Ο φιλελληνισμός της Αμερικής κατά το 1821...

Κωδικός Πόρου: 00285-113932-3661
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 20/01/13 20:52
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Νεώτερη Ελλάδα, 00285-113932-3661




Περιγραφή:

Ο φιλελληνισμός της Αμερικής κατά το 1821...

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Τόμας Τζέφερσον, γνωστός για την ελληνομάθειά του και προσωπικός φίλος του Αδαμαντίου Κοραή, είχε ανοίξει ένα δίαυλο επικοινωνίας, μέσω επιστολών, με τον Διδάσκαλον του Ελληνικού Γένους και τον συμβουλευόταν για πολλά θέματα, αφού σε μία επιστολή του, μεταξύ άλλων του έλεγε: « … και πραγματικά, τίποτε άλλο παρά η βασική αρχή της κυβέρνησής μας να μη μπλεκόμαστε στις έριδες της Ευρώπης δεν θα μπορούσε ν’ αναχαιτίση την φιλελεύθερη νεολαία μας από το να συμμετάσχη με κάποιο τρόπο στον ιερό σας αγώνα…».

Ο Τόμας Τζέφερσον, 3ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, φίλος του Αδαμαντίου Κοραή.

ΕΙΝΑΙ αλήθεια, ότι ένα Έθνος σαν την Αμερική δεν έχει ζωή πολλών ετών. Μόλις και μετά βίας μπορούμε να αριθμήσουμε 237 έτη από την ημέρα κατά την οποίαν οι ΗΠΑ διεκήρυξαν την Ανεξαρτησίαν τους (4 Ιουλίου 1776). 
Τυχοδιώκτες στην συντριπτική τους πλειοψηφία, δεν έχασαν καιρό. Χρόνο το χρόνο εδημιούργησαν ένα κράτος ισχυρό, βασισμένο στην αρχαιοελληνική αρχιτεκτονική δομή. Πολλά κτήρια της Αμερικής (Λευκός Οίκος, Καπιτώλιο κλπ) έχουν οικοδομηθή και εικονογραφηθή με βάση τα αρχαιοελληνικά πρότυπα, ενώ το ιπποδάμειον σύστημα έχει χαράξει τις πόλεις των με βάση τους υπολογισμούς του μεγάλου πολεοδόμου της Ελληνικής αρχαιότητος Ιπποδάμου.
Αλλά και στα Γράμματα, όπως και στις Τέχνες, οι Αμερικανοί την Ελληνική Αρχαιότητα εμιμήθησαν. Ο περίφημος Αμερικανός συγγραφέας και ποιητής Έντγκαρ Άλαν Πόε, φλογερός φιλέλλην και δραματουργός, σε όλα σχεδόν τα έργα του μιμείται τους αρχαίους Έλληνες τραγικούς (2), ενώ οι κεντρικοί ήρωες των δραματικών του έργων αντλούν την επιχειρηματολογίαν των από τους ήρωες των αρχαιοελληνικών τραγωδιών. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι ο διάσημος Αμερικανός σκηνοθέτης Άλφρεντ Χίτσκοκ, όλα τα «γκράν-γκινιόλ» κινηματογραφικά του έργα «έσταζαν αίμα» ως μία κακόγουστη απομίμηση των έργων του Πόε , αν θυμηθούμε – για παράδειγμα – το αρθρωτό έργο : «Το κοράκι», κλπ.
Ακόμη και η αγγλική γλώσσα, που χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί, κατά 90% έχει ελληνική προέλευση (3), ενώ είναι γνωστόν ότι, σύμφωνα με δηλώσεις Αμερικανών πρεσβευτών στην Ελλάδα (4), οι Αμερικανοί παρ’ ολίγον να ωμιλούσαν σήμερον την Ελληνικήν ως επίσημον γλώσσα των, εάν σε μία συνεδρίασίν των δεν υπερτερούσε μόνον κατά μίαν ψήφον η αγγλική!
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Τόμας Τζέφερσον, γνωστός για την ελληνομάθειάν του και προσωπικός φίλος του Αδαμαντίου Κοραή, είχε ανοίξει ένα δίαυλον επικοινωνίας, μέσω επιστολών, με τον Διδάσκαλον του Ελληνικού Γένους και τον συνεβουλεύετο για πολλά θέματα, αφού σε μία επιστολή του, μεταξύ άλλων του έλεγε:
« … και πραγματικά, τίποτε άλλο παρά η βασική αρχή της κυβέρνησής μας να μη μπλεκόμαστε στις έριδες της Ευρώπης δεν θα μπορούσε ν’ αναχαιτίση την φιλελεύθερη νεολαία μας από το να συμμετάσχη με κάποιο τρόπο στον ιερό σας αγώνα…».

Oι πρώτοι Έλληνες στην Αμερική και ο Αγώνας

Το βέβαιον είναι, ότι οι πρώτοι ΄Ελληνες έφθασαν στην Αμερική πολύ πριν την Ελληνική Επανάσταση, τόσο σε λιγοστούς πρώϊμους αποδήμους, όσο και σε νησιώτες ναυτικούς, που έφθαναν στον νέο κόσμο, που είχε υιοθετήσει τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και αποτελούσε την νέα κοιτίδα ελευθερίας του πολίτου. Οι Έλληνες, αυτοί, μη δυνάμενοι να αντέξουν την σκλαβιά των Τούρκων, πήγαιναν στην Αμερική, που ήδη είχε αρχίσει να «φλογίζεται» από το φιλελληνικό πάθος, ιδίως μετά την εξέγερσι των Ελλήνων εναντίον των Οθωμανών.
Το γεγονός τούτο μας το μαρτυρεί μία σειρά άρθρων του Edward Mead Earl στο ιστορικό περιοδικό “American Historical Rewiew”, τον Οκτώβριο του 1927 με Ιούλιο του 1928, ο οποίος αναφέρει, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

« Όταν οι ΄Ελληνες του Μωρέα ξεσηκώθηκαν το 1821 να ρίξουν την οθωμανική αυτοκρατορία τεσσάρων αιώνων, ο σκοπός τους αμέσως προσήλκυσε την συμπάθεια των Αμερικανών. Με πρόσφατες μνήμες της δικής τους επαναστάσεως, ο αγών δεν ήτο ξένος με το δικό τους πεπρωμένο… Ο κλήρος σοκαρίστηκε με την εκτέλεση του Πατριάρχου Γρηγορίου την πασχαλινή Κυριακή του 1821 και τον διασυρμό του πτώματός του στους δρόμους της Κωνσταντινουπόλεως…».

Ο ίδιος ιστορικός, σε άλλο άρθρο του, αναφέρει ότι:

« Η αμερικανική κοινή γνώμη εφρικίασε για άλλη μία φορά από το έγκλημα των Τούρκων στην Χίο, όπου τον Απρίλιο του 1822 έσφαξαν 32.000 Έλληνες, ενώ πολλές χιλιάδες άλλοι, κυρίως γυναικόπαιδα, επωλήθησαν σε σκλαβοπάζαρα της Ανατολής».

Και δεν ήταν μόνον ο περίφημος ζωγράφος Ντελακρουά, που απεθανάτισε την παραπάνω φρικιαστική σκηνή σε ένα μοναδικό για την εποχή εκείνη έργο του, αλλά και ο δικός μας Διονύσιος Σολωμός, ο οποίος, βλέποντας την αμερικανική συμπαράσταση απέναντι των δεινοπαθούντων Ελλήνων, θέλησε να γράψη με συγκίνηση:

« Γκαρδιακά εχαροποιήθη
και του Βάσιγκτων η γη
και τα σίδερα ενθυμήθη
που την έδεναν κι αυτή».


Το περιοδικό «Οικονομικός Ταχυδρόμος», σ’ ένα άρθρο του για τον αμερικανικό φιλελληνισμό του 1821, που εδημοσίευσε την 21ην Μαρτίου 1996, ο Άρης Παπαδόπουλος, επισημαίνει το γεγονός, ότι, ομολογουμένως, ήταν πολλαπλή και ενθουσιώδης η συμπαράστασις των Αμερικανών στην εθνική μας επανάσταση, μολονότι η Κυβέρνησις και το Κογκρέσο των ΗΠΑ εδίστασαν να εκδηλωθούν επισήμως, λόγω του γνωστού «δόγματος Μονρόε», με την τάση απομονωτισμού που επικρατούσε, αλλά και το ανθηρό εμπόριο με την Τουρκία. « Ύμνος όμως αξίζει σε εκείνους τους απλούς Αμερικανούς που ντύθηκαν τη φουστανέλα κι άρπαξαν το καρυοφύλλι κυνηγώντας τους Τούρκους» !

Φιλελληνισμός απ’ άκρου σ’ άκρον

Συνεχίζει, όμως, ο ως άνω αρθρογράφος-ιστορικός:

«ΜΕ την επανάσταση του 1821 και μόλις άρχισαν να γίνωνται γνωστές οι τουρκικές θηριωδίες, ένας «αυθόρμητος» φιλελληνισμός κατέλαβε τη γνωστή τότε Αμερική απ’ άκρου σ’ άκρον, ενώ οι ξεσηκωμένοι Έλληνες άρχιζαν να τρέφουν ελπίδες ότι η Ουάσιγκτον θα τη βοηθούσε αμέσως και μάλιστα γενναιόδωρα. Τα φλογερά μηνύματα του Μονρόε και άλλων πολιτικών δεν μετουσιώθηκαν ποτέ σε πράξη. Ο φιλελληνισμός φούντωσε μονάχα έμπρακτα σε απλούς ανθρώπους, που ανταποκρίθηκαν σε εράνους για την ενίσχυση του ελληνικού αγώνα και άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες εθελοντικές παρουσίες των Αμερικανών στα σώματα των οπλαρχηγών.
Ο George Jarvis υπήρξε από τους πρώτους που ενώθηκαν με τους ξεσηκωμένους Έλληνες. Νεοϋορκέζος ο ίδιος, ηγήθηκε μικρού σώματος φιλελλήνων που έσπευσαν σε βοήθεια και αναδείχθηκε σε υποστράτηγο των ελληνικών δυνάμεων. Πέθανε στο Άργος στις 11 Αυγούστου 1828».
Στην συνέχεια, αφού ο εν λόγω ιστορικός ομιλεί για την εθνική μας κατάρα, την διχόνοια, που εκλόνισε για ένα διάστημα το 1823 την αμερικανική υποστήριξη στον ελληνικό αγώνα, ήλθε η αυτοθυσία του λόρδου Βύρωνα για να στείλη καινούργια μηνύματα και το φιλελληνικό κύμα να αναπτερωθή:
« Τότε εμφανίζεται κι άλλος μεγάλος λάτρης της Ελλάδος, ο καθηγητής ελληνικής λογοτεχνίας στη Βοστώνη Edward Everret, που είχε επισκεφθεί την Ελλάδα το 1819 μαζί με τον στρατηγό Theodore Lyman. Μ’ ένα άρθρο του, που δημοσιεύθηκε τον ίδιο χρόνο, 1823, στο North American Rewiew, ο ελληνολάτρης καθηγητής δηλώνει ότι « οι Έλληνες έχουν κάθε δικαίωμα στην ανεξαρτησία τους ». Έτσι, η συμπάθεια της αμερικανικής κοινής γνώμης για τους Έλληνες δυναμώνει πάλι και ο Έβερετ γίνεται γραμματέας της «Επιτροπής των Φιλελλήνων της Βοστώνης», που έμελλε να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διατήρηση του φιλελληνισμού. Με έξοδα αυτής της επιτροπής, το 1824 πήγε στην Ελλάδα ο Jonathan Miler από το Βερμόντ κι έγινε γρήγορα συνταγματάρχης του αγώνα. Μάλιστα, επειδή ήταν αυτόπτης μάρτυρας στο Μεσολόγγι, μπόρεσε και περιέγραψε την ηρωϊκή έξοδο των αποκλεισμένων σε γράμμα του προς τον Έβερετ» !..
Ενδεικτικη η αρθρογραφία της εφημερίδος της Νέας Υόρκης “New York Commercial Advertiser”, η οποία την 6ην Ιανουαρίου 1824 γράφει:

« Δεν μπορούμε να απαριθμήσουμε τις πολυάριθμες συγκεντρώσεις που γίνονται σε κάθε γωνιά της χώρας με σκοπό την συγκέντρωση βοηθείας για τον ελληνικό σκοπό. Είναι προτιμώτερο να αναφέρωμε ότι το αίσθημα είναι παγκόσμιο. Συγκεντρώσεις οργανώνονται σε κάθε χωριό και οι υπάλληλοι μαζεύουν χρήματα για το ταμείο υποστηρίξεως (προς την Ελλάδα) ».

Κoντολογίς το φιλελληνικό κύμα εγιγαντώνετο και παρέσυρε τους πάντες, ώστε να βοηθήσουν προς τον «κοινό σκοπό». Στις εκκλησίες κηρύγματα υπέρ της Επαναστάσεως του 1821, στα θέατρα ειδικές παραστάσεις για οικονομική ενίσχυση του Αγώνος, ακόμη και οι μαθητές των σχολείων προσέφεραν το υστέρημά τους για την Μεγάλη Υπόθεση, ενώ το 1824 οι αμερικανικές εταιρείες έστελναν στην επαναστατημένη Ελλάδα σπαθιά, τουφέκια, πιστόλες, μικρά κανόνια και ιατρικά εφόδια!
Πολλοί Αμερικανοί επολέμησαν στο πλευρό της Ελλάδος , όπως για παράδειγμα ο George Wilson και ο Ροντ Άϊλαντ, ο James Williams από την Βαλτιμόρη, o Captain John M. Alen στενός φίλος του στρατηγού Λαφαγέτ, o William T. Washington από την Ουάσιγκτων και άλλοι.

Αύριο η συνέχεια...