Οι Μανάδες του Ελληνισμού!..

Κωδικός Πόρου: 00285-112453-583
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 22/06/11 16:43
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Ελληνίδα Γυναίκα, 00285-112453-583




Περιγραφή:

Οι Μανάδες του Ελληνισμού!..

Διαβάστε την εισαγωγή του πολύτομου έργου μας «Οι Ελληνίδες της Αρχαιότητας», με πλήθος ιστορικών και αρχαιολογικών στοιχείων!.. Ένα αφιέρωμα το οποίο θαρρούμε πως άξιζε για τις θρυλικές «Μανάδες του Ελληνισμού»!...

«…και γυναίκες ανδρών μάλλον ηγωνίσαντο
πολλάκις και φαιδρότερα τρόπαια έστησαν».
ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΤΟΥΤΟ το βιβλίο γράφτηκε εντελώς τυχαία!.. Κι οφείλω να ομολογήσω ότι δεν ήταν στα άμεσα σχέδιά μου, μιας και είχαν ήδη προηγηθεί σκέψεις για την συγγραφή των υπό έκδοση έργων μου: «Η Ελληνική Σκέψη Του Χριστού και των Ευαγγελίων», «Σωκράτης και Ιησούς: Διαφορές και Ομοιότητες», «Οι Άγνωστες Προφητείες του Ελληνισμού», «Οι Δολοφόνοι της Ιστορίας» και άλλα.
Ένα απόγευμα, όμως, που πήγαινα εκδρομή1 με τον φίλο μου Κων/νο Σπίνο προς το χωριό μου το Βεσίνι Καλαβρύτων, σταθήκαμε για ένα αναψυκτικό στο μέρος που λέγεται «Καρδαρά» λίγο πιο πάνω απ' το χωριό Κάψια Αρκαδίας, εκεί που βρέθηκε ένα υπέροχο σπήλαιο μ' ένα ανθρώπινο κρανίο «σφηνωμένο» απ' τα παμπάλαια χρόνια εν μέσω σταλαγμιτών και σταλακτιτών και που σήμερα ελέγχεται από την Αρχαιολογική υπηρεσία.2
Κάπου εκεί, μεταξύ ... καφέ και πορτοκαλάδας, και αναμιμνησκόμενοι το ένδοξο παρελθόν αυτής της Ελληνικής Φυλής, πέρασε από μπροστά μας η μοναδική γριούλα των κάμπων και των βουνών αυτής της περιοχής, φορτωμένη ξύλα για τον άγριο Χειμώνα!.. Πως την έλεγαν; Κανείς δεν ξέρει!..
Η όλη σκηνή με συγκίνησε!.. Δεν μπορούσα να φανταστώ πως ξημερώνοντας το 2000 θα έβλεπα ακόμη γυναικούλες (και δη γριούλες) ζαλωμένες3 - όπως λέγαμε στο χωριό μας - με ξύλα και μ' ένα ραβδί στο χέρι να βαδίζουν ολομόναχες στα όρη και τα βουνά!..
Θυμήθηκα την μακαρίτισσα την μανούλα μου, την κυρά - Κανέλλα, και δάκρυα ανέβλυσαν στα μάτια μου!... Θαρρούσα πως την έβλεπα ακόμη ζωντανή μπροστά μου, ίδια κι απαράλλαχτη με την γριούλα, άλλοτε να ζαλώνει (=φορτώνει) τα ζώα με τα αραποσίτια του Πιτεμού,4 τα δεμάτια5 της Χωτσας,6 τ' απίδια7 απ' την Λαγγάδα,8 που φύτεψε ο μακαρίτης ο πατερούλης μου Παναγιώτης, και τόσα άλλα!..
Πρώτη μου σκέψις ήταν να ρωτήσω τον φίλο μου εάν μπορούσαμε ν' αξιοποιήσουμε την πείρα και την σοφία όλων αυτών των γυναικών που χάνονται μία - μία κάτω απ' το βάρος του χρόνου. Τι θα μαθαίναμε - άραγε - εάν γνωρίζαμε την γνώση τόσων και τόσων Ελληνίδων, που κάποιοι φρόντισαν να τις έχουν στην αφάνεια, παρά το σημαντικό (σημαντικότατο, θα έλεγα) έργο που έχουν επιτελέσει (γνωστό η άγνωστο);
Είδα τον φίλο μου να συγκινείται. Γνώριζε πως και η δική του μανούλα ήταν έτοιμη να εγκαταλείψει τον μάταιο τούτο κόσμο (κάτι που έγινε λίγες ημέρες αργότερα...) και κάπου φρόντισε να γυρίσει την ματιά του για να μην αντιληφθώ την εμφανή, πλέον, συγκίνησή του.
-Κώστα, του λέγω, τι θα έλεγες να γράψω ένα βιβλίο για τις Άγνωστες Ελληνίδες;
-Και ν' αρχίσουμε από την αρχαιότητα; απάντησε.
-Ασφαλώς!
-Έγινε, αφεντικό!.. Παράτα κάθε άλλη σκέψη και άρχισε να γράφης το βιβλίο!...
Αυτό ήταν!... Η "εντολή" εδόθη και την επόμενη το "αφεντικό" (ο Άγγελος Σακκέτος δηλαδή) άρχισε να γράφει το βιβλίο, που κρατάτε στα χέρια σας, με αρχικό τίτλο: «Οι Άγνωστες Ελληνίδες της Αρχαιότητος», το οποίο, στην συνέχεια, έλαβε τον οριστικό τίτλο: «Οι Ελληνίδες της Αρχαιότητος».
Δεν αρνούμαι, ότι είχα πολύ υλικό. Μα οι πληροφορίες λίγες!... Κατέβασα βιβλιοθήκες, ρήμαξα ντουλάπια, ξεσκόνισα παμπάλαια αρχεία, "έφαγα με το τσουβάλι" την σκόνη των συρταριών, ξεφύσηξα πολλές φορές τα διαβολεμένα έντομα, που έμπαιναν συχνά στα ρουθούνια μου, λες και ήταν βαλτά κι αυτά να με δυσκολέψουν στην έρευνά μου. Και τι δεν έκανα!..
Όμως ο καλός Θεός (ο "Θεός της Ελλάδος", που έλεγε ο Γερο -Θοδωρής Κολοκοτρώνης) δεν μ' άφησε έτσι: Κάθε μου κίνηση και επισήμανση, κάθε ματιά και επιτυχία!..
Το παραπέτασμα του χρόνου άρχισε να υποχωρεί!... Κάποια στιγμή τρομοκρατήθηκα!... Αισθάνθηκα σαν τυμβωρύχος της Ιστορίας, αφού μπροστά μου ξανοιγόταν ένα τεράστιο σκηνικό που εμφάνιζε μυριάδες χρυσοστόλιστους τάφους!.. Οι τάφοι της σιωπής!.. Οι τάφοι της γνώσεως και της σοφίας!.. Οι τάφοι των Αρχαίων Ελληνίδων!..
-Ποιόν να πρώτο-ανοίξω;
-Και ποιόν να πρωτοδώ;
ΕΚΑΝΑ τον σταυρό μου!.. «Θεέ μου, είπα, φώτισε την σκέψη μου για να βρω ό,τι πολυτιμότερο χωρίς να ταράξω την αιώνια γαλήνη και ησυχία των μακρινών μανάδων μας!... Στήριξε την προσπάθειά μου και θάχεις μια λαμπάδα ίσα με το μπόϊ μου!..».
Ο Θεός με άκουσε!.. Ο Χριστός «μου έκλεισε το μάτι» και η Παναγιά «μου γέλασε» όταν άναψα το καντήλι και το λαμπυρίζον φως άστραφτε και στην δική μου σκέψη!
-Σ' ευχαριστώ, Θεέ μου!
Έτσι είπα κι άρχισα να γράφω!..
Πέρασαν από τότε αρκετοί μήνες. Το γράψιμο διαδεχόταν την έρευνα, την έρευνα διεδέχετο το διάβασμα και το διάβασμα την γραφή!.. Κατακλυσμός πλέον οι πληροφορίες!.. Όπου και να έριχνα την ματιά μου όλο και κάποια γυναικεία μορφή εμφανιζόταν μπροστά μου!...
Και τι δεν βρήκα!...
-Αυλητρίδες, που φύσαγαν τον αυλό τους σαν την πνοή του ανέμου κάνοντας τούς θεούς να σκιρτούν από συγκίνηση και χαρά, που κάποιες γήϊνες κι αιθέριες υπάρξεις ένωναν τον ουρανό με την γη μέσω του μαγικού αυλού των!...
-Κιθαριστρίδες, με κρινοδάκτυλα κι ασημένια νύχια, που έπαιζαν την κιθάρα τους χάριν και μόνον του θεού της μουσικής του Απόλλωνος, όταν αυτός χαϊδολογούσε τις αχτίδες του Ηλίου προς τέρψιν των θεών!...
-Κροταλίστριες, που έπαιζαν τα μουσικά όργανά των κροταλίζοντας στις ευαίσθητες καρδιές των ανθρώπων, για να τους θυμίζουν, ότι η πρώτη μουσική που άκουσαν στην ζωή τους ήταν οι κτύποι της καρδιάς της μάνας!..
-Κυμβαλίστριες, με λάγνα λικνιζόμενα κορμιά, που αιωρούνταν μεταξύ χαράς και ευτυχίας, σαν άϋλες υπάρξεις, λες και γεννήθηκαν για να προσωποποιούν την ωραιότητα, το κάλλος, την ομορφιά!..
-Λυρίστριες, με φιλήδονες ματιές, να μαγεύουν με την λύρα τους τον Απόλλωνα τον γητευτή, αφού η μαγική τους δύναμη κατοπτριζόταν στους μύθους του Αμφίωνα, του οποίου η μουσική γοήτευε τους λίθους που συγκεντρώνονταν από μόνοι τους και στερεώνονταν χωρίς καμία επέμβαση στα τείχη των Θηβών, και του Ορφέα, ο οποίος όχι μόνον μετατόπιζε λίθους και δένδρα, αλλά ακόμη κατέβαλε τις άτεγκτες δυνάμεις του κάτω κόσμου για να φέρει την γυναίκα του, Ευρυδίκη, πίσω, αποσπώντάς την απ' το βασίλειο των νεκρών!...
-Μουσικής ιέρειες, με φιδίσια κορμιά, εξοικειωμένες με την ιδέα πως η μουσική έχει την δυνατότητα να μεταβάλη την διάθεση εκείνων που την ακούν!.. Που ομολογούσαν την δύναμή της να καταπραΰνει, να παρηγορεί, να αποσπά τον νου, να χαροποιεί, να συναρπάζει, να οιστρηλατεί, να τρελαίνει!.. Αυτές που είχαν δημιουργήσει σαφείς θεωρίες για τις ποικίλες ηθικές και συναισθηματικές επιδράσεις των διαφόρων μουσικών αρμονιών και ρυθμών!.. Να είναι τυχαίο το γεγονός, ότι, όταν η Σπάρτη τελούσε σε κατάσταση αναταραχής,9 ένας γυναικείος χρησμός παραινούσε να καλέσουν τον "Λέσβιο αοιδό": προσκλήθηκε ο Τέρπανδρος και το άσμά του επανέφερε την ευταξία στην πόλη!.. Είναι αυτές, οι ιέρειες της μουσικής, που γνώριζαν καλά τον Πυθαγόρα ο οποίος, κατά την παράδοση, υποτίθεται πως πρόσεξε, ενώ βρισκόταν στο ύπαιθρο κοιτάζοντας τα άστρα μια νύχτα στο Ταυρομένιο, ένα νεαρό άνδρα ο οποίος, παρασυρμένος από τον έρωτα, την ζήλια, το άφθονο ποτό και την αυλητική μουσική, ετοιμαζόταν να πυρπολήσει την θύρα της ερωμένης του• ο σοφός τον ηρέμησε πείθοντας τον αυλητή να παίξει μια αξιοπρεπέστερη μελωδία!...10 Είναι αυτές οι ιέρειες, που γνώριζαν ότι οι Πυθαγόρειοι είχαν κληρονομήσει μία επιστήμη μουσικής ψυχοθεραπείας11 και ένα καθημερινό πρόγραμμα ασμάτων και έργων για λύρα, που τούς καθιστούσε σβέλτους και γέμιζε με χαρωπή διάθεση και σβελτάδα όταν ξυπνούσαν, ενώ όταν έπεφταν να κοιμηθούν τούς καθάριζε από τις μέριμνες της ημέρας και τους προετοίμαζε για ευχάριστα και προφητικά όνειρα!..12 Είναι οι ίδιες οι ιέρειες της μουσικής που γνώριζαν για κάποιον ζωγράφο ο οποίος ανακάλυψε ότι το άσμα ενός κιθαρωδού του επέτρεπε να επιτύχη μεγαλύτερη εικαστική ομοιότητα με την εικόνα που πραγματευόταν!..13 Αυτές που ήξεραν ότι ένα πιο πρωτόγονο στρώμα πεποιθήσεων αντανακλάται στην χρήση της μουσικής ως μέσου καταπολεμήσεως των σωματικών παθήσεων!.. Πως αυτές οι αντιλήψεις θεωρούν την μουσική ως μαγεία, ως μία ακόμη μεταξύ άλλων ποικίλων και μυστηριωδών ειδικών τεχνικών, που έχει στην διάθεσή του ένας σαμάνος η ένας μάγος!..14
Η μήπως δεν γνώριζαν, ότι στην ιστορική ελληνική ιατρική οι συνήθεις ιατροί κατέφευγαν στην λήψη φυσικών μέτρων όπως η άσκηση, τα λουτρά, η δίαιτα, τα φάρμακα η το χειρουργείο; ... Το γνώριζαν!.. Όπως γνώριζαν, ότι, παρά ταύτα, επέζησε στην "ιατρική του περιθωρίου" των αγυρτών και των γραϊδίων, των ιερών θεραπευτών και των υποσχομένων την εσωτερική γνώση!.. Μπορούμε, άλλωστε, να διακρίνουμε τρεις εκδηλώσεις αυτού του φαινομένου: τις μαγικές επωδούς, τούς παιάνες και τα εξαγνιστικά άσματα, αφού η μουσική υποτίθεται πως ήταν πλήρως αποτελεσματική λόγω των εγγενών μουσικών του ιδιοτήτων!..
Ναι!.. Γνώριζαν ένα ομηρικό απόσπασμα15 που λέει ότι σε μία επίδεση πληγής το συμπλήρωμά της γίνεται με ένα ξόρκι, για να σταματήσει η αιμορραγία, ενώ ο Πίνδαρος παρουσιάζει τον Ασκληπιό να χρησιμοποιεί ξόρκια ανάμεσα σε άλλες μεθόδους θεραπείας!..16 Πως στην περίπτωση της επιλεγόμενης «ιερής ασθενείας», της επιληψίας δηλαδή, οι δεισιδαίμονες ήσαν πανέτοιμοι να στραφούν σ' εκείνους που επιστράτευαν τέτοια μέτρα!..17 Ήξεραν πως ο Πυθαγόρας χρησιμοποιούσε "επωδούς και μάγια", όπως επίσης και καθαρή μουσική που συνέβαλε στην θεραπεία των ασθενών!..18 Γνώριζαν ότι οι μαίες τα χρησιμοποιούσαν όλα αυτά, μαζί με φίλτρα, για να παρακινήσουν και να διευκολύνουν στην εργασία!.. Και πως οι μαγικές επωδοί διαδραμάτιζαν έναν ρόλο σε ποικίλα είδη μαγείας, και όχι μόνον στην θεραπεία. Άκουγαν, άλλωστε, όλες αυτές οι ιέρειες, να γίνεται λόγος για όλα αυτά σε σχέση με την επίδρασή τους επί των ανέμων19 με το να μαγέψουν κάποιον20, να αναγκάσουν κάποιον να ερωτευθή,21 να εξαγνίσουν οίκους, και ζώα!..22
Ιέρειες!.. Ναι, ιέρειες της μουσικής!.. Αυτές που γνώριζαν ότι οι παιάνες συνδέονταν με την ιδέα του καθαρμού από επιβλαβή στοιχεία!.. Πως ένας Κρητικός συνθέτης παιάνων του 7ου π.χ. αιώνος, ο Θαλήτας ή Θαλής από την Γόρτυνα, πήγε στην Σπάρτη έπειτα από κάποιον χρησμό23 και λύτρωσε την πόλη από την πανούκλα με την μουσική του!...24 Πως ο Πυθαγόρας συνήθιζε να ψάλει παιάνες του Θαλήτα με την συνοδεία λύρας, ώστε να κάνη τούς μαθητές του να αποκτήσουν μία γαλήνια πνευματική κατάσταση και ότι είχε ορισμένους «παιώνας» ή θεραπευτικά τραγούδια μέσω των οποίων εθεράπευε τις σωματικές ασθένειες!..25
Γνώριζαν!..
Γνώριζαν πολλά!.. Έστω και αν άλλα χωρία δίνουν την εντύπωση ότι αυτός ο Πυθαγόρας (ο οποίος αποτελεί μίγμα αντιλήψεων, ιδεών και ιδανικών κάποιων μεταγενέστερων Πυθαγορείων) όφειλε την δραστικότητα των μουσικών του θεραπειών στην νουνεχή επιλογή και διευθέτηση των καταλλήλων αρμονιών, κλιμάκων και ρυθμών!..
Γνώριζαν, αυτές οι ιέρειες της μουσικής, ότι οι Πυθαγόρειοι, προτιμούσαν πολύ περισσότερο την λύρα από τον αυλό, τον οποίον θεωρούσαν τροχό και μη τιμητικό όργανο!.. Πως κάποιοι μεταγενέστεροι Πυθαγόρειοι, κατά την Ελληνιστική εποχή, φαίνεται πως αποπειράθηκαν να αντιμετρηθούν προς τον Ορφέα χρησιμοποιώντας την μουσική της λύρας για να ελευθερώσουν τις ψυχές απ' τα δεσμά του θανάτου!..26 Που, όμως, ο αυλός, παρά ταύτα, ήταν το όργανον εκείνο το οποίο εθεωρείτο ότι διαθέτει την μεγαλύτερη δύναμη να παράγει τέτοια παράξενα επακόλουθα!.. Το "αυλίζειν" σε κάποιον (η στις ιέρειες της μουσικής) σήμαινε μεταφορικά πως τον γοητεύεις ή τον μαγεύεις!..27 Πως κάποιοι θεωρούσαν ορισμένα είδη αυλητικής μουσικής αποτελεσματικά στην θεραπεία σωματικών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων της λιποθυμίας, της επιληψίας, της ισχιαλγίας, ακόμη δε και των δαγκωμάτων από φίδια!..28 Και πού να ζούσαν σήμερα όλες αυτές οι ουράνιες μορφές, οι ιέρειες της μουσικής, να μας διάβαζαν τα διάφορα κείμενά τους, τι άλλο θα μπορούσαν να εγνώριζαν!..29

Συνεχίζεται…