύ καιρό τους ονόμαζε φυσικούς, που συγκέντρωναν πληροφορίες, δείγματα και νέες ποικιλίες για να τις στείλουν στον Αριστοτέλη και στη Σχολή του. Γιος γιατρού ο Δάσκαλος και πρώτ’ απ’ όλα επιστήμονας, δεν απαξιούσε να απαντάει προσωπικά στο βασιλικό του προστατευόμενο και να τον συμβουλεύει. Απ’ τα λίγα που μας έχουν απομείνει από τις εργασίες του Θεόφραστου, αυτού του περιπατητικού, που διαδέχτηκε τον Αριστοτέλη επικεφαλής του Λυκείου το 323, στις οποίες είχε συγκεντρώσει τις παρατηρήσεις του για τα «Φυτά», τα «Αρώματα» και τη «Φωτιά» και τις οποίες πήρε από τους φυσιοδίφες, που ήρθαν από την Αίγυπτο, αλλά και από Ασιάτες που μπήκαν κάτω από την προστασία της Μεγάλης Στρατιάς, παίρνουμε πολλές πληροφορίες. Κι αντίθετα, επιχειρηματίες, όπως ο Άρπαλος, προσπαθούσαν να εγκληματίσουν στη Βαβυλώνα όλες τις καλλιέργειες της Ελλάδος.»

Και πιο κάτω:

«Όσον αφορά τους πολυάριθμους ιδιωτικούς ή στρατιωτικούς γιατρούς, που ακολουθούσαν το στράτευμα, εκπαιδεύονταν από ονομαστούς θεραπευτές της Αιγύπτου, της Περσίας και της Ινδίας, για ν’ αντιμετωπίσουν τις καινούργιες ασθένειες, που πρόσβαλλαν ανθρώπους και ζώα.
Πολλές φορές τα κείμενα αναφέρουν ότι οι Έλληνες εφάρμοζαν θεραπείες που τις είχαν διδαχτεί από τους ιθαγενείς, όπως για τα τσιμπήματα των εντόμων και τα δήγματα (= δαγκώματα) των φιδιών. Το γενικό επιτελείο είχε φέρει στη Βαβυλώνα ένα κλιμάκιο από Αιγύπτιους ταριχευτές, που είχαν φέρει μαζί τους τις σμίλες τους, τα άγκιστρά τους, την ανθρακική σόδα και τα αντισηπτικά τους: ωραία μαθήματα ανατομίας για τους μελλοντικούς Έλληνες γιατρούς.»6

Αριστερά: Η Σίσσυ Φειδά βρέθηκε στα βραβεία "Γυναίκες της χρονιάς" με μια σέξι εκδοχή του grecian chic που άφηνε τον αριστερό μηρό ακάλυπτο! Στο μέσο: Η Μαίρη Συναντσάκη επέλεξε μια λευκή τουαλέτα δια χειρός Sophia Kokosalaki και μάλιστα από τη bridal collection. Δεξιά: Η ηθοποιός Αλίνα Κωτσοβούλου συμφωνεί και επαυξάνει με μια μάξι, στράπλες τουαλέτα που έχει κεντημένη καρδιά στο μπούστο. Και οι τρεις σαν σύγχρονες αρχαίες Ελληνίδες!..

ΑΘΛΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ!..

Τίθεται, όμως, ένα (εύλογο, αν θέλετε) ερώτημα:
– Και πώς εψυχαγωγούντο τόσες χιλιάδες άνθρωποι που ακολούθησαν την πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία;
Γράφει ο Πωλ Φωρ:

«Καθώς θα πρέπει να ψυχαγωγήσουν και να διασκεδάσουν τόσους πολλούς ανθρώπους που τους έχουν καλέσει να καταβάλλουν γιγαντιαίες προσπάθειες, ένα ή πολλοί όμιλοι ηθοποιών7 ακολουθούν τον στρατό, από τα θέατρα της Πέλλας, των Αιγών, και των Φιλίππων της Μακεδονίας. Εδώ κι εκατό χρόνια η ελληνιστική αριστοκρατία εκτιμά τα έργα του Ευριπίδη8 και του Αγάθωνα. Ο βασιλιάς πληρώνει με χρυσάφι τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι μεγαλύτεροι Αθηναίοι ηθοποιοί για να δίδουν παραστάσεις στον στρατό: Ο Θεσσαλός, ο Πασικράτης, ο Λύκων. Η καλή τους τύχη προσελκύει ομάδες από επαγγελματίες «σφαιρίζοντας» και οι Αρχαίοι αναφέρουν, ανάμεσά τους, τον Κορυστιαίο Αριστόνικο και τον Σεραπίωνα. Ένας από τους υπασπιστές του βασιλιά, ο Λεονάτος, χρησιμοποιεί πολλές καμήλες για να του μεταφέρουν άμμο από την Αίγυπτο για τα γυμναστικά αγωνίσματα, γιατί ο στρατός οργανώνει και γυμνικούς αγώνες.»

ΤΟ ΧΡΗΜΑ…

Είναι αποκαλυπτικός, όμως, ο Γάλλος Καθηγητής με τα γραφόμενά του όσον αφορά τους γελωτοποιούς (και όχι μόνον):

«Η αυλή συντηρεί ακόμα γελωτοποιούς και ασματοποιούς, όπως ο Άγις, ο Χαρίλαος, ο Συρακούσιος Κλέων, και σατυρικούς ποιητές της, όπως ο Πρωτέας, ο Πράνιχος και ο Πιερίων. Φυσικά οι διάφοροι αυτοί καλλιτέχνες (σ.σ. γιατί όχι και καλλιτέχνιδες;) και αθλητές δεν εμφανίζονται στις αρχές της εκστρατείας, αλλά στο τέλος, γιατί τους έχει προσελκύσει η επιτυχία και το χρήμα.
Αμέσως μετά την μάχη του Γρανικού, τον Μάϊο του 334, ο περίφημος γλύπτης Λύσιππος, ο ευνοούμενος της μοναρχίας, δέχεται την εντολή να χύσει στο μπρούντζο τα αγάλματα των τριάντα τεσσάρων εταίρων, που έπεσαν στην μάχη. Οι βάσεις τους βρέθηκαν στους Δελφούς. Πόσο πολύ προσωπικά, πόσο πολύ υλικά, τι μεταφορικά μέσα, ή απλώς τι θέση κατέλαβε στην εκστρατεία αυτή η παραγγελία.
Τα νομίσματα που κόπηκαν στην Μικρά Ασία αποδείχνουν ότι οι χαράκτες πήγαιναν από πόλη σε πόλη ακολουθώντας τον νικητή βασιλιά. Ο Ερετριεύς Φιλόξενος ζωγράφισε εκ του φυσικού τους πολεμιστές της Ισσού. Αργότερα, μετά τον θάνατο του Ηφαιστίωνα, τον Νοέμβριο του 324, θα καλέσουν τρεις χιλιάδες αθλητές και καλλιτέχνες9 για να λαμπρύνουν τις επικήδειες τελετές.
Η πυρά του νέου θεού, θα είναι ένα μνημειώδες οικοδόμημα της πιο σύνθετης τέχνης. Σκηνές κυνηγιού θα διακοσμήσουν το τρίτο πάτωμα, ανάλογες προς τις σκηνές της σαρκοφάγου του Adb’ Alonim της Σιδώνας, που διατηρείται στο μουσείο της Κωνσταντινουπόλεως χωρίς αμφιβολία ο ίδιος ζωγράφος απεικόνισε στην Βαβυλώνα και στην Σιδώνα τον βασιλιά και τον αποθανόντα φίλο του.10
Δεν θα παραλείψουμε τους μουσικούς, που συνόδευαν τις θεατρικές παραστάσεις, τα συμπόσια και μερικά άλλα έργα· θα μιλήσουμε ακόμα, όταν έρθει η ώρα, για τις σάλπιγγες που ηχούν και καλούν να συγκεντρωθούν, να επιτεθούν ή να υποχωρήσουν. Πρόκειται έπειτα από όλ’ αυτά, για ψυχαγωγία και τέχνη, παρά για στρατιωτικά έργα. Μπορούμε ακόμα να προσθέσουμε στον αριθμό όλων αυτών των καλλιτεχνών, των επαγγελματιών, των χαροκόπων και όλους τους μασέρ, τους αρωματοποιούς, τους θαλαμηπόλους και τους μαγείρους, που ακολουθούσαν τους επιφανείς στις μετακινήσεις τους, εκτός, βέβαια, από τα πεδία της μάχης.»

Αριστερά: Η Ελένη Φουρέιρα με ολόσωμη φόρμα και χρυσά αξεσουάρ που θύμιζαν αρχαία Ελληνίδα! Στη μέση: Η Ζέτα Μακρυπούλια εμφανίστηκε στη σκηνή του Dancing With The Stars φορώντας μίνι grecian φόρεμα από τον σχεδιαστή Σπυρίδωνα Τσαγκαράκη, πέδιλα Casadei και συλλεκτικά κομμάτια από το μουσείο του Ηλία Λαλαούνη σε ένα concept που θύμιζε "ωραία Ελένη"! Δεξια: Η Diane Kruger κινήθηκε στην ίδια φιλοσοφία στο φεστιβάλ κινηματογράφου του Βερολίνου με μια τουαλέτα Vionnet. Και οι τρεις σαν σύγχρονες αρχαίες Ελληνίδες!..

ΕΤΑΙΡΕΣ, ΠΑΛΛΑΚΙΔΕΣ, ΣΤΡΙΠΤΙΖΕΖ!..

Ασφαλώς και μέσα στους ανθρώπους που ακολούθησαν τον Μ. Αλέξανδρο στην εκστρατεία του προς την Ασία περιλαμβάνονταν και πολλά γυναικόπαιδα για την ψυχαγωγία του πολεμιστού. Μέσα στα τροχοφόρα ενός στρατού από 50.000 άνδρες, ο αριθμός τους έπρεπε να είναι σημαντικός.
Τι περίεργον, όμως!.. Όπως διαβάζουμε, πολλοί μισθοφόροι, έπαιρναν μαζί τους και τις γυναίκες τους. Πολλοί από τους πλούσιους είχαν αποκτήσει το δικαίωμα να έχουν παλλακίδες!
Ας θυμηθούμε εδώ τις διαβόητες εταίρες, όπως την Θαΐδα, η οποία έλαβε μέρος στο όργιο και στην πυρπόληση των ανακτόρων της Περσεπόλεως, ή (αν θέλετε) την Τελέσιππα, την ακριβή, μία εκ γενετής ελεύθερη εταίρα, που απείλησε να εγκαταλείψη τον γέρο εραστή της, γιατί δεν την πλήρωνε αρκετά καλά!!11
Βεβαίως, τα περισσότερα από τα κορίτσια αυτά της… χαράς, ήσαν σκλάβες αγορασμένες ή αιχμάλωτες, στα χέρια σωματεμπόρων, που τις εκμεταλλεύονταν.
Οι γάμοι, που κατά κάποιον τρόπον, αναγκάστηκαν να συνάψουν οι δέκα χιλιάδες στρατιώτες και αξιωματικοί με ασιάτισσες, το 327 και 324 π.Χ., δεν είχαν σκοπό μόνον τους Έλληνες12 στις νέες αποικίες, αλλά και να ομαλοποιήσουν μία, εκ των πραγμάτων, κατάσταση, που θα επέτρεπε πολλές αναταραχές!
Κλείνοντας, ας αναφέρωμε και ένα… πικάντικο γεγονός:
Τον Δεκέμβριο του 331 π.Χ., έπειτα από 34 ημέρες «επιτραπεζίων τέρψεων», που δεν ήσαν παρά όργια με υποχρεωτικό «στριπτίζ» από τις κυρίες του σπιτιού,13 οι Έλληνες Μακεδόνες αξιωματικοί, στην Βαβυλώνα, άρχισαν να εξαχρειώνονται. Νιώθοντας ο βασιλιάς την απειλή και επιθυμώντας να μη δει να σαπίζουν οι 14.000 πεζοί, οι 1.400 ιππείς και οι 50.000 παίδες, που μόλις τους είχε φέρει από την Ελλάδα ο γιος του Ανδρομένη, ο Αμύντας, ωδήγησε τον στρατό του σε μια ολοκληρωτική εκστρατεία προς τα Σούσα, αναγκάζοντάς τον να ιδρύση ένα κινητό στρατόπεδο και άρχισε να τον γυμνάζη ώστε να μπορή να ελίσσεται!..14

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1 Ίδε βιβλίο μας: «ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ – ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ», Εκδόσεις «Δημιουργία», Αθήναι 2000.

2 Απορούμε πως ο Πωλ Φωρ δεν ονομάζει ωρισμένους εξ αυτών!..

3 Ο Πωλ Φωρ γεννήθηκε στο Παρίσι ο 1916. Σπούδασε στην Ecol Normale. Διδάκτωρ και υφηγητής. Τέλος, καθηγητής από το 1967 της ελληνικής γλώσσης με ένα πλούσιο πάνω στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό που βραβεύτηκε από την Γαλλική Ακαδημία.

4 «Περί Αλεξάνδρω» ή «Πώς ο Αλέξανδρος ήχθη».

5 Για τα χαμένα χειρόγραφα ίδε βιβλίο μας: «ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ», Εκδόσεις «Θέογνις», Αθήναι 2001.

6 Εάν αυτό αληθεύει, πώς ο Κων/νος Γεωργακόπουλος, Καθηγητής της Ιστορίας της Επιστήμης, δεν το αναφέρει μέσα στο μνημειώδες βιβλίο του «Αρχαίοι Έλληνες Ιατροί»;

7 Ασφαλώς και μέσα σ’ αυτούς τους όμιλους θα υπήρχαν γυναίκες, παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες τον καιρό εκείνο δεν είχαν άμεση συμμετοχή στις θεατρικές παραστάσεις. Πλην, όμως, όλα πιθανά.

8 Ελπίζομεν εις την μη υιοθέτησιν της φράσεως του Ευριπίδου: «Ω Δία, γιατί το ολέθριο κακό των ανθρώπων, τις γυναίκες, τις έχεις βγάλει στο φως του ήλιου;» (Ιππόλυτος, 616 – 7)


9 Θα ήταν παράλογο να πιστεύσωμε ότι μέσα σ’ αυτούς τους χιλιάδες ανθρώπους δεν θα παρευρίσκονταν και γυναίκες, χωρίς, βεβαίως, να αποκλείεται και η πιθανότητα αυτή.

10 Ας προσθέσωμε εδώ στο όνομα του Λύσιππου και το όνομα του Λεωχάρη που φιλοτέχνησε μερικά από τα αγάλματα του κυνηγίου του Αλεξάνδρου στους Δελφούς και μελών της οικογενείας του στην Ολυμπία.

11 Ίδε ειδικό κεφάλαιο του βιβλίου μας «Η ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΟΣ» και δη το όνομα: Τελέσιππο.

12 Ο Πωλ Φωρ περιέργως μιλά για… Ευρωπαίους και όχι αποκλειστικά για Έλληνες, πράγμα που, όπως πιστεύουμε, προσπαθεί «να βάλη στον χορό» και όλους τους Ευρωπαίους για να έχουν κι αυτοί μερίδιο από την επιτυχία των Ελλήνων του Μ. Αλεξάνδρου στην Ασία!..

13 Ίδε βιβλίον PAUL FAURE: «Η καθημερινή ζωή την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου», Εκδόσεις Παπαδήμα, Αθήνα 1997, σελίς 101.

14 Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Μ. Αλέξανδρος, για ν’ αποφύγη την χαλάρωσιν της ενεργητικότητος και της απραξίας του στρατού, εδημιούργησε μία επιτροπή και πρότεινε να βραβεύουν την στρατιωτική αξία με έναν καινούργιο τίτλο: Χιλίαρχος! (Μέχρι τότε η μονάδα δεν ξεπερνούσε τους 500 άνδρες).