Η μυστική έκθεση!..

Κωδικός Πόρου: 00285-113978-1714
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 06/12/11 22:58
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Νεώτερη Ελλάδα, 00285-113978-1714




Περιγραφή:

Η μυστική έκθεση!..

Διαβάστε τι έγραφε η μυστική Έκθεση του πρεσβευτή της Γερμανίας στην Αθήνα πρίγκηπα φον Έρμπαχ (15 Νοεμβρίου 1940) στην οποία αποκαλύπτει άγνωστα στοιχεία για τη ζωή των Ελλήνων –και ιδίως των Αθηναίων- τους πρώτους μήνες της Γερμανοϊταλικής Κατοχής!...


Η μυστική έκθεση του πρεσβευτού της Γερμανίας στην Αθήνα πρίγκηπος φον Έρμπαχ
(15 Νοεμβρίου 1940)

«3.Το πλέον ενδιαφέρον σημείον της ιταλικής προπαγανδιστικής εκστρατείας εναντίον της Ελλάδος ήτο το ότι εστηρίζετο επί δήθεν γεγονότων. Και διά τους εν μέρει αντικειμενικούς γνώστας των πραγμάτων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, δεν ήσαν απαραίτητοι αι υπό της ελληνικής κυβερνήσεως γενόμεναι διαψεύσεις των καθημερινώς διαδιδομένων ιταλοαλβανικών ειδήσεων. Εις εκείνον ο οποίος ενθυμείται τα γεγονότα του 1912-1913 είναι γνωστόν, ότι εάν υπάρχη κάποιος που έχει αναμφισβήτητους τίτλους εθνικών διεκδικήσεων επί της Ηπείρου, και μάλιστα επί του βορείου τμήματος αυτής, το οποίον, παρά την θέλησιν της μεγίστης πλειοψηφίας του πληθυσμού της, προσηρτήθη εις την Αλβανία, αυτός είναι μόνον η Ελλάς. Ό,τι ελέχθη διά την εκ μέρους της ελληνικής κυβερνήσεως παραβίασιν της ουδετερότητος προς όφελος της Αγγλίας, έφερε τόσον καταφανώς τη σφραγίδα της προελεύσεως, ώστε δεν θα έπρεπε να συζητήται σοβαρώς. Εις τον τομέα αυτόν ωργίασαν οι εγκέφαλοι που επιδιώκουν να εντυπωσιάσουν, καθώς και οι πράκτορες παραγωγής ειδήσεων, τας οποίας συνήθως συγκεντρώνουν έναντι μικράς αμοιβής από τον συρφετόν των Λεβαντίνων. Όποιος δεν ήθελε να ταυτίση τας επιθυμίας του με τα πραγματικά γεγονότα, αυτός θα έπρεπε να βλέπη καθαρά ότι η ελληνική κυβέρνησις ηκολούθησε την πλέον συνεπή ουδετερότητα και ότι αυτής της πολιτικής της ουδετερότητος αι δύο δυνάμεις του Άξονος επωφελούντο πολύ περισσότερον παρ' ότι οι Αγγλοι, των οποίων τώρα οι πράκτορες κινούνται ανενόχλητοι γύρω μας.
4.Επειδή εν τούτοις η προπαγάνδα δεν κρίνεται από την ποσότητα της αληθείας που περιέχει, αλλά από την επιτυχίαν της εξαπλώσεώς της, θα έπρεπε να μην είναι τόσον τραγικά παράλογος, όσον εφάνη. Δυστυχώς, ποτέ άλλοτε εις την Ελλάδα δεν παρουσιάσθη, μία τόσον ηλίθια ξένη προπαγάνδα, τόσον άστοχος και στερούμενη στοιχειωδώς της γνώσεως και των συνεπειών του ψυχολογικού παράγοντος, όσον υπήρξεν η ιταλική. Αντί να επιδίωξη εξασθένησιν της κυβερνήσεως, διά την οποίαν ήτο γνωστόν ότι δεν επρόκειτο να μεταβάλη την πολιτικήν της ουδετερότητος ούτε έναντι του Αξονος, ούτε έναντι της Μ. Βρεταννίας, εφρόντισεν από την πρώτην ημέραν να την ενισχύση. Ενώ έπρεπε να μειώση μέχρις ενταφιασμού το γόητρον του αγγλοφίλου βασιλέως, εβοήθησεν ώστε ν' αποκτήση αιφνιδίως ο βασιλεύς δημοτικότητα, την οποία ουδέποτε προηγουμένως εγνώρισεν. Αντί να υποστηρίξη την εσωτερικήν αντιπολίτευσιν, εφόνευσε τα τελευταία της σταθερά προπύργια και ενίσχυσε το πατριωτικόν συναίσθημα του λαού αυτού εις βαθμόν, ώστε τελικώς εδημιουργήθησαν αι προϋποθέσεις, αι οποίαι δεν επέτρεψαν εις τους Ιταλούς να κάμουν ένα περίπατον και να καταλάβουν την Ελλάδα.

II

5. Η Ιταλία εις την περίπτωσιν της Ελλάδος δεν εδιδάχθη τίποτε από τα γερμανικά πρότυπα και, ακόμη χειρότερον, δεν εδιδάχθη τίποτε από την ιστορίαν της Ελλάδος και ιδιαιτέρως από την τραγικήν ιστορίαν των ετών 1915-1917, όταν η γαλλική υπηρεσία πληροφοριών και προπαγάνδας ειργάσθη κατά απιθάνως άστοχον τρόπον. Η ιταλική προπαγάνδα αντικατέστησε έναν έξυπνον Ιταλόν φασιστήν, τον δόκτορα Μάριο Γκουασταμάχια, αντιπρόσωπον της εν Αθήναις Ηλεκτρικής Ιταλικής Εταιρείας του κόμητος Βόλπι, περί τα μέσα Οκτωβρίου, με την δικαιολογίαν ότι «ήτο ο πλέον κουτός των πρακτόρων μας». Πλέον σαφώς προδιέγραψε τα αποτελέσματα της ιταλικής προπαγάνδας ο ενταύθα Βούλγαρος πρεσβευτής, ολίγας ώρας προ της επιδόσεως του ιταλικού τελεσιγράφου: «Η Ιταλία, με την προπαγάνδαν της, επέτυχε εις την Ελλάδα, εις διάστημα δύο μηνών, ό,τι δεν θα τολμούσε να ονειρευθή καν η Αγγλία. Η Ιταλία ειργάσθη εις την Ελλάδα διά λογιαριασμόν των Αγγλων».
7. Ο Μεταξάς έδωσε την μόνην απάντησιν που ημπορούσε να δώση, δηλαδή, να θεωρήση το τελεσίγραφον ως κήρυξιν πολέμου. Και επ’ αυτού του σημείου δεν θα πρέπει να υπάρξουν ψευδαισθήσεις. Εάν ο Μεταξάς αντέδρα καθ' οιονδήποτε άλλον τρόπον, είναι ζήτημα εάν θα διετηρείτο επί εξ ακόμη ώρας εις την αρχήν, είναι ζήτημα εάν θα επέζη καν. Ο Μεταξάς ημπορεί δικαίως να ισχυρισθή ότι με τον βιβλικόν τρόπον με τον οποίον ωμίλησεν, εξεπροσώπησεν την θέλησιν και του τελευταίου υποδηματοκαθαριστού των Αθηνών. Ολοι είναι σύμφωνοι με την αποχαιρετιστήριον φράσιν που είπεν εις τον Ιταλόν πρεσβευτήν: «Alors c’ est la guerre». Και αν ίσως τούτο δεν εφάνη καθαρά την πρώτην ημέραν, κατέστη σαφές τας επομένας διαρκούσης της επιστρατεύσεως. Τούτο δε βεβαίως δύναται να κατανοήση μόνον εκείνος που γνωρίζει την τεραστίαν εθνικήν συνείδησιν του ελληνικού λαού και ακόμη πέραν αυτής την αντίθεσιν του ορθοδόξου ελληνισμού εναντίον της καθολικής Ρώμης.
5. Ενώ ο πληθυσμός της πρωτευούσης, γνωρίζων την ταχείαν και αποτελεσματικήν τακτικήν των Γερμανών, εφοβείτο ότι ενδεχομένως θα έβλεπε τη Δευτέραν το πρωί ιταλικάς δυνάμεις να αποβιβάζωνται από αέρος εις το αεροδρόμιον των Αθηνών, η ιταλική αερπορία επραγματοποίησε από πολύ μεγάλο ύψος και με σχεδόν ανύπαρπτον αντιαεροπορικήν άμυναν την πρώτην επίθεσίν της κατά του εν λόγω αεροδρομίου. Το κατά το επακολουθήσαν ιταλικόν ανακοινωθέν «καταστραφέν» αεροδρομίον, δεν υπέστη καμμίαν μεταβολήν. Μία μόνη βόμβα έφθασεν εις μίαν γωνίαν του αεροδρομίου και εκτύπησε μερικές πέτρες ενός παραπήγματος. Αι υπόλοιποι βόμβαι έπεσαν δυόμισυ χιλιόμετρα μακρύτερα του αεροδρομίου, εις ένα χέρσο μέρος με μόνην επιτυχίαν να φονεύσουν ένα γέροντα χωρικόν και να τραυματίσουν δύο γυναίκας. Την πρώτην επίθεσιν ηκολούθησαν ακόμη μερικοί αεροπορικοί συναγερμοί. Εις την περιοχήν των Αθηνών, εν τούτοις, με εξαίρεσιν το Φάληρον και τον Πειραιά, δεν έπεσαν άλλαι βόμβαι. Από οκταημέρου, εξ άλλου, αφ' ότου, δηλαδή, έφθασαν τα αγγλικά αντιαεροπορικά, δεν φαίνεται κανέναν ιταλικόν αεροπλάνον υπεράνω των Αθηνών, ουδέ κατά την διάρκειαν της νυκτός, μολονότι η ορατότης των σεληνοφωτίστων αττικών νυκτών είναι συνήθως αρίστη.

6. Από τας αεροπορικός επιθέσεις εις τας επαρχίας, φαίνεται ότι η Κέρκυρα, αι Πάτραι και η Θεσσαλονίκη εβομβαρδίσθησαν περισσότερον. Ταξιδιώται από αυτάς τας πόλεις διηγούνται, εν τούτοις, ότι το ηθικόν του αμάχου πληθυσμού, παρά τον πρώτον πανικόν και τας κατ' αρχάς μεγάλας ανθρωπίνας απώλειας, είναι ακμαίον.

III

1. Αληθώς εκπληκτική ήτο η οργάνωσις και η εφαρμογή του συσκοτισμού των Αθηνών, ήδη από της πρώτης ημέρας, καίτοι δεν είχαν προηγηθή σχετικαί ασκήσεις. Η επιστράτευσις επραγματοποιήθη, καθόσον ήτο δυνατόν να αντιληφθή κανείς από τας Αθήνας ομαλώς και άνευ του παραμικρού επεισοδίου. Οι Ιταλοί διά του παραλόγου τορπιλλισμού του καταδρομικού «Ελλη» άφησαν εις τους Ελληνας δύο μήνας να προετοιμασθούν. Οι κληθέντες υπό τα όπλα άνδρες έφθαναν το πρώτο πρωί της επιστρατεύσεως εις τα ορισθέντα κέντρα κατά πυκνάς ομάδας. Ημπορούσε κανείς να παρατηρήση απεριγράπτους σκηνάς ενθουσιασμού εις τα κέντρα αυτά και μάλιστα ενθουσιασμού από τον οποίον έλειπε κάθε νότιος θεατρινισμός και κάθε συναισθηματική επιπολαιότης. Μεταξύ των εκατοντάδων που είχαν ενδυθή εις το χακί και τους οποίους είδα με τα μάτια μου, μόνον ένα είδα δακρυσμένο. Αποχαιρετούσε τους γονείς του που είχαν έλθει εις τον στρατώνα και έφευγε για το μέτωπο. Ο πατέρας, ένας χωρικός, του έδωσε το χέρι και τον άκουσα να λέγη:
«Μην κλαις. Αποφάσισε ήσυχα ότι θα σκοτωθής. Αν πεθάνης, επειδή δεν έχω άλλο παιδί, θα πάρω εγώ τη θέση σου στο μέτωπο».
Παρόμοιες ιστορίες ακούονται παντού στους δρόμους, όλες αυθόρμητες. Εάν οι Ιταλοί είχαν στηρίξει τας πληροφορίας των εις αναλόγους μικράς ιστορίας του λαού, και δεν εβασίζοντο εις τα «βόμβας» των νεήλυδων πρακτόρων των, δεν θα είχαν υποστή τόσας εκπλήξεις από τη στάσιν των Ελλήνων.

4. Δεκατέσσαρας ημέρας μετά την έναρξιν του πολέμου η ατμόσφαιρα του ενθουσιασμού εις τας Αθήνας εξακολουθεί. Δεν ημπορεί να υπάρξη η παραμικρή αμφιβολία, ότι ο λαός χαρακτηρίζει τον πόλεμο αυτόν ως ιδικόν του πόλεμον, και κατέχεται από το αίσθημα ότι αγωνιζόμενος υπηρετεί το Δίκαιον. Δι' έναν πτωχόν λαόν, ο οποίος μόλις προ εκατόν ετών εθυσιάσθη σύσσωμος και επροτίμησε την πλήρη αθλιότητα προκειμένου να ζήση ελεύθερος, η εθνική του ανεξαρτησία, όσον και αν φαίνεται άποψις ασυγχρόνιστος, δεν είναι έννοια χωρίς περιεχόμενον, ιδιαιτέρως απέναντι ενός εχθρού, όπως οι Ιταλοί.
IV
2. Ότι η Γερμανία αργά ή γρήγορα θα εισέλθη εις τον πόλεμον, εναντίον της Ελλάδος, κανείς πλέον εδώ δεν το αμφισβητεί, μολονότι τας πρώτας ημέρας εξεδηλούτο η γνώμη ότι δεν θα ήτο δυνατόν να διατηρηθή μεταξύ των δύο χωρών μία ουδετερότης. Υπό το πρίσμα αυτό θα πρέπει να ερμηνευθή η εξαιρετικώς άψογος στάσις του πληθυσμού των Αθηνών έναντι των Γερμανών υπηκόων. Εις τους υπαλλήλους εδόθησαν αυστηραί εντολαί να συμπεριφέρωνται έναντι των Γερμανών, ακριβώς όπως και πρότερον. Και πράγματι δεν εθίγη ούτε τρίχα Γερμανού υπηκόου. Διά τούτο επροξένησε πολύ κακήν εντύπωσιν ενταύθα το μεταδοθέν υπό γερμανικού ραδιοσταθμού ότι οι εν Αθήνας υπήκοοι του Ράιχ υπέστησαν «κακήν μεταχείρισιν». Ένας μικρός αριθμός Γερμανών συνελήφθη, διότι δεν εσέβετο τας διατάξεις περί συσκοτίσεως της πόλεως, ή ένεκα καταγγελιών. Ήδη, όμως, όλοι είναι πάλιν ελεύθεροι, πλην της Γερμανίδος γραμματέως ενός Ούγγρου «εμπόρου», εναντίον του οποίου υπάρχουν σοβαρά στοιχεία. Όλας αυτάς τας περιπτώσεις διεξεπεραίωσε με τόσην ευσυνειδησίαν και αντικειμενικότητα ο Διευθυντής του Τμήματος Αλλαδαπών, Σπυρίδων Παξινός, ώστε η βρεταννική πρεσβεία εζήτησε την αντικατάστασίν του δι' άλλης προσωπικότητος.

6. Εάν, πράγμα τελείως απίθανον, ευρίσκετο τώρα μια ομάς ανθρώπων αποφασισμένη σοβαρώς να δημιουργήση εσωτερικώς ζητήματα εις την κυβέρνησιν, το εγχείρημα θ' αντιμετωπίζετο εγκαίρως χωρίς δυσκολίαν και θα απετύγχανεν ολοσχερώς. Η θέσις της κυβερνήσεως είναι τώρα τόσο ισχυρά, ώστε εθεώρησε ακίνδυνον δι' εαυτήν, άμα τη ενάρξει του πολέμου, ν' απελευθερώση ένα μεγάλο μέρος των εις τας νήσους εξόριστων πολιτικών αντιπάλων της. Μεταξύ αυτών απηλευθερώθησαν όχι μόνον πρώην κομμουνισταί, αλλά και πρόσωπα με δύναμη πολιτικήν ανήκοντα εις την αντίπαλον της κυβερνήσεως παράταξη, όπως επί παραδείγματι, ο καθηγητής Π. Κανελλόπουλος, ο οποίος άλλοτε ήτο ένας από τους φανατικωτέρους εχθρούς του στρατηγού Μεταξά.

1. Εν τω μεταξύ η Αγγλία κατακτά οσημέραι πνευματικώς και ψυχολογικώς την Ελλάδα. Όχι μόνον αι ιταλικαί αλλά και αι εκ Γερμανίας προερχόμενοι ειδήσεις, δεν αναγράφονται εις τον ελληνικόν Τύπον. Τα πρώτα βρεταννικά πολεμικά φιλμ προβάλλονται ήδη εις τους αθηναϊκούς κινηματογράφους. Τους αξιωματικούς της βρεταννικής αεροπορίας που εισέρχονται εις καφενεία δεν τους «σφυρίζουν» οι Ελληνες, όπως ισχυρίζεται το ιταλικόν ραδιόφωνον, αλλά τους αγκαλιάζουν. Εναντίον του Έλληνος «προδότου» (σ. σ. του εκφωνητού του ραδιοφωνικού σταθμού του Βερολίνου Ευαγγέλου Κυριάκη) διεξάγεται επιτυχής προπαγάνδα. Τόσον η κυβέρνησις όσον και ο πνευματικός κόσμος επιστρατεύουν τον Ελληνισμόν του εξωτερικού και τους απανταχού φιλέλληνας.
Εχάσαμεν εις την Ελλάδα ένα μικρόν, αλλά καθόλου κακόν φίλον.

3. Αι αποφάσεις, αι οποίαι θα ληφθούν τελικώς εις την Γερμανίαν δ' αυτόν τον λαόν, θα πρέπει να βασίζωνται ανυπερθέτως επί δύο βασικών προϋποθέσεων: Επί της γνώσεως της καθόλου ψυχικής διαρθρώσεως της Ελλάδος και των ψυχολογικών αντιδράσεων των Ελλήνων. Επιβάλλεται, αντιθέτως, δυσπιστία έναντι εκείνων οι οποίοι προβάλλουν εις την θέσιν των ασυμπαθών δι' αυτούς πραγματικών γεγονότων τα προσωπικά των συμφέροντα.
Εν Αθήναις τη 15η Νοεμβρίου 1940».
----
Πηγή: «ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (1912-1013, 1940-1941)», Κεφάλαιο: «Η ΕΠΟΠΟΙΪΑ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ». Κείμενα και επιμέλεια ύλης του δημοσιογράφου ΤΙΤΟΥ Ι. ΑθΑΝΑΣΙΑΔΗ. Εκδόσεις Κ. Κουμουνδουρέα, 1995.