Ο Ιωάννης Μεταξάς απέναντι στην ιστορία…

Κωδικός Πόρου: 00285-112216-4837
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 28/10/13 16:44
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Εθνικά Θέματα, 00285-112216-4837




Περιγραφή:

Ο Ιωάννης Μεταξάς απέναντι στην ιστορία…

Ο Ιωάννης Μεταξάς διαφωνούσε γενικότερα με την έξοδο της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, στο πλευρό των Δυνάμεων της Αντάντ, θεωρώντας απίθανο το ενδεχόμενο να ηττηθεί η Γερμανία. Ενδεικτική των πεποιθήσεών του είναι η παρακάτω δήλωση, η οποία περιλαμβάνεται στο Ημερολόγιό του (6 Μαΐου 1919): «Η ήττα της Γερμανίας, την οποία ουδέποτε ανέμενα, τα ανέτρεψεν όλα»!..

28η Οκτωβρίου 1940!..

Σαν σήμερα, πριν από 73 ολόκληρα χρόνια ο Ελληνικό Λαός, με πρωτοστάτη τον τότε Πρωθυπουργό της Ελλάδος, Ιωάννη Μεταξά, είπε το ιστορικό «ΟΧΙ» στους Ιταλούς φασίστες του Μουσολίνι, για να γραφεί μία απ’ τις ενδοξότερες σελίδες του Νεωτέρου Ελληνισμού.

Καμία αντίρρηση. Πολλά έχουν γραφτεί και πολλά έχουν ακουστεί για τον Ιωάννη Μεταξά. Άλλοι πώς ήταν ένας μεγάλος και διορατικός, πολιτικός, άλλοι ένας αυταρχικός και αλαζόνας δικτάτωρ, άλλοι ένας ιδιοφυής στρατιωτικός, άλλοι ένας γερμανόφιλος ναζί, ο ίδιος χαιρετούσε φασιστικά, και τόσα άλλα.  Ποιος ήταν, όμως, ο Ιωάννης Μεταξάς;

Ο Ιωάννης Μεταξάς, γεννήθηκε στην Ιθάκη 1871 και πέθανε στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 1941. Ήταν ένας ευφυής στρατιωτικός και πολιτικός. Σπούδασε στην ελληνική Σχολή Ευελπίδων και στη Στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου, ενώ συμμετείχε στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 και στους Βαλκανικούς του 1912-13 ως αξιωματικός του Επιτελείου. Το 1915 διορίστηκε υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, αντικαθιστώντας προσωρινά στην αρχηγία τον Βίκτορα Δούσμανη. Σύντομα, ωστόσο, παραιτήθηκε από αυτή τη θέση, γιατί διαφώνησε με την πολιτική της κυβέρνησης Βενιζέλου ως προς την ελληνική συμμετοχή στην επιχείρηση των Συμμάχων κατά των Δαρδανελίων, στην οποία εκείνος αντιτίθετο.

Ο Ιωάννης Μεταξάς διαφωνούσε γενικότερα με την έξοδο της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, στο πλευρό των Δυνάμεων της Αντάντ, θεωρώντας απίθανο το ενδεχόμενο να ηττηθεί η Γερμανία. Ενδεικτική των πεποιθήσεών του είναι η παρακάτω δήλωση, η οποία περιλαμβάνεται στο Ημερολόγιό του (6 Μαΐου 1919): «Η ήττα της Γερμανίας, την οποία ουδέποτε ανέμενα, τα ανέτρεψεν όλα».

Μετά την επικράτηση του Βενιζέλου (καλοκαίρι του 1917) ο Μεταξάς εξορίστηκε σαν τον Μέγα Ναπολέοντα στην Κορσική (έως το 1920) αφού είχε άλλωστε εκφράσει ανοιχτά την υποστήριξή του στη γερμανόφιλη μερίδα, της οποίας προΐστατο ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος.

Λένε πως η γραμμή των κυβερνήσεων που ακολούθησαν την πτώση του Βενιζέλου (Νοέμβριος 1920) σχετικά με τη συνέχιση της μικρασιατικής εκστρατείας άφηνε παγερά αδιάφορο τον Μεταξά, ο οποίος προέβη στην ίδρυση του κόμματος των Ελευθεροφρόνων.

Τα βασικά σημεία της πολιτικής του παραπάνω κόμματός του ήταν η απόλυτη εναντίωση στην επανάσταση του 1922 και η συμμετοχή στο αποτυχημένο κίνημα των στρατηγών Γαργαλίδη και Λεοναρδόπουλου.

Στη συνέχεια έφυγε για την Ιταλία, απ’ όπου επέστρεψε μετά την παραχώρηση αμνηστίας, δηλώνοντας ότι θα πολιτευθεί νομιμόφρονα πλέον και εντός των πλαισίων του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Μετά τις εκλογές του 1926 συνεργάστηκε στην οικουμενική κυβέρνηση και στις κυβερνήσεις συνασπισμού, ως υπουργός Συγκοινωνιών. Η αποτυχία του στις εκλογές του 1928 τον οδήγησαν στην απόφαση να εγκαταλείψει την πολιτική. Τότε τηλεγραφούσε στη γυναίκα του «θα ζήσωμεν πλέον ως άνθρωποι».

Με τις εκλογές του 1932 επανήλθε τελικά στο πολιτικό στερέωμα, αναλαμβάνοντας το υπουργείο Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Τσαλδάρη. Τον Μάρτιο του 1936, στα πλαίσια της υπηρεσιακής κυβέρνησης Δεμερτζή, του ανατέθηκε το υπουργείο Στρατιωτικών και τον επόμενο μήνα, μετά τον ξαφνικό θάνατο του Δεμερτζή, ο βασιλιάς Γεώργιος τον διόρισε πρωθυπουργό.

ΝΟΥΣ ΟΞΥΔΕΡΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΡΑΤΙΚΟΣ

Χωρίς αμφιβολία, η ανάρρηση του Ιωάννου Μεταξά στον πρωθυπουργικό θώκο διέγειρε πλήθος αντιδράσεων (διέθετε μόνο επτά έδρες), αλλά τελικά τα κόμματα του έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης.

Τον Αύγουστο του 1936, επικαλούμενος την τεταμένη διεθνή κατάσταση (Αιθιοπία, Ισπανία) –που επέβαλλε, κατά τη γνώμη του, έγκαιρη στρατιωτική προπαρασκευή– και την επέκταση του κομμουνιστικού κινδύνου στο εσωτερικό της χώρας, διέλυσε, με τη συγκατάθεση του Γεωργίου, το κοινοβούλιο, ανέστειλε άρθρα του Συντάγματος αναφερόμενα κυρίως στις ατομικές ελευθερίες και κήρυξε τον στρατιωτικό νόμο, εγκαθιστώντας το γνωστό ως καθεστώς της 4ης Αυγούστου.

Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: Η λύση της επιβολής του δικτατορικού καθεστώτος συζητείτο ήδη από το 1934, οπότε είχε αρχίσει να διαφαίνεται η αδυναμία της αστικής τάξης να προωθήσει λύσεις τόσο στο εσωτερικό επίπεδο όσο και στο εξωτερικό· άλλωστε κάτι παρόμοιο συνέβαινε και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Ανάμεσα στους παράγοντες που συνέβαλαν στην εφαρμογή του νέου καθεστώτος ήταν οι ειδήσεις που έφθαναν στον Γεώργιο από το εξωτερικό, οι οποίες καθιστούσαν αναγκαία την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος, μέσω του οποίου θα διασφαλιζόταν η πολιτική σταθερότητα και το ομοιογενές στράτευμα, στοιχεία απαραίτητα για την αντιμετώπιση του επικείμενου πολέμου.
Βασικά χαρακτηριστικά της νέας πολιτικής κατάστασης ήταν η θέσπιση αστυνομικού κράτους, η οργάνωση της νεολαίας καθώς και η επιμελημένη προσπάθεια διάδοσης των ιδεών του καθεστώτος. Το 1937 ο Μ. επιδιώκοντας να αποκτήσει λαϊκά ερείσματα, αλλά και να αμβλύνει τις κοινωνικές αντιθέσεις προχώρησε στη θέσπιση του ΙΚΑ, αλλά και σε μια γενικότερη αναθεώρηση της εργατικής νομοθεσίας.

Παράλληλα παρατηρείται μια μεταστροφή του πολιτικού προς την Αγγλία, γεγονός που συσχετιζόταν με την ευρύτερη μεταστροφή προς την ίδια κατεύθυνση της αντιβενιζελικής παράταξης. Η αλλαγή στάσης στηριζόταν στο σκεπτικό ότι τόσο η Αγγλία όσο και η Γαλλία μπορούν να εγγυηθούν την εσωτερική ασφάλεια και σταθερότητα της χώρας. Απόλυτα αντίθετη με αυτό ήταν η βενιζελική παράταξη, γεγονός που ερμηνεύει την παταγώδη αποτυχία της πρότασης του Μ. να συναφθεί συμμαχία με την Αγγλία (Ιούνιος 1938).

Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940 ο Ιωάννης Μεταξάς ήταν ο αποδέκτης του ιταλικού τελεσιγράφου προς την Ελλάδα, το οποίο απέρριψε, τασσόμενος στο πλευρό των συμμάχων και στο σύνολο του ελληνικού λαού. Πέθανε λίγους μήνες αργότερα (29 Ιανουαρίου 1941) ενώ συνεχιζόταν ο πόλεμος και αφού είχε δηλώσει ότι θα αντιστεκόταν και σε περίπτωση γερμανικής εισβολής.

Λένε ότι ο Ιωάννης Μεταξάς είχε πολύ διορατικό πνεύμα, αφού συνιστούσε στους Έλληνες νοικοκυραίους να φυτεύουν πατάτες και κρεμμύδια ακόμη και στις γλάστρες των λουλουδιών τους, διότι θα έλθει φοβερή πείνα, κάτι το οποίο έγινε κατά τη Γερμανο-ιταλική κατοχή!

ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΕΟ «ΟΧΙ» ΤΩΝ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ;

Θλίβομαι κάθε φορά, που βλέπω τους Εκπαιδευτικούς να διαδηλώνουν – και δικαίως- για τα οικονομικά τους θέματα, αλλά δεν τους είδα έστω και μία φορά να πουν κι αυτοί ένα «όχι» σε όλα όσα τεκταίνονται στο χώρο της Παιδείας. Πού είναι, αλήθεια, μία αντίδραση εκ μέρους των για την επιχείρηση διαγραφής του Θοδωρή Κολοκοτρώνη από τα σχολικά βιβλία πριν μερικά χρόνια;

Είτε το θέλουμε είτε όχι, χωρίς τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη σήμερα οι Έλληνες θα ζούσαν ακόμη υπό καθεστώς τουρκικής σκλαβιάς και είναι απορίας άξιον πώς επιχειρείται από όλους αυτούς τους ψευτοκουλτουριάρηδες ο εξαγνισμός (ήμαρτον, Κύριε!) της τότε Τουρκίας και πως περίπου η σκλαβιά των Ελλήνων για 400 χρόνια στους Τούρκους ήτα μία … ιδεώδης και παραδεισένια περίπτωση (!!)

Και να ήταν μόνον ο Κολοκοτρώνης, που κάποιοι κύριοι ήθελαν να απαλείψουν; Ήρθαν αργότερα τα βιβλία της Ιστορίας όπου επιχειρήθηκε μια χειραγώγηση της ιστορικής συνείδησης των νέων Ελλήνων («συνωστισμοί)» και τόσα άλλα.

Ας το ξεκαθαρίσουμε: Ουδείς επιθυμεί τον πόλεμο με την γειτονική μας Τουρκία, όπως και με την Βουλγαρία ή την Αλβανία. Αλλά από του σημείου εκείνου μέχρι του σημείου να δίνουμε τα πάντα στους γείτονες χάριν της τουρκικής πολιτικής, αυτό αποτελεί ένα νέου τύπου ραγιαδισμό, που πολύ φοβούμαι ότι θα τον πληρώσουμε στο εγγύς μέλλον, με τις συνεχείς και συχνές υποχωρήσεις μας.

Δυστυχώς, το φοβικό σύνδρομο, που διακατέχει ορισμένους Έλληνες όλους αυτούς τους αιώνες (από το 1453 μέχρι σήμερα) ισχύει ακόμη και σήμερα. Και το κακό είναι ότι, πέραν των όποιων ιδεολογικών αντιλήψεων του καθενός μας, τόσον ο Ιωάννης Μεταξάς, όσον και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης δεν ζουν πλέον για να πουν ένα ακόμη βροντερό «όχι» στη σημερινή πραγματικότητα, όπως με τους Τροϊκανούς και τόσους άλλους..

Ας ελπίσουμε ότι ο καλός «Θεός της Ελλάδος», που έλεγε ο θρυλικός «Γέρος του Μοριά», θα βάλει κι αυτή τη φορά το χέρι Του και η Ελλάδα δεν θα υποστεί καμία συμφορά.

Αυτός και ο λόγος που αφιερώνω σε όλους αυτούς το ποίημα «ΦΙΛΕΛΛΗΝ», του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή Κωνσταντίνου Καβάφη, που λέει τα εξής:

«Την χάραξι φρόντισε τεχνικά να γίνει.
Έκφρασις σοβαρή και μεγαλοπρεπής.
Το διάδημα καλλίτερα μάλλον στενό•
εκείνα τα φαρδιά των Πάρθων δεν με αρέσουν.
Η επιγραφή, ως σύνηθες, ελληνικά•
όχ' υπερβολική, όχι πομπώδης —
μην τα παρεξηγήσει ο ανθύπατος
που όλο σκαλίζει και μηνά στην Ρώμη —
αλλ' όμως βέβαια τιμητική.
Κάτι πολύ εκλεκτό απ’ το άλλο μέρος•
κανένας δισκοβόλος έφηβος ωραίος.
Προ πάντων σε συστείνω να κυττάξεις
(Σιθάσπη, προς θεού, να μη λησμονηθεί)
μετά το Βασιλεύς και το Σωτήρ,
να χαραχθεί με γράμματα κομψά, Φιλέλλην.
Και τώρα μη με αρχίζεις ευφυολογίες,
τα «Πού οι Έλληνες;» και «Πού τα Ελληνικά
πίσω απ' τον Ζάγρο εδώ, από τα Φράατα πέρα».
Τόσοι και τόσοι βαρβαρότεροί μας άλλοι
αφού το γράφουν, θα το γράψουμε κ' εμείς.
Και τέλος μη ξεχνάς που ενίοτε
μας έρχοντ' από την Συρία σοφισταί,
και στιχοπλόκοι, κι άλλοι ματαιόσπουδοι.
Ώστε ανελλήνιστοι δεν είμεθα, θαρρώ.»

[Στην πάνω φωτογραφία: Ο Ιωάννης Μεταξάς με τον Γεώργιο Β΄ και τον Αλέξανδρο Παπάγο κατά τη διάρκεια συνεδρίασης ενός αγγλο-ελληνικού Πολεμικού Συμβουλίου]