Τι μαρτυρεί ο Ηρόδοτος για τον Καμβύση;

Κωδικός Πόρου: 00285-111818-174
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 16/04/11 16:15
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αρχαία Ελλάδα, 00285-111818-174




Περιγραφή:

 Διαβάστε πώς ο Ηρόδοτος αφηγείται μία αιματηρή ιστορία, σύμφωνα με την οποία ο Καμβύσης, σε στιγμή τρέλας, προσέβαλε τις ευαισθησίες των θρησκευόμενων Αιγυπτίων, τραυματίζοντας τον ταύρο Άπη στο πόδι με το σπαθί του. Έπειτα, χλεύαζε το πλήθος διότι λάτρευε ένα ζώο, το οποίο αιμορραγούσε και πέθαινε ενώ­πιον του!..  

Σε αντίθεση προς τον Ερρίκο Η', που κατέστρεψε ολοκληρωτι­κά τα μοναστήρια στην Αγγλία, η προ­σπάθεια του Καμβύση να μεταρρυθμίσει την υποδομή της αιγυπτιακής θρησκείας επι­κεντρώθηκε σε συγκεκριμένους ναούς και ορι­σμένες υπερβολές του συστήματος, και δεν έθι­ξε όλους τους ιερείς και τα θρησκευτικά κέντρα. Αναμφίβολα, οι πράξεις του αποτέλεσαν ισχυ­ρό πλήγμα στο θρησκευτικό κατεστημένο της Αιγύπτου. Ωστόσο, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας την πιθανότητα ότι, όταν ο Ηρόδοτος επι­σκέφθηκε την Αίγυπτο και συνομίλησε με ιε­ρείς, η φήμη του Καμβύση ως διώκτη της θρη­σκείας είχε διογκωθεί εκ μέρους των θιασωτών του παλαιού συστήματος, στη διάρκεια των τριών γενεών που μεσολάβησαν από τη μεταρ­ρύθμιση μέχρι την έρευνα του Ηροδότου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπο­τιθέμενη μεταχείριση του ταύρου Άπη από το βασιλιά. Ο Ηρόδοτος αφηγείται μία αιματηρή ιστορία, σύμφωνα με την οποία ο Καμβύσης, σε στιγμή τρέλας, προσέβαλε τις ευαισθησίες των θρησκευόμενων Αιγυπτίων, τραυματίζοντας τον ταύρο Άπη στο πόδι με το σπαθί του. Έπειτα, χλεύαζε το πλήθος διότι λάτρευε ένα ζώο, το οποίο αιμορραγούσε και πέθαινε ενώ­πιον του (Γ'( 29). Αν και δεν υπάρχουν συγκε­κριμένες μαρτυρίες πέραν του Ηροδότου, το πιθανότερο είναι ότι ο ταύρος Άπις πέθανε το 524 π.Χ., όταν ο Καμβύσης απουσίαζε στην Άνω Νουβία. Ο επόμενος ιερός ταύρος γεννήθηκε τον πέμπτο χρόνο της βασιλείας του Καμβύση και έζησε μέχρι τον τέταρτο χρόνο της βασι­λείας του Δαρείου του Α'. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Καμβύσης διέταξε, σύμφωνα με το αιγυπτιακό βασιλικό έθιμο, να ταφεί ο νε­κρός ταύρος με όλες τις τιμές. Το φέρετρο του ταύρου φέρει επιγραφή που αναφέρει ότι ο Καμβύσης διέταξε την κατασκευή του προς τι­μή του πατέρα του, του Άπη-Όσιρη. Η επιτύμ­βια στήλη που συνοδεύει τη σαρκοφάγο ανα­παριστά τον Καμβύση με τοπική ενδυμασία να γονατίζει με ευλάβεια ενώπιον του ιε­ρού ζώου και βεβαιώνει ότι αποδόθη­κε η δέουσα τιμή προς τον ταύρο από τον Καμβύση, το φαραώ της Αιγύ­πτου. Ακριβώς αυτή τη συμπερι­φορά θα περίμενε κανείς από τον άνθρωπο που, ως διάδοχος, άδρα­ξε το χέρι του Μαρδούκ και συμ­μορφώθηκε στα θρησκευτικά έθι­μα της Βαβυλώνας, προκειμένου να αποδείξει την πρόθεση των Περσών να διοικήσουν με ανο­χή και καλή θέληση.

Υποπτευόμαστε ότι η κα­κή υστεροφημία του Καμ­βύση και η φήμη ότι ήταν τρελός, που μεταφέρθη­καν στους μεταγενέ­στερους όπως κατα­γράφηκαν από τον Ηρό­δοτο, δεν είναι ιστορι­κά δίκαιες και ίσως απηχούν τις προκα­τειλημμένες πηγές του «πατέρα της Ιστο­ρίας». Η εμπιστοσύ­νη που έδειχνε στον Καμβύση ο πατέρας του, τα οκτώ ειρηνικά χρό­νια που ήταν διάδοχος, η βασιλεία του στη Βαβυλώνα, η αριστοτεχνική εκστρατεία του κατά της Αιγύπτου, οι κατακτήσεις του στη Λιβύη και τη Βόρεια Νουβία και η ικανότητα του να εγκαθι­δρύσει την εξουσία του στην Αίγυπτο αποδει­κνύουν τη διανοητική του υγεία, αποκλείοντας την οποιαδήποτε σκέψη περί τρέλας.

Ο βασιλιάς αναχώρησε από την Αίγυπτο με προορισμό την Περσία το 522 π.Χ. Δεν είναι βέ­βαιο αν είχε ακούσει για την εξέγερση του Σμέρδη (περσικά Bardiya) πριν ξεκινήσει το ταξίδι του. Το βέβαιο είναι ότι πέθανε στη διαδρομή. Μερικοί υποθέτουν ότι αυτοκτόνησε. Οι αρ­χαίες περσικές λέξεις, οι οποίες περιγράφουν το θάνατο του στην επιγραφή των Βαγιστάνων, είναι αινιγματικές. Αναφέρουν ότι πέθανε από «τραύμα που προκάλεσε μόνος του» (DB §11). Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει είτε αυτοκτονία . είτε ατύχημα. Η εκδοχή του ατυχήματος συμ­βαδίζει με την ιστορία του Ηροδότου (Γ', 64). Ο Ηρόδοτος σημειώνει ότι ο θάνατος του Καμβύση προήλθε από τη σήψη ενός τραύματος, το οποίο προκλήθηκε όταν το σπαθί του έπεσε από τη θήκη του, καθώς ο βασιλιάς ανέβαινε στο άλο­γο του. Στα χρόνια που ακολού­θησαν, το μυστήριο που περιέ­βαλε το θάνατο του Καμβύση εν­θάρρυνε τους παραμυθάδες και τους διάφορους μυθολογούντες να διανθίσουν τη βιογραφία του με προσβλητικές ανακρίβειες.

 ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο Καίμπριτζ: «Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας».