Πώς να ήταν –άραγε- ο λεγόμενος «ελλαδικός πολιτισμός»;

Κωδικός Πόρου: 00285-111755-3454
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 04/12/12 20:09
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αρχαία Ελλάδα, 00285-111755-3454




Περιγραφή:

Πώς να ήταν –άραγε- ο λεγόμενος «ελλαδικός πολιτισμός»;

Ο πολιτισμός αυτός είχε ήδη από την πρώτη φάση του (πρωτοελλαδική) έναν καθαρά αστικό χαρακτήρα. Τα σπίτια ήταν ορθογώνια, με ένα ή περισσότερα δωμάτια, που ορισμένες φορές ήταν αψιδωτά (Ορχομενός)· τα θεμέλια ήταν λίθινα, αλλά οι τοίχοι κατασκευάζονταν από πλίθους... Κι όχι μόνο!.. Τα αγγεία, για παράδειγμα,  στην αρχή κατασκευάζονταν από σκούρο πηλό, ήταν στιλβωτά και διακοσμημένα με εγχαράξεις· αργότερα επιστρώνονταν με ένα μεταλλικό σκουρόχρωμο βερνίκι. Χαρακτηριστικά σχήματα ήταν η σαλτσιέρα, ο ασκός και η οινοχόη!..

Χάρτης των ανακτόρων και των λοιπών κέντρων του Μινωικού πολιτισμού.

ΟΤΑΝ μιλάμε για ελλαδικός* πολιτισμό ο νους μας ανατρέχει στον πολιτισμό, που άκμασε στην ηπειρωτική Ελλάδα κατά την περίοδο του χαλκού. Η περίοδος αυτή άρχισε περίπου από το 2800 π.Χ. και συνεχίστηκε έως το τέλος της 2ης χιλιετίας π.Χ. Η τελευταία της φάση, η υστεροελλαδική (1580-1100 π.Χ.), ταυτίστηκε με τον μυκηναϊκό πολιτισμό. Ένα σύνολο νέων και ανεξάρτητων παραγόντων σε σχέση με τις προηγούμενες τοπικές νεολιθικές παραδόσεις (Διμήνι, Σέσκλο) έκαναν την εμφάνισή τους σιγά-σιγά στην Ελλάδα κατά τις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ. και συνέθεσαν σταδιακά τη φυσιογνωμία ενός αρκετά σύνθετου πολιτισμού, στον οποίο οι επιδράσεις της Ανατολής αναμείχθηκαν με κυκλαδικές και κρητικές επιρροές. Ο πολιτισμός αυτός είχε ήδη από την πρώτη φάση του (πρωτοελλαδική) έναν καθαρά αστικό χαρακτήρα. Τα σπίτια ήταν ορθογώνια, με ένα ή περισσότερα δωμάτια, που ορισμένες φορές ήταν αψιδωτά (Ορχομενός)· τα θεμέλια ήταν λίθινα, αλλά οι τοίχοι κατασκευάζονταν από πλίθους. Παρότι η οικονομία ήταν κυρίως αγροτική (ήταν γνωστή και η αμπελουργία), η βιοτεχνία και το εμπόριο διαδραμάτιζαν επίσης σημαντικό ρόλο. Υλικά όπως ο κασσίτερος, ο χαλκός, ο χρυσός και ο άργυρος εισάγονταν από άλλα μέρη και η επεξεργασία τους γινόταν επί τόπου· οι εισαγωγές αφορούσαν επίσης και έτοιμα προϊόντα (κρητικές σφραγίδες, τηγανοειδή σκεύη και μαρμάρινα ειδώλια από τις Κυκλάδες). Τα αγγεία στην αρχή κατασκευάζονταν από σκούρο πηλό, ήταν στιλβωτά και διακοσμημένα με εγχαράξεις· αργότερα επιστρώνονταν με ένα μεταλλικό σκουρόχρωμο βερνίκι. Χαρακτηριστικά σχήματα ήταν η σαλτσιέρα, ο ασκός και η οινοχόη. Οι τάφοι της περιόδου αυτής διέφεραν πολύ από τόπο σε τόπο· υπήρχαν τάφοι με περισσότερους από έναν νεκρούς, σκαμμένοι στον βράχο (στις Ζυγουριές), αλλά και λίθινοι κιβωτιόσχημοι τάφοι, όπου ο νεκρός θαβόταν σε συνεσταλμένη στάση.

Η δεύτερη φάση

Η δεύτερη φάση του ελλαδικού πολιτισμού (μεσοελλαδική) άρχισε γύρω στο 2000 π.Χ., με την καταστροφή του Ορχομενού και άλλων κέντρων, που προκλήθηκε πιθανόν από την αιφνίδια εισβολή ενός νέου πολεμικού λαού. Την ίδια περίοδο εμφανίστηκε μια νέα κατηγορία αγγείων, με μαύρη στιλπνή ή φαιά επιφάνεια και χαρακτηριστικά σχήματα την κύλικα και τον κάνθαρο –τα αποκαλούμενα μινύεια αγγεία· εμφανίστηκαν επίσης άφθονα όπλα. Παράλληλα, παρατηρήθηκε μια αξιοσημείωτη συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγαλύτερα κέντρα, καθώς και ορισμένοι άλλοι μικρότεροι παράγοντες. Με βάση το στοιχείο ότι από την εποχή αυτή έως την κάθοδο των Δωριέων (περίπου 1000 π.Χ.) ο πολιτισμός συνεχίστηκε αδιάλειπτα στην Ελλάδα, μπορούμε ίσως να αναγνωρίσουμε στους φορείς του μεσοελλαδικού πολιτισμού τους προγόνους των ελληνικών φυλών.

(*) ελλαδικός
-ή, -ό (AM ἑλλαδικός, -ή, -όν)· αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στην Ελλάδα ή προέρχεται απ' αυτή· || (νεοελλ.) αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στην ελληνική επικράτεια (σ' αντίθεση προς το «ελληνικός», που αναφέρεται στο ελληνικό έθνος)· || (μσν.) 1. (το αρσ. πληθ. ως ουσ.) οι ελλαδικοί· οι κάτοικοι τής κυρίως Ελλάδας· 2. (το θηλ. ως ουσ.) η ελλαδική· έμπλαστρο· || (αρχ.) 1. ο ελληνικός· 2. (ως ουσ.) ο κάτοικος τής Ελλάδας. (Πάπυρος, Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας)

ΠΗΓΕΣ:
--Ιστορικό και Δημοσιογραφικό Αρχείο του γράφοντος
--Εγκυκλοπαίδεια «δομή» (παλαιά έκδοση)
--Βικιπαίδεια
--Πάπυρος, Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας