Πέρασε και από την Ελλάδα ο Βιργίλιος;

Κωδικός Πόρου: 00285-111680-7653
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 21/09/15 20:17
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αρχαία Ελλάδα, 00285-111680-7653




Περιγραφή:

Πέρασε και από την Ελλάδα ο Βιργίλιος;

Είναι γεγονός, ότι το 19 π.Χ. ο Βιργίλιος ταξίδεψε στην Ελλάδα, για να περιηγηθεί τους τόπους που περιέγραφε στο έπος του. Στο δρόμο του γυρισμού αρρώστησε και πέθανε λίγες μόνο μέρες μετά την επιστροφή του στο Βρινδήσιο (Μπρίντεζι), στις 21 Σεπτεμβρίου του 19 π.Χ. Το σώμα του μεταφέρθηκε στη Νεάπολη, όπου έμενε όταν έγραφε τα έργα του. Ποια ήταν όμως η σχέση του με τον Ελληνισμό; Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί!..

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι ο Βιργίλιος Μάρων Πόπλιος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές της αρχαίας Ρώμης. Γεννήθηκε το 70 π.Χ. στο χωριό Άνδεις, κοντά στη Μάντοβα, όταν ήταν ύπατοι ο Γναίος Πομπήιος Μάγνος και ο Μάρκος Λικίνιος Κράσσος. Άρχισε τις σπουδές του στην Κρεμόνα σε ηλικία 12 χρόνων και για τρία χρόνια. Έπειτα πήγε στο Μεδιόλανο (Μιλάνο) για να τελειοποιήσει τις σπουδές του και σε ηλικία 17 χρόνων ήρθε στη Ρώμη, όπου αφοσιώθηκε στη φιλοσοφία και την ποίηση. Σε ηλικία 25 χρόνων γύρισε στην πατρίδα του. Τη ζωή του Βιργίλιου δεν την ξέρουμε μέσα από τα έργα του, γιατί η ποίησή του δεν είναι υποκειμενική (όπως π.χ. του Οράτιου), αλλά αντικειμενική. Η μορφή του μας είναι γνωστή από μια ψηφιδωτή εικόνα που βρέθηκε στην πόλη Σούσα της Τυνησίας και που πιστεύεται ότι παρουσιάζει το Βιργίλιο. Σ’ αυτήν ο ποιητής απεικονίζεται να κάθεται κρατώντας κύλινδρο παπύρου, όπου είναι γραμμένος ο όγδοος στίχος του Α΄ βιβλίου της «Αινειάδας». Από τη μια κι από την άλλη πλευρά του, όρθιες προς τα δεξιά η Μούσα της ιστορίας και προς τα αριστερά η Μούσα της τραγωδίας. Ο ποιητής φαίνεται μικρόσωμος, με αγροίκο και οστεώδες πρόσωπο και κοντά μαλλιά.
Στο ποιητικό στερέωμα της Ιταλίας δύο είναι τα αστέρια που λάμπουν αιώνια. Ο Βιργίλιος και ο Δάντης. Και οι δύο έχουν κοινά χαρακτηριστικά· είναι χαρακτήρες θρησκευτικοί και μυστικοπαθείς, ο πρώτος δάσκαλος και οδηγός του δευτέρου. Αναμφισβήτητα ο Βιργίλιος οφείλει όλη την πρωτοτυπία του στη θρησκευτικότητα και τη μυστικοπάθειά του αυτή. Από εκεί πηγάζει όλη η γοητεία που ασκεί η ποίησή του. Στο έργο του «Βουκολικά», που το έγραψε μεταξύ 41 και 39 π.Χ., επηρεασμένος από τους επικούρειους και τα «Ειδύλλια» του Θεόκριτου, το θρησκευτικό συναίσθημα δεν είναι τόσο πολύ φανερό, εκτός της IV εκλογής. Στα διάφορα θέματα που περιγράφει και αφηγείται σε αυτό, αναφέρεται στους θεούς σαν σε ποιητική μηχανή –όπως ο Οβίδιος– για να στολίσει τις ειδυλλιακές του σκηνές. Σ’ αυτό το έργο μπορούμε να απολαύσουμε την αγνή έμπνευση και την καθαρότητα στην έκφραση και στο στίχο, που κρύβει κάποια μελαγχολία για τις αντιφάσεις της ζωής. Στο άλλο έργο του, τα «Γεωργικά», που το έγραψε μεταξύ 37 και 31 π.Χ., βλέπουμε να εμφανίζεται βαθμιαία το θρησκευτικό συναίσθημα του ποιητή. Βάση των «Γεωργικών» είναι η φιλοπατρία και συνακόλουθό της η θρησκεία. Οπωσδήποτε παρατηρούμε επίδραση σ’ αυτό το έργο από άλλα αρχαιότερα του ίδιου περιεχομένου, όπως τα «Έργα και ημέραι» του Ησίοδου, και ακόμη από το «Περί φύσεως» του Λουκρήτιου. Ενώ όμως ο Λουκρήτιος, θέλοντας να απαλλάξει τους ανθρώπους από κάθε φόβο, προσπαθεί να βρει τρόπους για να αποδείξει την αδιαφορία των θεών για τις ανθρώπινες υποθέσεις, ο Βιργίλιος υμνεί τη θεία πρόνοια. Η λύπη του Βιργίλιου για τη σκληρότητα της γεωργικής ζωής δε μοιάζει με την πικρή απελπισία του Λουκρήτιου. Είναι πιο γλυκιά και προσπαθεί να την ανακουφίζει με τη θρησκεία. Το 29 π.Χ. ο Βιργίλιος και ο Μαικήνας –στον οποίο το είχε αφιερώσει– διάβασαν τα «Γεωργικά» στον Αύγουστο, ο οποίος ενθουσιασμένος του ανέθεσε να υμνήσει σ’ ένα έπος την ιστορία και τους άθλους του γένους του. Έτσι γεννήθηκε η «Αινειάδα», το περίφημο έπος του Βιργίλιου, που αποτελείται από 12 βιβλία, και που είναι για την ιταλική λογοτεχνία ό,τι η Οδύσσεια και η Ιλιάδα για την ελληνική. Το έγραψε στη δεκαετία 29¬19 π.Χ. και ίσως θα το δούλευε πολλά χρόνια ακόμη τελειοποιώντας το, αν δεν πέθαινε το 19 π.Χ. Η «Αινειάδα» γράφτηκε στην αρχή από το Βιργίλιο σε πεζά σχεδιαγράμματα, τα οποία μετέτρεπε έπειτα τμηματικά σε στίχους. Στα έξι πρώτα βιβλία ο Βιργίλιος διηγείται τις περιπλανήσεις του Αινεία από τότε που εγκατέλειψε την πατρίδα του, την Τροία, μέχρι τον ερχομό του στο Λάτιο. Στα υπόλοιπα έξι υμνούνται οι σκληροί αγώνες του Αινεία για την εγκατάστασή του στην ιταλική γη. Όλο το σχεδιάγραμμα του έργου δείχνει πόσο επηρεάστηκε ο Βιργίλιος από τον Όμηρο. Τα έξι πρώτα βιβλία μοιάζουν με την «Οδύσσεια» και τα υπόλοιπα με την «Ιλιάδα», και μάλιστα τόσο πολύ στις παρομοιώσεις, τις περιγραφές κτλ., που είναι αδύνατο να μη μας έρθει αμέσως στο νου μια αντίστοιχη φράση από τον Όμηρο. Παράλληλα, όμως, βλέπουμε πόσο διαφέρει η «Αινειάδα» από τα έπη του Ομήρου, γιατί δεν είναι απλώς ένα έπος λυρικό και ηρωικό, αλλά και βαθιά θρησκευτικό. Η μορφή και η τύχη του Αινεία που, ανάμεσα από στενοχώριες και ταραχές, δοκιμασίες και κινδύνους, φτάνει στο τέρμα που έχει ορίσει, χωρίς να τον νικήσει η αδυναμία, τέρμα που το έχει θέσει στον εαυτό του σαν μια ιερή αποστολή, είναι κάτι καινούριο για την ποίηση. Αν και το έργο του δεν έχει σφιχτή ενότητα –ίσως γιατί δεν έφτασε στην τελική του επεξεργασία– χρησίμεψε στη Δύση ως το κύριο υπόδειγμα όλων των επών των χρόνων που ακολούθησαν και χάρισε στο Βιργίλιο απέραντη δόξα. Το 19 π.Χ. ο Βιργίλιος ταξίδεψε στην Ελλάδα, για να περιηγηθεί τους τόπους που περιέγραφε στο έπος του. Στο δρόμο του γυρισμού αρρώστησε και πέθανε λίγες μόνο μέρες μετά την επιστροφή του στο Βρινδήσιο (Μπρίντεζι), στις 21 Σεπτεμβρίου του 19 π.Χ. Το σώμα του μεταφέρθηκε στη Νεάπολη, όπου έμενε όταν έγραφε τα έργα του.

=============
ΠΗΓΕΣ: Ιστορικό και Δημοσιογραφικό Αρχείο του γράφοντος, Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία».