Το τρίπτυχο της τραγωδίας: Πολυτεχνείο, 25η Νοεμβρίου, Κυπριακό πραξικόπημα (1)

Κωδικός Πόρου: 00285-113924-5922
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 20/07/14 22:35
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Νεώτερη Ελλάδα, 00285-113924-5922




Περιγραφή:

Το τρίπτυχο της τραγωδίας: Πολυτεχνείο, 25η Νοεμβρίου, Κυπριακό πραξικόπημα (1)

Μία περιληπτική αναδρομή στο Κυπριακό από το 1967 μέχρι το καταστροφικό πραξικόπημα του 1974, έτσι όπως ακριβώς δημοσιεύθηκε στο βιβλίο «Ξενοκρατία» του περιοδικού «Επίκαιρα» το 1975 αφού, όπως αναφέρει ο συντάκτης του, η έρευνα αυτή είναι απαραίτητη για να φωτιστεί η τελευταία σκηνή τού δράματος!.. Και η τελευταία σκηνή του δράματος ήταν η τουρκική εισβολή στην Κύπρο!...

Το τρίπτυχο της τραγωδίας: Πολυτεχνείο, 25η Νοεμβρίου, Κυπριακό πραξικόπημα

Μία περιληπτική αναδρομή στο Κυπριακό από το 1967 μέχρι το καταστροφικό πραξικόπημα του 1974 είναι απαραίτητη για να φωτιστή η τελευταία σκηνή τού δράματος.
Πολλές από τις κρίσεις στο διάστημα αυτό ήταν αποτέλεσμα της συγκρούσεως των εσωτερικών κυπριακών δυνάμεων ("Ενωτικοί", "Ανθενωτικοί"), αλλά στις οποίες η ανάμιξη της Ελλάδος, δηλαδή του καθεστώτος της δικτατορίας, ήταν προφανής. Και εξ ίσου προφανής ήταν πίσω της η παρουσία της Αμερικής και όλου τοϋ ΝΑΤΟ. Ο σταθερός σκοπός παρέμενε αμετακίνητος: Πως να γίνη η Κύπρος προχωρημένη βάση των Ην. Πολιτειών, για την κάλυψη του Ισραήλ και όλης της Μέσης Ανατολής.
Μπορούμε να πούμε μάλιστα πως όλη η ιστορία της Μεγαλονήσου από το 1967 διέπεται από αυτό το παρασκηνιακό παιχνίδι, το οποίο είχε την υλοποίησή του στο προσκήνιο με διάφορες μορφές: πραξικοπήματα, δολοφονίες, συνωμοσίες, τρομοκρατίες, τελεσίγραφα και απειλές πολέμου.
Την θεώρηση αυτής της εποχής θα την κάνουμε με πνεύμα εντελώς αντικειμενικό. Δεν θα αναμιχθούμε στη διαμάχη Ενωτικών και Ανθενωτικών. Η κάθε πλευρά έχει ελατήρια υποκειμενικώς αγνά και πιστεύει στην ορθότητα των αρχών της. Αν λόγω φανατισμού κατέληγε σε απαράδεκτες ακρότητες, πρέπει να διερευνηθούν σε βάθος τα κίνητρά της, που δεν θα μας απασχολήσουν τώρα. Αλλά τις ακρότητες αυτές τις προκαλούσαν στην Κύπρο, τις υπεδαύλιζαν. τις όξυναν, τις σχεδίαζαν και τις οργάνωναν ξένα χέρια, στο οποία πρέπει να συμπεριλάβουμε και το μακρύ χέρι της ελληνικής Χούντας, ιδιαίτερα δε τού καθεστώτος της 25ης Νοεμβρίου.
Από τα αναρίθμητα, τραγικά επεισόδια αυτών των ετών θα ξεχωρίσουμε ορισμένα μόνο, τα πιο χαρακτηριστικά:
Την 8 Μαρτίου 1970, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Μακάριος υφίστατο δολοφονική επίθεση έξω από το Μέγαρο της Αρχιεπισκοπής στη Λευκωσία. Δεν ήταν η πρώτη φορά που γινόταν στόχος δολοφονικών σφαιρών. Τώρα το περιστατικό είχε μια ιδιομορφία, γιατί ο Εθνάρχης επέβαινε σε ελικόπτερο, όταν δέχθηκε καταιγισμό σφαιρών από τη στέγη τού γειτονικού Παγκυπρίου Γυμνασίου, όπου ήταν εγκατεστημένοι οι εκτελεστές. Το ελικόπτερο, ακυβέρνητο, προσγειώθηκε με βαρειά τραυματισμένο τον χειριστή του ταγματάρχη τού ελληνικού στρατού — απεσπασμένο στην Κυπριακή Εθνοφρουρά - Ζαχαρία Παπαδογιάννη. Ο ίδιος ο Μακάριος όμως, σαν από θαύμα, δεν έπαθε τίποτα. Οι σφαίρες τον άγγιξαν σχεδόν, άλλα δεν τον έπληξαν.
Από τις ανακρίσεις προέκυψε η ανάμιξη στην απόπειρα τού πρώην υπουργού Εσωτερικών Πολύκαρπου Γιωρκάτζη και ορισμένων Ελλήνων αξιωματικών της Κυπριακής Εθνοφρουράς. Γι' αυτούς τους τελευταίους τηρήθηκε επισήμως πλήρης σιγή. Αλλά για τον Γιωρκάτζη έγιναν συστηματικές ανακρίσεις. Και θα συνελαμβάνετο, όταν την νύχτα της 13 Μαρτίου βρέθηκε νεκρός, διάτρητος από σφαίρες, μέσα στο αυτοκίνητό του, σε μια έρημη τοποθεσία κοντά στη Μια Μηλιά.
Ποιοί δολοφόνησαν τον Γιωρκάτζη; Κάποιοι που ήθελαν να τού κλείσουν το στόμα, εν όψει της συλλήψεως του. Και τι ήταν αυτό που δεν έπρεπε να αποκαλύψη; Φυσικά, εκείνους που στέκονταν πίσω του, σαν οργανωτές της δολοφονικής αποπείρας κατά του Μακαρίου. Αλλά δεν περιοριζόταν ως εκεί το μυστικό: Γιατί δεν άργησε να έλθη σε φως ότι, πέραν της εκτελέσεως τού Μακαρίου και σε συνάρτηση με αυτήν, υπήρχε το "Σχέδιο Έρμης". Ένα .πλήρες σχέδιο για την κατάληψη της εξουσίας. Από ποιους; Από την Κυπριακή Εθνοφρουρά, που την διοικούσαν και την στελέχωναν αξιωματικοί του ελληνικού στρατού.
Στο σημείο αυτό χρειάζεται μια παρένθεση: Μετά την αποχώρηση τού ελληνικού εκστρατευτικού σώματος από την Κύπρο το 1967, διετηρήθη - όπως είδαμε - χάρη στην αποφασιστική παρέμβαση τού Μακαρίου, η Κυπριακή Εθνοφρουρά, σαν ένοπλη δύναμη τού κράτους. Και αυτή την δύναμη η Ελλάς έσπευσε να την επανδρώση με Έλληνες αξιωματικούς. Επί 950 περίπου στελεχών, τα 800 τουλάχιστον ανήκαν στον ελληνικό στρατό. Το ένα τρίτο ήταν κυπριακής καταγωγής, δηλαδή αξιωματικοί τού στρατού της Ελλάδος, που απεφοίτησαν από την Σχολή Ευελπίδων. Όλοι αυτοί οι αξιωματικοί τυπικώς και επιφανειακώς είχαν παραιτηθή και είχαν καταταγή στην Κυπριακή Εθνοφρουρά. Στην πραγματικότητα όμως είχαν απλώς μετατεθή στην Κύπρο, αποσπασμένοι στην Εθνοφρουρά, και εξακολουθούσαν να ανήκουν στον ελληνικό στρατό, εκτελούντες κανονικά τις διαταγές των προϊσταμένων τους από την Αθήνα.
Η Κυπριακή Φρουρά λοιπόν, τον Μάρτιο τού 1970, είχε λάβει εντολή να ενεργήση πραξικόπημα, καταλαμβάνοντας την εξουσία, αφού θα προηγείτο η δολοφονία τού Μακαρίου και θα επικρατούσε χάος στην ακέφαλη Κύπρο. Το πραξικόπημα ορίστηκε για τις 28 Μαΐου 1970 και το "Σχέδιο Ερμής" υπήρξε η λεπτομερειακή διαταγή της επιχειρήσεως.
Αλλ' ο Γιωρκάτζης ήταν μέσα στον μηχανισμό της συνωμοσίας. Πιθανόν μάλιστα να ανελάμβανε αυτός Πρόεδρος μετά το πραξικόπημα. Εγνώριζε το περιεχόμενο τού "Σχεδίου Ερμής" και κατείχε αντίγραφό του. Γι' αυτό δολοφονήθηκε. Δεν είχαν όμως τύχη οι δολοφόνοι. Γιατί ο Γιωρκάτζης το αντίγραφο τού σχεδίου το είχε παραδώσει σε φίλο του, πριν ξεκινήση για την ερημική τοποθεσία της Μιας Μηλιάς, όπου τον περίμεναν πρόσωπα τα οποία αυτός εμπιστευόταν, αλλ' αυτά τον ανέμεναν για να τον εκτελέσουν.
Ο φίλος τού Γιωρκάτζη, την επομένη της δολοφονίας του, παρέδωσε στον Μακάριο το "Σχέδιο Έρμης". Εκείνος, για να μην κόψη τις γέφυρες με την Αθήνα, εδήλωσε ότι το Σχέδιο ήταν πλαστό. Αλλ' αργότερα πιστοποιήθηκε η γνησιότητά του, τόσο από την δικαστική όσο και την πολιτική πλευρά. Άλλωστε δεν αποτελούσε παρά το πρότυπο, βάσει τού οποίου τέσσερα χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο τον 1974, η ίδια η Εθνοφρουρά έκανε το πραξικόπημα που αυτή τη φορά επέτυχε.
Το 1970 δεν πραγματοποιήθηκαν τα σχέδια αυτά. Ούτε ο Μακάριος σκοτώθηκε, ούτε - κατόπιν τούτου - μπήκε σε εφαρμογή το "Σχέδιο Έρμης". Τι κρυβόταν όμως πίσω από όλη αυτή την σκοτεινή υπόθεση;
Λίγες μέρες πριν από την απόπειρα κατά του Μακαρίου, η Ρωσία είχε κάνει μια σοβαρή προειδοποίηση. Την 21 Φεβρουαρίου 1970 το Πρακτορείο Τας μετέδιδε τα εξής:

«Η Σοβιετική Ένωση υπέβαλε σήμερα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για γενική διανομή το κείμενο της ανακοινώσεως τού Πρακτορείου Τας της περασμένης Τετάρτης, στο οποίο διετυπώνετο ο ισχυρισμός ότι αντιδραστικά στοιχεία στην Κύπρο καταστρώνουν με το ΝΑΤΟ ανατρεπτικά σχέδια για την νήσο.
»Η ανακοίνωση του Τας ανέφερε ότι καταβάλλεται προσπάθεια για την εγκαθίδρυση στην Κύπρο τρομοκρατικής στρατιωτικής δικτατορίας κατά το πρότυπο της Ελλάδος. Και επέρριψε την ευθύνη σε αντιδραστικούς Έλληνες αξιωματικούς, οι οποίοι εξακολουθούν να κατέχουν σημαντικές θέσεις στις ένοπλες δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Και λίγες ημέρες μετά την απόπειρα στην εφημερίδα "Φιλελεύθερος" της Λευκωσίας δημοσιευόταν το εξής αποκαλυπτικό άρθρο τού ανταποκριτού της στο Λονδίνο Β. Τσιμπιδάρου:

«Εξαιρετικώς εντυπωσιακαί πληροφορίαι προερχόμεναι από αρίστην πηγήν φέρουν ότι:
»Ο Πρόεδρος Μακάριος γνωρίζει πλέον πολλάς λεπτομερείας δια την δολοφονικήν απόπειραν εναντίον του και δια τον φόνον του Γιωρκάτζη, αλλά φέρεται αναγκασμένος να σιωπά, διότι άλλως θα είναι υποχρεωμένος να έλθη εις ανοικτήν ρήξιν με τας Ηνωμένας Πολιτείας, την Τουρκίαν, την Μεγάλην Βρεταννίαν και την Ελλάδα.
»Ο Μακαριώτατος, προσθέτουν αι αυταί πληροφορίαι, εβεβαιώθη πλέον ότι υπήρξεν εν αγνοία του σχέδιον των ανωτέρω τεσσάρων χωρών, δια τού οποίου έχει αποφασισθή η Ένωσις της Κύπρου με την Ελλάδα, αλλ' υπό την προϋπόθεσιν των ακολούθων ανταλλαγμάτων:
» Πρώτον:Ένωσιν με την Ελλάδα, με διχοτόμησιν και εξουδετέρωσιν τού Μακαρίου, ώστε να ικανοποιηθούν οι Τούρκοι.
» Δεύτερον: Επέκτασιν των βρεταννικών βάσεων εν Κύπρω επ’ ωφελεία των Άγγλων.
» Τρίτον: Εγκαθίδρυσιν αμερικανικής βάσεως εν Κύπρω και άλλης αμερικανικής βάσεως εις την Τουρκίαν...
» Σημειούται ότι εις γνώσιν τού Μακαρίου είχον περιέλθει διάφοροι πληροφορίαι περί ετοιμαζομένου πραξικοπήματος, όταν δε ο Μακαριώτατος είχεν επισκεφθή προσφάτως τας Αθήνας, ανέφερεν εις τον πρωθυπουργόν κ. Γ. Παπαδόπουλον ότι δύο γενικοί γραμματείς ελληνικών υπουργείων, τους οποίους και κατωνόμασε, "κάτι ετοιμάζουν εις βάρος του". Ο κ. Γ. Παπαδόπουλος υπεσχέθη ότι θα ερευνήση το θέμα, διεβεβαίωσε δε τον Μακαριώτατον ότι ουδεμίαν ανάμιξιν είχον οι αναφερθέντες υπ' αυτού γενικοί γραμματείς.

» Τέλος, εις τας πληροφορίας προστίθεται ότι ο Γιορκάτζης ευρίσκετο εν γνώσει τού σχεδίου... Αλλ' όταν ηπείλησεν ότι θα προέβαινεν εις αποκαλύψεις, τον εδολοφόνησαν». (*)

Αύριο η συνέχεια…

-----
(*) Το κείμενο στο πρωτότυπό του είναι πολυτονικό και γράφεται, όπως ακριβώς το διατηρήσαμε, σε απλή καθαρεύουσα. Οι φωτογραφίες είναι δανεισμένες από το διαδίκτυο.