Πώς έγινε η Απελευθέρωση των Αθηνών;

Κωδικός Πόρου: 00285-113905-7740
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 12/10/15 17:19
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Νεώτερη Ελλάδα, 00285-113905-7740




Περιγραφή:

Πώς έγινε η Απελευθέρωση των Αθηνών;

Ένας άλλος τρόπος, με τον οποίο ο ανώνυμος αθηναϊκός λαός αποκάλυπτε τα αισθήματά του, ήταν οι εκδηλώσεις του υπέρ των Άγγλων αιχμαλώτων. Όταν οι κατακτητές τούς οδηγούσαν στις φυλακές, οι δρόμοι γέμιζαν από Αθηναίους, οι οποίοι χειροκροτούσαν τους συμμάχους και τους ενθάρρυναν. Βοηθούσαν επίσης στην απόδρασή τους, τους έκρυβαν στα σπίτια τους και στη συνέχεια τους φυγάδευαν προς τη Μέση Ανατολή, για να συνεχίσουν την αντίστασή τους εναντίον των Γερμανοϊταλών!...

ΕΙΝΑΙ γνωστό, ότι η γερμανική κατοχή στην Αθήνα άρχισε την 27η Απριλίου 1941. Το πρωί της ημέρας εκείνης στους έρημους αθηναϊκούς δρόμους αντήχησαν οι βαριές μπότες των στρατιωτών της Βέρμαχτ, ενώ στο βράχο της Ακρόπολης υψώθηκε η χιτλερική σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό. Οι κάτοικοι της ελληνικής πρωτεύουσας, κλεισμένοι στα σπίτια τους, αγνόησαν τελείως τον κατακτητή. Ούτε παράθυρο δεν άνοιξε στο πέρασμά του. Η στάση αυτή των Αθηναίων ήταν ένα εύγλωττο προοίμιο για τις σχέσεις που θα ακολουθούσαν ανάμεσα σε κατακτητή και κατακτημένους. Και πραγματικά, οι σχέσεις αυτές στάθηκαν ανυποχώρητα εχθρικές μέχρι την τελευταία μέρα της Κατοχής.

Η αντίσταση στην ελληνική πρωτεύουσα άρχισε πολύ νωρίς. Τη νύχτα της 30ής Μαΐου του 1941 δύο νεαροί φοιτητές, ο Μανόλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας, ανέβηκαν κρυφά στην Ακρόπολη και κατέβασαν από τον ιστό της τη χιτλερική σημαία, που είχαν υψώσει οι κατακτητές στον ιερό βράχο. Ήταν η πρώτη αντιστασιακή πράξη στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Η εχθρότητα των Αθηναίων εναντίον των κατακτητών έγινε μεγαλύτερη, όταν την 23η Ιουνίου τα ιταλικά στρατεύματα της 11ης στρατιάς του στρατηγού Τζελόζο, αυτού του ίδιου που νικήθηκε και εξευτελίστηκε στα βουνά της Αλβανίας από τον ελληνικό στρατό, μπήκαν στην Αθήνα για να αναλάβουν το ρόλο του κατακτητή. Την 28η Οκτωβρίου του έτους εκείνου, παρά την απαγόρευση και τα έκτακτα μέτρα του Τζελόζο, οι Αθηναίοι διαδήλωσαν την απέχθεια προς το νέο κατακτητή με τη στέψη του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη.

Ένας άλλος τρόπος, με τον οποίο ο ανώνυμος αθηναϊκός λαός αποκάλυπτε τα αισθήματά του, ήταν οι εκδηλώσεις του υπέρ των Άγγλων αιχμαλώτων. Όταν οι κατακτητές τούς οδηγούσαν στις φυλακές, οι δρόμοι γέμιζαν από Αθηναίους, οι οποίοι χειροκροτούσαν τους συμμάχους και τους ενθάρρυναν. Βοηθούσαν επίσης στην απόδρασή τους, τους έκρυβαν στα σπίτια τους και στη συνέχεια τους φυγάδευαν προς τη Μέση Ανατολή, για να συνεχίσουν την αντίστασή τους εναντίον των Γερμανοϊταλών.

Η αντίδραση εναντίον των κατακτητών είχε πολλές μορφές. Γρήγορα συγκροτήθηκαν οι πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις, όπως το ΕΑΜ, ο ΕΔΕΣ, η ΕΚΚΑ κ.ά., και άρχισαν οι δολιοφθορές κατά των Γερμανών και των ντόπιων συνεργατών τους. Μια μορφή αντίστασης ήταν και η διοχέτευση πληροφοριών προς το συμμαχικό στρατηγείο της Μέσης Ανατολής, που τις αξιοποιούσε κατάλληλα παραλύοντας με βομβαρδισμούς και σαμποτάζ τις κινήσεις των εχθρών.

Σ' όλα αυτά οι Γερμανοί απαντούσαν με βίαια μέτρα, όπως οι φυλακίσεις, τα βασανιστήρια και οι εκτελέσεις Ελλήνων πατριωτών. Κοντά στα άλλα, δέσμευσαν για τις ανάγκες του στρατού τους την παραγωγή και λεηλάτησαν τα αποθέματα τροφίμων που υπήρχαν. Το αποτέλεσμα ήταν ένας φοβερός λιμός, που έπληξε κυρίως τις μεγάλες πόλεις το χειμώνα του 1941-1942. Υπολογίζεται ότι το Δεκέμβριο του 1941 πέθαιναν από την πείνα στην Αθήνα περισσότεροι από 300 άνθρωποι την ημέρα.

Παρά ταύτα, η έκβαση του πολέμου υπέρ των Συμμάχων οδήγησε ασφαλώς στην απελευθέρωση. Κι έτσι φθάσαμε στην πολυπόθητη μέρα!.. Οι Γερμανοί άρχισαν να αποχωρούν σταδιακά από την Αθήνα από το βράδυ της 11ης Οκτωβρίου με κατεύθυνση προς Βορρά. Στις 8 το πρωί της 12ης Οκτωβρίου, οι ελάχιστοι Γερμανοί που είχαν απομείνει στην Αθήνα, συγκεντρώθηκαν στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Εκεί, σε μία πρόχειρη όσο και βιαστική τελετή, ο επικεφαλής των κατοχικών δυνάμεων, στρατηγός Χέλμουτ Φέλμι, συνοδευόμενος από τον κατοχικό δήμαρχο Αθηναίων Άγγελο Γεωργάτο, κατέθεσε στεφάνι.

Το μόνο που απέμενε ήταν η υποστολή της ναζιστικής σημαίας από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Ένας Γερμανός στρατιώτης κατέβασε τη σβάστικα χωρίς καμία επισημότητα στις 9:15 το πρωί, την πήρε υπό μάλης και αποχώρησε με σκυμμένο το κεφάλι, σηματοδοτώντας το τέλος της γερμανικής κατοχής που διήρκεσε 1.625 μέρες και την αρχή ενός τρελού πανηγυριού στους δρόμους της Αθήνας! Επί τρεις ημέρες, όπως διηγείται ο Μίκης Θεοδωράκης, πολλοί νέοι χόρευαν και ασπάζονταν το χώμα της ιερής γης των Ελλήνων!

Χιλιάδες κόσμου με τη γαλανόλευκη στα χέρια αλληλο-ασπάζονταν, αναφωνώντας «Χριστός Ανέστη», παιδιά σκαρφάλωναν στις οροφές των τραμ, ενώ απ' άκρη σ' άκρη αντηχούσε ο Εθνικός Ύμνος! Μετά από τριάμισι χρόνια δουλείας και σκλαβιάς οι Αθηναίοι ανάπνεαν για πρώτη φορά τον αέρα της λευτεριάς!

Ύστερα από λίγες μέρες (18 Οκτωβρίου 1944) έφτασε από τη Μέση Ανατολή η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γ. Παπανδρέου. Στον ιερό βράχο της Ακρόπολης υψώθηκε και πάλι η γαλανόλευκη, όπου εκφωνήθηκε ένας ιστορικός λόγος από τον τότε πρωθυπουργό, που ακόμη και σήμερα δονεί τις καρδιές των Ελλήνων!:

«Ασπαζόμεθα την ιεράν γην της Ελευθέρας Πατρίδος... Οι Βάρβαροι, αφού εβεβήλωσαν, επυρπόλησαν και εδήωσαν, επί τρία και ήμισυ έτη, πιεζόμενοι πλέον από την συμμαχικήν νίκην και την εθνικήν μας αντίστασιν τρέπονται εις φυγήν. Και η Κυανόλευκος κυματίζει μόνη εις την Ακρόπολιν...» (*)

================
(*) ΠΗΓΕΣ: Ιστορικό και Δημοσιογραφικό Αρχείο του γράφοντος, Εγκυκλοπαίδεια "Μαλλιάρης-παιδεία" (λήμμα: Αθήνα), Μυριόβιβλος κ.ά.