Ποια δύναμη είχαν οι γυναίκες στην περσική αυλή;

Κωδικός Πόρου: 00285-111674-7917
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 25/11/15 21:40
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αρχαία Ελλάδα, 00285-111674-7917




Περιγραφή:

Ποια δύναμη είχαν οι γυναίκες στην περσική αυλή;

Είναι εκπληκτικές οι αναφορές που διαβάζουμε στα αρχαία κείμενα. Για παράδειγμα, στην ιστορία του Ξέρξη, του Μασίστη και της Άμηστρης (Ηρό­δοτος Θ', 107 κ.ε.) βρίσκουμε τον ίδιο το βασι­λιά, μαζί με τις γυναίκες της Αυλής, να εμπλέ­κεται στην ανηθικότητα, επιδεικνύοντας κακή διαγωγή, πράγμα που τον οδήγησε στην αρνητική εικόνα που σχημάτισε για τον εαυτό του!

Ο ΞΕΡΞΗΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΠΛΑΤΑΙΩΝ. Μετά την καταστολή των επαναστάσεων στην Αίγυπτο και τη Βαβυλώνα και την αποκατάστα­ση της ενότητας της αυτοκρατορίας, ο Ξέρξης ήταν σε θέση να στρέψει την προσοχή του στη σχεδιασμένη εισβολή στην Ελλάδα. Ο Ηρόδο­τος διηγείται την υπέροχη, αλλά σίγουρα φα­νταστική, ιστορία για το πόσο απρόθυμος ήταν ο Μεγάλος Βασιλέας να αναλάβει αυτό το κα­θήκον. Κατά την παράδοση, οι φιλοδοξίες του Μαρδόνιου και οι ασήμαντες αντιζηλίες των Αθηναίων και Θεσσαλών εξόριστων έπεισαν τον Ξέρξη να επιδοθεί στο έργο που είχε αρχίσει ο πατέρας του. Αν αυτό αληθεύει, τότε καλύτερα ο βασιλιάς να είχε ακολουθήσει το ένστικτο του. Οι πόλεμοι του Ξέρξη κατά της Ελλάδας αποτέ­λεσαν συμφορά για την αυτοκρατορία, διότι οδή­γησαν -για πρώτη φορά- σε εδαφική συρρί­κνωση της. Παρά το γεγονός ότι σχεδιάσθηκε και αρχικώς εκτελέστηκε σωστά, η περσική ει­σβολή στην Ελλάδα (480/479 π.Χ.) έληξε με διπλή ήττα: στη μεν Ευρώπη στις Πλα­ταιές, στη δε Ασία με την προσωρινή απώλεια της Ιωνίας. Η απώλεια αυτή υπήρξε πράγματι σοβαρό πλήγμα, το οποίο, ωστόσο, αποκαταστάθηκε σε σύ­ντομο διάστημα, με την αποτελεσματι­κή χρήση του περσικού χρυσού και με ευφυείς διπλωματικούς χειρισμούς, ένα­ντι του ελληνικού κόσμου, η ενότητα του οποίου είχε αμβλυνθεί από την επο­χή που ο Ξέρξης έκαψε την Αθήνα. (Για τη λεπτομερή περιγραφή της εισβολής, τις μάχες στις Θερμοπύλες, στη Σαλαμίνα και στις Πλαταιές, καθώς και τις συνέπειες τους, βλέπε 2ο τόμο του παρόντος έργου *).

Κατά τα φαινόμενα, εξαιτίας της ήττας που υπέστη στην Ελλάδα και στην Ιωνία, ο Ξέρξης αποσύρθηκε στην πρωτεύουσα της αυτοκρατο­ρίας. Γι' αυτό, ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε για τις δραστηριότητες του στα υπόλοιπα δεκα­τέσσερα χρόνια της βασιλείας του. Ισως, όμως, πρόκειται για λανθασμένη εντύπωση που βασί­ζεται στη γενική έλλειψη μαρτυριών, δεδομένου ότι τόσο οι πρωτογενείς όσο και οι καλές δευτε­ρογενείς πηγές σιωπούν για τις δραστηριότητες του βασιλιά μετά τη μάχη στη Μυκάλη. Είναι, πά­ντως, πιθανόν ότι ο Ξέρξης αναμειγνυόταν ελά­χιστα στις υποθέσεις της αυτοκρατορίας. Ισως περνούσε τον καιρό του με τους αρχιτέκτονες, γιατί τα ανασκαφικά δεδομένα στην Περσέπολη αποδεικνύουν ότι υπήρξε οικοδομική δρα­στηριότητα χωρίς προηγούμενο.
Η υπέροχη εξέδρα στην Περσέπολη θεμε­λιώθηκε από τον Δαρείο, ενώ την εποχή του θα­νάτου του αρκετά κτίρια ήταν ημιτελή. Ο Ξέρ­ξης όχι μόνο ολοκλήρωσε τα κτίρια που είχε αρ­χίσει ο πατέρας του, αλλά επίσης επιμήκυνε την εξέδρα, αναδιέταξε ριζικά την οργάνωση του χώρου και ολοκλήρωσε αρκετά ογκώδη νέα κτί­ρια. Η παρόρμηση του Ξέρξη, διότι περί παρορμήσεως επρόκειτο, να ολοκληρώσει και να επαυξήσει το έργο του πατέρα του, ενώ δεν απο­τέλεσε μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία των Αχαιμενιδών βασιλέων, είναι, ωστόσο, αξιοση­μείωτη ως προς την ένταση και την αποφασι­στικότητα. Μερικές φορές, ο ίδιος καταγράφει ακριβώς τι κάνει, σαν να ήθελε να μάθει όλος ο κόσμος πόσο πιστά τίμησε τον πατέρα του. Για παράδειγμα, μία επιγραφή αναφέρει:
«Όταν ο Δαρείος έγινε βασιλιάς, ανήγειρε εξαί­ρετα οικοδομήματα ... Όταν έγινα βασιλιάς, ανήγειρα εξαίρετα οικοδομήματα. Ό,τι χτί­στηκε από τον πατέρα μου, το προστάτευσα,
Άλλη επιγραφή αναφέρει:
«Με τη χάρη του Αχούρα Μάζντα, ο βασιλιάς Δαρείος, ο πατέρας μου, έχτισε και διέταξε να χτιστούν πο­λύ καλές οικοδομές. Με την εύνοια επίσης του Αχούρα Μάζντα πρό­σθεσα σ' αυτές τις κατασκευές και έχτισα περισσότερα κτίρια» (XPg 2ff).
Αυτή η προσπάθεια να συνδέσει τον εαυτό του με τον πατέρα του, ολοκληρώνοντας μνημεία του Δαρείου, οδήγησε τον Ξέρξη, του­λάχιστον μία φορά, μακριά από την Περσία και την Περσέπολη. Κοντά στις ακτές της λίμνης Βαν, στην Ανατολική Ανατολία, ο Δαρείος είχε προετοιμάσει μία εσοχή στη βουνοπλαγιά, για να τοποθετηθεί επιγραφή, η οποία δεν είχε ετοι­μαστεί. Ο Ξέρξης πήγε μετά το θάνατο του πα­τέρα του και ολοκλήρωσε την τοποθέτηση της επιγραφής. Όπως λέει ο ίδιος:
«Αυτό το κοίλωμα έδωσε διαταγές να σκάψουν ο Δαρείος, αλλά δεν έβαλε να χαράξουν την επι­γραφή. Έπειτα, εγώ διέταξα να χαραχθεί αυτή η επιγραφή» (XV 20-5).

Ο Ξέρξης παρακολουθεί την Ναυμαχία της Σαλαμίνας από το όρος Αιγάλεω!..

Ο Ξέρξης, ο πρώτος από τους μεγάλους Αχαιμενίδες που δολοφονήθηκε (465 π.Χ.), ήταν τόσο δραστήριος στα οικοδομικά, ώστε, όπως θα δούμε παρακάτω, η μεγαλοπρέπεια της Περσέπολης είναι κυρίως δικό του έργο. ανάγλυφων από ένα περίοπτο σημείο δημόσιας προβολής εξηγείται, έτσι, ως πράξη του Αρτα­ξέρξη Α', ο οποίος είχε κάθε λόγο να αποσιω­πήσει ότι ο δολοφονημένος Δαρείος υπήρξε διά­δοχος του θρόνου.
Εν πάση περιπτώσει, η ατμόσφαιρα που πε­ριβάλλει το θάνατο του Ξέρξη περιγράφεται κα­λά από τον Ηρόδοτο, από τον οποίο μαθαίνου­με όλες τις μεθόδους δολοπλοκίας και διαφθο­ράς. Στην ιστορία του Σατάσπη (Ηρόδοτος Δ', 43) βλέπουμε τη βασιλική κρίση του Ξέρξη να επηρεάζεται, έστω και προσωρινά, από τις εκ­κλήσεις της θείας του. Επίσης, στην ιστορία του Ξέρξη, του Μασίστη και της Άμηστρης (Ηρό­δοτος Θ', 107 κ.ε.) βρίσκουμε τον ίδιο το βασι­λιά, μαζί με τις γυναίκες της Αυλής, να εμπλέ­κεται στην ανηθικότητα, επιδεικνύοντας κακή διαγωγή. Τις συναφείς αυλικές ακριτομυθίες αξιοποίησαν μεταγενέστεροι συγγραφείς, όπως ο Κτησίας, και δημιούργησαν «ένα τέλειο συ­νονθύλευμα απίστευτων και παράλογων μύ­θων» (Πλουτ. Αρταξέρξης, Α', 4). Η σκηνή, εν ολίγοις, παρουσιάζει μία βασιλική Αυλή που ομ­φαλοσκοπούσε, παγιδευμένη σε ασήμαντες ζή­λιες και ανοησίες. Μια Αυλή, που μπορούσε να στρέψει τους ανθρώπους της σε αιματηρές δο­λοφονίες, όχι όμως να κυβερνήσει μία αυτο­κρατορία.(...)

* ΒΑΣΙΚΗ ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ: «Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας»