Τι αναφέρει ο Georg Ostrogorsky για τις σχέσεις Ελληνισμού και Βυζαντίου; (2)

Κωδικός Πόρου: 00285-111961-5459
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 28/03/14 22:39
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Βυζαντινή Αυτοκρατορία!.., 00285-111961-5459




Περιγραφή:

Τι αναφέρει ο Georg Ostrogorsky για τις σχέσεις Ελληνισμού και Βυζαντίου; (2)

«..Ο εξελληνισμός της Ανατολής προχωρούσε ασταμάτητα και επιβλήθηκε σε μεγάλη έκταση στην εποχή του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β' και της αυτοκράτειρας Αθηναΐδος-Ευδοκίας. Αυτό φαίνεται και από το νέο πανεπιστήμιο, όπου ήταν περισσότεροι οι καθηγητές της Ελληνικής από τους καθηγητές της Λατινικής γλώσσας. ..»

«…Ο βυζαντινός κόσμος όχι μόνο προήλθε από τον ελληνιστικό, αλλά συνδεόταν μαζί του και με μια εσωτερική συγγένεια. Όπως στον ελληνιστικό έτσι και στο βυζαντινό κόσμο, τα διάφορα στοιχεία συνδέονται και εναρμονίζονται μεταξύ τους σε ένα κοινό πολιτιστικό σύνολο. Και οι δύο αυτοί κόσμοι, ιδιαίτερα όμως το Βυζάντιο, έχουν κάτι το επιγονικό και εκλεκτικό. Και οι δύο αντλούν από την κληρονομιά μεγαλύτερων και δημιουργικότερων πολιτισμών, και η ιστορική τους προσφορά δεν συνίσταται στη δική τους δημιουργικότητα, όσο στη σύνθεση. Ο άνθρωπος και των δύο αυτών κόσμων είναι από πολιτιστική άποψη ο τύπος του συλλέκτη. Βέβαια είναι μοιραίο από το έργο του συλλέκτη να λείπει το πνευματικό σφρίγος, ενώ η μίμηση ισοπεδώνει το νόημα και το περιεχόμενο του προτύπου, και το αρχικό κάλλος της μορφής μεταβάλλεται σε κενή, συμβατική ρητορεία. Ωστόσο, είναι εξίσου ορθό ότι το Βυζάντιο προσέφερε μια μεγάλη και ιστορική υπηρεσία με το να διατηρήσει με αγάπη τα αρχαία πολιτιστικά αγαθά, να καλλιεργήσει το ρωμαϊκό δίκαιο και την ελληνική παιδεία. Τα δύο μεγάλα μεγέθη και συνάμα οι δύο αντίποδες της αρχαιότητας, η Ελλάδα και η Ρώμη, αναπτύσσονται μαζί πάνω στο βυζαντινό έδαφος. Τα μεγαλύτερα επιτεύγματά τους, το ρωμαϊκό κρατικό σύστημα και ο ελληνικός πολιτισμός, ενώνονται σε μια νέα μορφή και συνδέονται άρρηκτα με το χριστιανισμό, τον οποίο παλαιότερα τόσο το κράτος όσο και οι πολιτιστικοί φορείς τον έβλεπαν ως τον μεγάλο εχθρό τους. Το χριστιανικό Βυζάντιο δεν αποστρέφεται ούτε την εθνική τέχνη ούτε την εθνική σοφία. Όπως το ρωμαϊκό δίκαιο παρέμεινε πάντοτε η βάση του νομικού συστήματος και της νομικής συνειδήσεως των Βυζαντινών, έτσι και ο ελληνικός πολιτισμός παρέμεινε πάντοτε το θεμέλιο της πνευματικής τους ζωής. Η ελληνική επιστήμη και φιλοσοφία, η ελληνική ιστοριογραφία και ποίηση αποτελούν το μορφωτικό αγαθό και των πιο ευσεβών Βυζαντινών. Ακόμη και η βυζαντινή Εκκλησία οικειοποιήθηκε την πνευματική κληρονομιά της αρχαίας φιλοσοφίας και χρησιμοποίησε την ορολογία της για τη διαμόρφωση της χριστιανικής δογματικής διδασκαλίας…»


«.. Όπως η αναδιοργάνωση της ανώτατης παιδείας ήταν ορόσημο στην πολιτιστική ανάπτυξη της αυτοκρατορίας, έτσι και η έκδοση του Θεοδοσιανού Κώδικα το 438 έγινε ορόσημο στη νομική ανάπτυξη του βυζαντινού κράτους. Είναι το πιο σπουδαίο έργο κωδικοποιήσεως νόμων πριν από το Corpus Juris του Ιουστινιανού και αποτελεί επίσημη συλλογή των αυτοκρατορικών διαταγμάτων από την εποχή του Μ. Κωνσταντίνου. Ο νέος νομικός κώδικας έθεσε σε πιο σταθερή βάση τη νομική ζωή του κράτους και τερμάτισε τη σύγχυση που προκαλούσε η έλλειψη μιας επίσημης συλλογής νόμων. Ο Θεοδοσιανός Κώδικας, που δημοσιεύθηκε τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση στο όνομα των δύο αυτοκρατόρων Θεοδοσίου Β' και Ουαλεντινιανού Γ', έδωσε νέα έμφαση στην ενότητα της αυτοκρατορίας. Ωστόσο η ενότητα αυτή κλονιζόταν με τον καιρό, πράγμα που εκδηλώθηκε και στον νομικό χώρο. Έτσι μετά τη δημοσίευση του Θεοδοσιανού Κώδικα οι αυτοκράτορες της Ανατολής απέφευγαν να στέλνουν τους νόμους των στη Δύση, ενώ οι νόμοι των δυτικών αυτοκρατόρων δεν έφθαναν σχεδόν ποτέ πια στην Ανατολή. Το νέο πανεπιστήμιο, που έγινε το εκπαιδευτικό κέντρο της αυτοκρατορίας, είχε δέκα έδρες ελληνικής και δέκα λατινικής γραμματικής, πέντε έδρες ελληνικής και τρεις λατινικής ρητορικής, μία έδρα φιλοσοφίας και δύο έδρες νομικής. 80. Βέβαια ανάμεσα στα δύο τμήματα της αυτοκρατορίας επικράτησε μακροχρόνια και αδιατάρακτη ειρήνη, όταν η ανατολική κυβέρνηση εγκατέστησε στο θρόνο της Δύσης τον Ουαλεντινιανό Γ'. Πάντως η αποξένωση ανάμεσα στα δύο τμήματα συνεχίσθηκε σε αμείωτο βαθμό. Στον πολιτικό χώρο τα δύο τμήματα ακολούθησαν εντελώς διαφορετική γραμμή, ενώ στον πολιτιστικό η αποξένωση ήταν ακόμη βαθύτερη. Η πιο σημαντική και σαφής εκδήλωση της διαφοροποιήσεως αυτής ήταν η όξυνση της γλωσσικής διαφοράς. Στη Δύση η γνώση της Ελληνικής γλώσσας με τον καιρό περιορίσθηκε εντελώς. Στην Ανατολή πάλι η Λατινική υποχώρησε σε σύγκριση με την Ελληνική, αν και αναγνωριζόταν πάντοτε ως επίσημη γλώσσα ολόκληρης της αυτοκρατορίας και γι' αυτό εξακολουθούσε να διδάσκεται, έστω τυπικά. Ο εξελληνισμός της Ανατολής προχωρούσε ασταμάτητα και επιβλήθηκε σε μεγάλη έκταση στην εποχή του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β' και της αυτοκράτειρας Αθηναΐδος-Ευδοκίας. Αυτό φαίνεται και από το νέο πανεπιστήμιο, όπου ήταν περισσότεροι οι καθηγητές της Ελληνικής από τους καθηγητές της Λατινικής γλώσσας81. ..» (*)


======================
(*) Georg Ostrogorsky: «Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους».Τόμοι: Α'+Β'+Γ'1
ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΗΝΑ 1978
Τίτλος πρωτοτύπου: GESCHICHTE DES BYZANTINISCHEN STAATES
Μετάφραση: ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ.
Επιστημονική εποπτεία: ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΧΡΥΣΟΣ.
Τα αποσπάσματα των κειμένων του Georg Ostrogorsky αλιεύθηκαν από σχετική επιμέλεια του σημαντικού του έργου του από τη γνωστή σελίδα 24grammata.com, ενώ οι εικόνες, τα σχεδιαγράμματα και οι φωτογραφίες είναι από την Βικιπαίδεια.