Τα χρόνια περιπλάνησης του Αριστοτέλη!..

Κωδικός Πόρου: 00285-111670-8167
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 26/01/16 21:28
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αρχαία Ελλάδα, 00285-111670-8167




Περιγραφή:

Τα χρόνια περιπλάνησης του Αριστοτέλη!..

Κατά το δεύτερο έτος της διαμονής του στη Μακεδο­νία, ο Αριστοτέλης βίωσε την οδυνηρή απώλεια του πρώ­ην συναδέλφου του, προ­στάτη και φίλου του, του Ερμία του Αταρνέα, ο οποίος έπεσε θύμα των πο­λιτικών του επιλογών, και της δυσχέρειας που του προκαλούσε η γειτνίαση του με την Περ­σία και ο θαυμασμός του για τη Μακεδονία. Ο Ερμίας συνελήφθη και εκτελέσθηκε από τον Μεγάλο Βασιλέα το 341 π.Χ. Βαθιά λυπημένος, ο Αριστοτέλης αφιέρωσε στον Ερμία κενοτάφιο στους Δελφούς και συνέθεσε προς τιμή του ύμνο στην Αρετή!..

Tα χρόνια της περιπλάνησης του Αριστοτέλη: Άσσος, Μυτιλήνη και Μακεδονία. Είναι αλήθεια ότι τα επόμενα δεκατρία χρόνια της σταδιοδρομίας του, από το τριακο­στό έβδομο έως το τεσσαρακοστό ένατο έτος της ηλικίας του, ο Αριστοτέλης έζησε μακριά από την Αθήνα και πρώτα στον Αταρνέα της Τρωάδας, κτήση του τυράννου Ερμία και πα­τρίδα του γαμπρού του Προξένου. Είναι πιθα­νόν ότι ο Ερμίας είχε επισκεφθεί την Αθήνα κα­τά την προηγούμενη δεκαετία και είχε ακούσει στην Ακαδημία τόσο τον Πλάτωνα όσο και τον Αριστοτέλη. Η Επιστολή ΣΤ του Πλάτωνα, που φέρεται να έχει σταλεί προς «τον Ερμία, τον Έραστο και τον Κορίσκο» περί το 351 /350 π.Χ., δίνει την εντύπωση ότι οι αδελφοί Έραστος και Κορίσκος, από τη Σκήψι της Τρωάδας, που υπήρ­ξαν άλλοτε, και επί μακρό χρονικό διάστημα, εταίροι της Ακαδημίας του Πλάτωνα, είχαν εγκα­τασταθεί δίπλα στον Ερμία ως φιλόσοφοι του σε φιλοσοφικά θέματα, και δημιουργούσαν μία ομάδα για να συνεχίσει τις συζητήσεις του εί­δους που συνηθιζόταν στην Ακαδημία40. Λίγο μετά την άφιξη του, ο Αριστοτέλης, πιθανώς μαζί με τον Ξενο­κράτη, τον Θεόφραστο και άλλους συντρόφους του από την Ακαδημία, δημιούργη­σαν (ή προσπάθησαν να ανα-πτύξουν) ένα κύκλο φιλο­σόφων στην παραλιακή πό­λη της Άσσου, η οποία είχε περιέλθει υπό την εξουσία του Ερμία. Ο Ερμίας παρα­χώρησε στους φιλοσόφους από την Ακαδημία έναν τό­πο «με όλα τα αναγκαία» για την κοινότητα τους. Εκεί περ­νούσαν τον καιρό τους (διέτριβαν) φιλοσοφώντας. Συγκεντρώνονταν σε περιπάτους, γεγονός που δεί­χνει ότι είχαν οργανώσει την κοινότητα τους και τις συνήθειες τους συμφωνά με όσα είχαν συνηθίσει στην Ακαδημία. Πιθανώς στην κοι­νότητα αυτή να άρχισε τη φιλοσοφική εκπαί­δευση του και ο ανιψιός του Αριστοτέλη, ο Καλ­λισθένης.
Μετά από τρία χρόνια στην Άσσο, ο Αρι­στοτέλης πέρασε στη Μυτιλήνη της Λέσβου για να συνεχίσει την έρευνα και τη διδασκαλία του, πιθανώς σε μία φιλοσοφική κοινότητα, μαζί με τον Θεόφραστο, που καταγόταν από το νησί. Μετά από τρία περίπου χρόνια, ο Αριστοτέλης κλήθηκε από τον Φίλιππο για να αναλάβει τη διδασκαλία του Αλεξάνδρου, που ήταν τότε δε­καπέντε ετών. Πιθανώς, η εκλογή που έκανε ο Φίλιππος δεν επηρεάσθηκε μόνο από την πα­λαιά σχέση του Αριστοτέλη με τη μακεδονική Αυλή, αλλά και από τις συστάσεις του Ερμία, που ήταν φίλος και σύμμαχος της Μακεδονίας. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο {Αλέξανδρος, Ζ', 4), «ο Φίλιππος έδωσε ως "σχολή και διατριβή" στον Αριστοτέλη και τον Αλέξανδρο το νυμφαίο της Μίεζας, όπου μέχρι σήμερα (αρχές του 2ου αι­ώνα μ.Χ.) ο κόσμος δείχνει τα πέτρινα καθίσματα και τους σκιερούς περιπάτους του Αριστοτέλη». Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσο διήρκεσε η εκ­παίδευση του Αλεξάνδρου, τι έκανε ο Αριστο­τέλης όταν τελείωσε και ποϋ πήγε να ζήσει. Εί­ναι, όμως, σαφές ότι έμεινε στη Μακεδονία οκτώ χρόνια και ίσως έγινε Μακεδόνας πολίτης. Ίσως διέμεινε για κάποιο διάστημα στο σπίτι του πα­τέρα του στα Στάγιρα, τη γενέτειρα του (τμήμα πλέον της Μακεδονίας), την οποία ο Φίλιππος Β' κατέστρεψε το 348 π.Χ., και ίσως ο Αριστοτέλης τον έπεισε να την ανοικοδομή­σει. Βρισκόταν ακόμη στη Μακεδονία όταν ο Σπεύσιππος πέθανε το 339 π.Χ. και ο Ξενοκράτης -που είχε φύγει, επίσης, από την αθη­ναϊκή κοινότητα και εξακο­λουθούσε να ζει μακριά από την Αθήνα- εκλέχθηκε ως σχολάρχης της Ακαδημίας (βλ. πιο πάνω).
Κατά το δεύτερο έτος της διαμονής του στη Μακεδο­νία, ο Αριστοτέλης βίωσε την οδυνηρή απώλεια του πρώ­ην συναδέλφου του, προ­στάτη και φίλου του, του Ερμία του Αταρνέα, ο οποίος έπεσε θύμα των πο­λιτικών του επιλογών, και της δυσχέρειας που του προκαλούσε η γειτνίαση του με την Περ­σία και ο θαυμασμός του για τη Μακεδονία. Ο Ερμίας συνελήφθη και εκτελέσθηκε από τον Μεγάλο Βασιλέα το 341 π.Χ. Βαθιά λυπημένος, ο Αριστοτέλης αφιέρωσε στον Ερμία κενοτάφιο στους Δελφούς και συνέθεσε προς τιμή του ύμνο στην Αρετή. Η εκτέλεση του Ερμία αναμφίβολα είχε ως συνέπεια να μεγαλώσει η αντιπάθεια του Αριστοτέλη προς τον πολιτισμό και την εξου­σία της Περσίας και, παράλληλα, να ενδυνα­μώσει η πεποίθηση του για την ανωτερότητα των Ελλήνων έναντι των βαρβάρων. Αμέσως με­τά το θάνατο του Ερμία, ο Αριστοτέλης νυμ­φεύθηκε την Πυθιάδα, ανιψιά και θετή κόρη του εκτελεσθέντος.
Εκτός από τη διδασκαλία μεταξύ φιλοσό­φων, την παροχή συμβουλών σε ηγεμόνες και την ιδιωτική διδασκαλία του Μακεδόνα πρίγκιπα, ο Αριστοτέλης ασχολήθηκε, επίσης, ενεργά με την εμπειρική έρευνα σε όλων των ειδών τα φυσικά φαινόμενα. Οι φυσικές μελέτες του πε­ριλαμβάνουν άφθονες αναφορές σε γεωγραφι­κούς τόπους που γνώρισε κατά την περίοδο της απουσίας του από την Αθήνα, όπου με τη βοή­θεια του Θεοφράστου και άλλων φιλοσόφων που τον συνόδευαν πραγματοποίησε τη συγκέντρωση, την παρατήρηση και την εμβριθή μελέτη μεγά­λου μέρους του υλικού, που επρόκειτο να συν­θέσει στις συστηματικές πραγματείες του για τη ζωολογία και τη φυσική ιστορία. Με τον Καλλι­σθένη πραγματοποίησαν αρχειακή έρευνα και έρευνα πεδίου σχετικά με τα Πύθια και συνέθε­σαν κατάλογο αθλητών, νικητών και οργανω­τών «από συστάσεως» των αγώνων, ανταπο­κρινόμενοι σε πρόσκληση της Αμφικτιονίας των Δελφών. Για το έργο τους αυτό τιμήθηκαν δη­μοσίως από το δελφικό ιερατείο με στεφάνια και εγκωμιαστικό ψήφισμα που αναρτήθηκε στο ιε­ρό των Δελφών (Tod αρ. 187 = Harding αρ. 104).

ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ: Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας.