Πώς ήρθε το τέλος της Μικρασιατικής εκστρατείας;

Κωδικός Πόρου: 00285-113910-7549
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 26/08/15 20:45
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Νεώτερη Ελλάδα, 00285-113910-7549




Περιγραφή:

Πώς ήρθε το τέλος της Μικρασιατικής εκστρατείας;

Τα αίτια της αποτυχίας της μικρασιατικής εκστρατείας πρέπει να αναζητηθούν στην παράταση του πολέμου, στον κακό ανεφοδιασμό της στρατιάς, στις αντιζηλίες μεταξύ των αξιωματικών, στα στρατιωτικά λάθη, κυρίως μετά τις 13 Αυγούστου 1922, στην αντίδραση των Μεγάλων Δυνάμεων για προέλαση του ελληνικού στρατού πιο πέρα από τη Σμύρνη και την πολιτική κρίση που μάστιζε την Ελλάδα μετά την πτώση του Ελ. Βενιζέλου (δημοψήφισμα 6ης Δεκεμβρίου 1920 και επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου).

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι Από την 1η Νοεμβρίου 1920 άρχισε η δεύτερη περίοδος της Μικρασιατικής εκστρατείας. Αρχηγός του γενικού στρατηγείου διορίστηκε ο αντιστράτηγος Α. Παπούλας, στη θέση του Λ. Παρασκευόπουλου που είχε παραιτηθεί. Το Δεκέμβριο οι ελληνικές δυνάμεις του Γ' σώματος στρατού συνέτριψαν στην Κοβαλίτσα τις τουρκικές, αλλά δεν προχώρησαν προς το Εσκί Σεχίρ, ενώ το Α’ σώμα στρατού μπήκε στο Μουνάζ Μπουργκάζ και το Τσιρβίλ. Το Μάρτιο του 1921 ο ελληνικός στρατός, χωρισμένος στο βόρειο τομέα της Προύσας (19.000 άντρες) και στο νότιο στο Ουσάκ (16.000 άντρες), προσπάθησε να καταλάβει το Εσκί Σεχίρ (13.000 Τούρκοι) και το Αφιόν Καραχισάρ (19.300 Τούρκοι). Η επιχείρηση απέτυχε για να επαναληφθεί στα τέλη Ιουνίου και να καταλήξει σε νίκη των Ελλήνων, οι οποίοι νίκησαν τις δυνάμεις του Κεμάλ και κυρίευσαν το Αφιόν Καραχισάρ (4 Ιουλίου) και το Εσκί Σεχίρ (6 Ιουλίου). Τότε ήρθε στην Κιουτάχεια ο βασιλιάς Κωνσταντίνος και αποφασίστηκε η απώθηση των τουρκικών δυνάμεων μέχρι την Άγκυρα. Η προέλαση των Ελλήνων άρχισε την 1η Αυγούστου. Ύστερα από σκληρές μάχες στον ποταμό Σαγγάριο και την Αλμυρή Έρημο καταλήφθηκαν οι στρατηγικές θέσεις Ταμπούρογλου, Καλέ Γκρότο, Γιλδίζ, Αρτίζ και Τσαλ Νταγ. Αλλά οι ασταμάτητες τουρκικές επιθέσεις, ο κακός ανεφοδιασμός και η μη αποστολή ενισχύσεων, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις φθοράς που πραγματοποιούσαν καθημερινά άτακτα σώματα Τούρκων που ακολουθούσαν τον τακτικό τουρκικό στρατό, σταμάτησαν την προέλαση προς την Άγκυρα. Ύστερα από την απόκρουση της φοβερής αντεπίθεσης του Κεμάλ (28 Αυγούστου), ο ελληνικός στρατός αναγκάστηκε να υποχωρήσει στο Αφιόν Καραχισάρ, όπου απέκρουσε δεύτερη επίθεση των Τούρκων (14-20 Σεπτεμβρίου) και οργάνωσε αμυντικά την τοποθεσία. Στις επιθέσεις αυτές οι Τούρκοι είχαν ρίξει το μεγαλύτερο μέρος από τη συνολική τους δύναμη, που την αποτελούσαν 18 μεραρχίες έναντι των 4 μεραρχιών που είχε το Γ' σώμα στρατού. Από τον Οκτώβριο του 1921 ως τον Αύγουστο του 1922 δε συνέβησαν αξιόλογα στρατιωτικά γεγονότα, εκτός από ορισμένες τουρκικές επιθέσεις που αντιμετωπίστηκαν εύκολα. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα το ελληνικό μέτωπο άρχιζε από τον κόλπο της Κίου στην Προποντίδα, περνούσε από τις ανατολικές περιοχές του Εσκί Σεχίρ, τη Σεϊντί Γαζί, το Αφιόν Καραχισάρ, το Ακάρ Νταγ και τη δεξιά όχθη του Μαίανδρου και έφτανε ως τις εκβολές του ποταμού. Το Μάιο ανέλαβε τη διοίκηση ο αντιστράτηγος Χατζηανέστης και τον Ιούλιο αποσπάστηκαν από το μέτωπο 8.000 άντρες, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην Ανατ. Θράκη για την εκστρατεία κατά της Κωνσταντινούπολης (που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε, λόγω της αντίδρασης των Συμμάχων). Στις 13 Αυγούστου εκδηλώθηκε μεγάλη επίθεση του Κεμάλ για την ενίσχυση της διπλωματικής θέσης της Τουρκίας στη συνδιάσκεψη του Οκτωβρίου (μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων, της Ελλάδας και της Τουρκίας), ύστερα από παρακίνηση των Γάλλων. Εννιά τουρκικές μεραρχίες (90 τάγματα) επιτέθηκαν στο Αφιόν Καραχισάρ αναγκάζοντας τον ελληνικό στρατό (30 τάγματα) να συμπτυχθεί. Στις 15 Αυγούστου τα δυο ελληνικά σώματα πήραν διαταγή να συμπτυχθούν για να υπερασπίσουν τη Σμύρνη. Επικράτησε σύγχυση και ασυνεννοησία, τα σώματα έχασαν τη μεταξύ τους επαφή και δημιουργήθηκαν τρία στρατιωτικά συγκροτήματα (ομάδα στρατηγού Φράγκου, ομάδα στρατηγού Τρικούπη και Γ' σώμα). Η ομάδα του Τρικούπη, ύστερα από γενναία αντίσταση, νικήθηκε στην κοιλάδα του Αλί Βεράν (17 Αυγούστου) και πολλά τμήματά της παραδόθηκαν στον εχθρό. Η ελληνική κυβέρνηση διέταξε την άμεση εκκένωση της Μ. Ασίας. Η ομάδα Φράγκου υποχώρησε διαδοχικά στο Ουσάκ, τη Φιλαδέλφεια, το Σαλιχλί και τη Νυμφαία, έφτασε στην Ερυθραία, επιβιβάστηκε στα πλοία (26 Αυγούστου) και διαπεραιώθηκε στη Χίο και τη Μυτιλήνη. Η υποχώρηση του Γ' σώματος άρχισε στις 18 Αυγούστου και ύστερα από συνεχείς αποκρούσεις του εχθρού έφτασε στα λιμάνια της Πανόρμου και της Αρτάκης. Εκεί, 60.000 άντρες (εκτός από τη XI μεραρχία που είχε αποκοπεί και αιχμαλωτιστεί) μπήκαν στα πλοία και στις 5 Σεπτεμβρίου αποβιβάστηκαν στη Ραιδεστό της Θράκης. Αυτό ήταν και το τέλος της μικρασιατικής εκστρατείας.

ΠΗΓΕΣ: Ιστορικό και Δημοσιογραφικό Αρχείο του γράφοντος, Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία».