Ο φιλελληνισμός της Αμερικής κατά το 1821... (2)

Κωδικός Πόρου: 00285-113931-3665
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 21/01/13 18:53
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Νεώτερη Ελλάδα, 00285-113931-3665




Περιγραφή:

Ο φιλελληνισμός της Αμερικής κατά το 1821... (2)

«Η Πολιτεία της Νοτίου Καρολίνας χαιρετίζει με μεγάλο ενδιαφέρον τον ευγενικό και πατριωτικό αγώνα των συγχρόνων Ελλήνων να σωθούν από το πέλμα των απίστων και βαρβάρων στην ιερή γη του Λεωνίδα και του Σωκράτους, και θα χαιρετίσουμε με ευχαρίστηση την αναγνώριση της Ελλάδος από την αμερικανική κυβέρνηση». (Ψήφισμα του Δεκεμβρίου 1823 από την Γερουσία της Νοτίου Καρολίνας με εισηγητή τον γερουσιαστή Robert Y. Hayne).

Ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέϊμς Μονρόε, που ελάμβανε τα επαναστατικά μηνύματα των Ελλήνων κατά το 1821.

Το Κογκρέσο κινείται, αλλά …

Το παλλαϊκό κύμα συμπαραστάσεως υπέρ των Ελλήνων δεν μπορούσε να αφήση ανεπηρέαστο και το αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο με διάφορα νομοσχέδια καλούσε την κυβέρνηση να βοηθήση την Ελλάδα. Στον ίδιο ρυθμό κινούνται και οι προεδρικές δηλώσεις του Τζέϊμς Μονρόε, όπως τουλάχιστον διαπιστώνουμε στα «δυνατά λόγια» της 31ης Δεκεμβρίου 1822, της 2ας Δεκεμβρίου 1823 και της 7ης Δεκεμβρίου 1824, ενώ το ίδιο πράττει και ο επόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Τζών Κουίνσι Άνταμς (υπουργός Εξωτερικών επί προεδρίας Μονρόε) έστω και αν η κυβέρνησις ολιγωρούσε να ανταποκριθή θετικά υπέρ των Ελλήνων.
Ας δούμε, όμως, ένα ψήφισμα του Δεκεμβρίου 1823 από την Γερουσία της Νοτίου Καρολίνας με εισηγητή τον γερουσιαστή Robert Y. Hayne:
«Η Πολιτεία της Νοτίου Καρολίνας χαιρετίζει με μεγάλο ενδιαφέρον τον ευγενικό και πατριωτικό αγώνα των συγχρόνων Ελλήνων να σωθούν από το πέλμα των απίστων και βαρβάρων στην ιερή γη του Λεωνίδα και του Σωκράτους, και θα χαιρετίσουμε με ευχαρίστηση την αναγνώριση της Ελλάδος από την αμερικανική κυβέρνηση».

Περιττόν να πουμε ότι, στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν πολλοί άλλοι σπουδαίοι Αμερικανοί φιλέλληνες, από την Μασαχουσέτη μέχρι την Λουϊζιάνα, ενώ ένα κονδύλι 50.000 δολλαρίων, που έφερε την υπογραφή του υπουργού Εμπορίου Edwards Livingston, έφθανε στην Ελλάδα.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η Ουάσιγκτων έδειχνε μία διστακτικότητα να αναγνωρίση επίσημα τον Ελληνικόν Αγώνα, λόγω ωρισμένων συμφερόντων, που είχαν στο εμπόριο με την Τουρκία κάποιοι επιχειρηματίες, που επηρέαζαν την αμερικανική κυβέρνηση και, παρά το γεγονός ότι είχαν δεχθή τον Έλληνα διπλωμάτη και λόγιο Αλέξανδρο
Ρίζο Ραγκαβή, έπρεπε να έλθη το 1867 ώστε να διορίσουν τον δικό τους πρεσβευτή στην Ελλάδα.
Ωστόσο, όμως, ο Αμερικανός Πρόεδρος Μονρόε, βλέποντας και τις ισχυρές πιέσεις των φιλελλήνων Αμερικανών, δεν θα διστάση να δηλώση τον Δεκέμβριο του 1824 τα εξής:
« Η μνεία της Ελλάδος γεμίζει την ατμόσφαιρα με τα υψηλότερα συναισθήματα και την καρδιά μας με ό,τι ευγενέστερο υπάρχει στην φύση μας. Ανώτερη επιδεξιότητα και λεπτότητα στις τέχνες, ηρωϊκή ανδρεία στις μάχες, αλτρουϊστικός πατριωτισμός, ενθουσιώδης ζήλος και αφοσίωση στην ιδέα της ελευθερίας του ατόμου, όλα αυτά έρχονται στο νου όταν θυμόμαστε την αρχαία Ελλάδα. Ήταν φυσικό λοιπόν, η επανεμφάνιση κάτω από τον αρχικό του χαρακτήρα, του λαού αυτού, που μάχεται τώρα για την ελευθερία του, να προκαλέση το ζωηρό ενδιαφέρον και την συμπάθεια των ΗΠΑ από την μία άκρη στην άλλη. Ελπίζουμε και ευχόμαστε θερμά να ανακτήση ο λαός αυτός την ανεξαρτησία του και να πάρη ξανά την θέση του, ως ίσος μεταξύ των εθνών της γης ».
Μετά τον λόγο αυτό, που είχε επαναληφθή και στα προηγούμενα χρόνια, ο βουλευτής της Μασαχουσέτης Henry W. Dwight υπέβαλε νομοσχέδιο στο Κογκρέσο, υπογεγραμμένο από τους William Thorton, Walter Jonew και 138 διακεκριμένους άνδρες (!!) της Ουάσιγκτων (που δεν είχαν δικό τους αντιπρόσωπο στην Βουλή) για να ψηφισθή ειδικό κονδύλι δύο με τρία εκατομμύρια δολλάρια υπέρ των Ελλήνων, όσο κι αν αυτό το νομοσχέδιο δεν μπόρεσε τελικώς να ψηφισθή.

Ο ρόλος του Τύπου

Μη λησμονήσουμε να εξάρουμε και τον θετικότατο ρόλο του Τύπου στις ΗΠΑ υπέρ του Ελληνικού Αγώνος, αλλά και την μεγάλη συμπάθεια των Αμερικανών δημοσιογράφων, που έτρεφαν για τους δοκιμαζόμενους Έλληνες.
Χαρακτηριστικά μόνον να αναφέρουμε, ότι την άνοιξη του 1824, κατόπιν δημοσίας παροτρύνσεως των αμερικανικών ΜΜΕ, πολλοί ένθερμοι εθελοντές νέοι εντάχθηκαν στο πλευρό των Ελλήνων πολεμιστών, όπως, για παράδειγμα, ο ιατρός Samuel Gridley Hoewe (1801-1867). O άνθρωπος αυτός έμεινε έξι ολόκληρα χρόνια ως χειρουργός, με τον βαθμό του στρατηγού, δίπλα στους Έλληνες Αγωνιστές, για να επιστρέψη στην Αμερική το 1866. Ακούγοντας, όμως, το φιλελεύθερο φύσημα του αέρος της Κρητικής επαναστάσεως, και συγκινημένος από τον γενικό ξεσηκωμό της Κρήτης, επανήλθε στην Ελλάδα για να πεθάνη «στην υπηρεσία πάντα των Ελλήνων»!!
Ακόμη και Αμερικανοί ιεραπόστολοι, που περιώδευαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, έσωζαν ορφανά Ελληνόπουλα από τους Τούρκους, στέλνοντάς τα στην Αμερική, για να δημιουργηθή η πρώτη ρίζα του Ελληνισμού στο Νέο Κόσμο, ενώ οι ίδιοι εμάθαιναν ελληνικά για να διεισδύσουν καλύτερα στον ρόλο της Χριστιανοσύνης, με την ίδρυση τυπογραφείου στην Μάλτα, όπου τυπώθηκαν και διενεμήθησαν 350.000 τόμοι της Βίβλου εις την ελληνική γλώσσα, κατά την χρονικήν περίοδον 1822-1823!..
Μη λησμονήσουμε να πουμε εδώ, ότι τα Ελληνόπουλα, που έστελναν οι αμερικανοί ιεραπόστολοι στην Αμερική, έγιναν αργότερα αξιωματικοί του αμερικανικού στρατού και ωρισμένοι εξ αυτών βρέθηκαν στη δίνη του εμφυλίου πολέμου μεταξύ Βορείων και Νοτίων. Ανάμεσά τους ο Γιώργος Μουσάλας Καλβοκορέσης, που αναδείχθηκε στο αμερικανικό πολεμικό, ο Φώτιος Καβασάλης (Φίσκ) και ο Γιώργος Σιριάνης ή Σίριαν και, ενδεχομένως, άλλοι.
Βεβαίως, αν ανατρέξωμε στον κατάλογο των ενθέρμων φιλελλήνων Αμερικανών, θα βρούμε πάρα πολλούς, μεταξύ των οποίων ο πρέσβης στο Παρίσι Albert Gallatin, που συμφωνούσε απόλυτα με τις θέσεις του μαρκησίου Λαφαγιέτ και με επιστολές του προς τους Αμερικανούς επισήμους ζητούσε να βοηθήσουν τους Έλληνες, ο πρέσβης στο Λονδίνο Richard Rush, ο οποίος, σε συνεννόηση με τον Έλληνα εκπρόσωπο στο Λονδίνο Ανδρέα Λουριώτη, μετεβίβασε επιστολή του τελευταίου προς τον Αμερικανό υπουργό των Εξωτερικών Άνταμς, που έγινε και θέμα συσκέψεως υπουργικού συμβουλίου στις 15 Αυγούστου 1823, με αποτέλεσμα να γίνη αρχικά δεκτό το αίτημα βοηθείας προς τους Έλληνες, ενώ δεν λησμονείται ο μεγάλος Αμερικανός φιλέλλην και βουλευτής στο Κογκρέσο από την Μασαχουσέτη Daniel Webster, που εκφωνούσε συνεχώς πύρινους λόγους υπέρ των Ελλήνων.
Αξίζει να παρακολουθήσωμε ένα απόσπασμα λόγου του Γουέμπστερ, έτσι όπως περιγράφεται μέσα στο βιβλίο του Μπάμπη Μαλαφούρη για τον ρόλο της Αμερικής στην Ελληνική Επανάσταση:
« Έχω υπόψη μου την σημερινή και όχι την αρχαία, την ζωντανή και όχι την πεθαμένη Ελλάδα. Όχι όπως υπάρχει στην ιστορία, νικήτρια του χρόνου, της τυραννίας και της αμάθειας, αλλά την Ελλάδα όπως είναι τώρα, έτσι όπως αγωνίζεται εναντίον τρομακτικών δυσκολιών και αριθμητικώς μεγαλυτέρων δυνάμεων, την Ελλάδα που μάχεται για την ύπαρξή της και τα κοινά προνόμια της ανθρωπίνης φύσεως ».

« Σπίτια σας, αν τολμάτε !.. »

Εκείνο, όμως, που θα συγκινήση τον αναγνώστη αυτού του βιβλίου, είναι ο ένθερμος λόγος και τα επιχειρήματα που προέβαλε ο ρήτωρ Henry Clay, από το Κεντάκυ, ο οποίος, για να υποστηρίζη τον Αγώνα των Ελλήνων, έλεγε βροντοφωνάζοντας τα εξής:
« Πηγαίνετε σπίτια σας, αν τολμάτε! Πηγαίνετε πίσω, αν μπορείτε, στους ψηφοφόρους σας και πείτε τους ότι ψηφίσατε (σ.σ. εναντίον του προτεινομένου σχεδίου για βοήθεια στην Ελλάδα). Αντικρούστε, αν μπορείτε, την συγκλονισμένη όψη εκείνων, που σας έστειλαν εδώ και πείτε τους, ότι φοβηθήκατε να διακηρύξετε τα αισθήματά σας. Ότι δεν μπορείτε να πείτε με ποιο τρόπο, αλλά ότι κάποιος άγνωστος τρόπος, κάποιος απερίγραπτος φόβος, κάποιος απροσδιόριστος κίνδυνος σας σταμάτησε. Ότι οράματα από χατζάρια και στέμματα από ημισελήνους άστραψαν μπροστά σας και σας πανικόβαλαν. Και ότι καταπνίξατε όλα τα ευγενή αισθήματα που προέρχονται από την θρησκεία, ελευθερία, εθνική ανεξαρτησία και τον ανθρωπισμό» !!... (Ντέϊβιντ Ρόμπινσον: « American in Creece: A tradional Policy» ).

ΔΕΝ χρειάζονται, νομίζομε, κι άλλα στοιχεία για να αποδειχθή ο υπέρμετρος και μέχρι υπερβολής φιλελληνισμός των Αμερικανών, που, ως λαός, έδωσε τα πάντα για την Εθνική μας Ανεξαρτησία. Ένας Αγώνας που δοκιμάσθηκε πολύ, με εμφύλιες διαμάχες και σπαραγμούς, για να κάμψη για λίγο τον αμερικανικό ενθουσιασμό, μέχρι την ώρα που ο γερο – Θοδωρής Κολοκοτρώνης, με επιστολή του τον Δεκέμβριο του 1826, έκανε έκκληση για βοήθεια!..
Ο Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδος, με έγγραφό του στον τότε Πρόεδρο Τζων Κουίνσι Άνταμς, διαβιβάζει , μέσω της Γ΄ Εθνοσυνελεύσεως της Τροιζήνος, την ευγνωμοσύνη του προς την Αμερική, ενώ την επιστολή αυτή ο Πρόεδρος Άνταμς την διαβάζει στο ετήσιο διάγγελμά του στο Κογκρέσο στις 4 Δεκεμβρίου 1827. Και όχι μόνον…
Διαβάζοντας κανείς το περιοδικό «Η Φωνή της Προόδου» (Μάϊος 1980), θα δη ότι, στα πανεπιστήμια και τα κολλέγια, όλοι σχεδόν οι φοιτητές μετείχαν στην φιλελληνική κίνηση με όλη την νεανική τους φλόγα. Οι επιτροπές πλήθαιναν, οι εθελοντικές προσφορές εδίδοντο ελεύθερα στις ομαδικές συγκεντρώσεις και τις διαδηλώσεις υπέρ των επαναστατημένων Ελλήνων. Ρήτορες υπεγράμμιζαν με περισσήν ευγλωττίαν την συμπάθειάν των εις τους Έλληνες. Φυλλάδια και άρθρα επλήθαιναν στα πιεστήρια. Οι φοιτητές του Γαίηλ έδωσαν 500 δολλάρια, και από την μακρινή Γεωργία και το Κεντάκυ οι εθελοντικές προσφορές ξεπερνούσαν κάθε προηγούμενο. Σε δημόσια γεύματα ή προπόσεις παρομοίαζαν την Ελληνική Επανάσταση με τον Αμερικανικό Πόλεμο Ανεξαρτησίας, 50 χρόνια πριν: Στα 1775 ο Ουάσιγκτων, στα 1821 ο Υψηλάντης!

Αύριο η συνέχεια!..