Η πρώτη ηλικία της αρχαίας Ελληνίδας!.. (1)

Κωδικός Πόρου: 00285-111760-3389
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 19/11/12 19:24
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αρχαία Ελλάδα, 00285-111760-3389




Περιγραφή:

Η πρώτη ηλικία της αρχαίας Ελληνίδας!.. (1)

Το πρώτο μέρος μιας τριλογίας για την πρώτη (εφηβική) ηλικία της αρχαίας Ελληνίδας, για την οποία οι ιστορικοί δεν έχουν αφήσει και τόσα πολλά διαφωτιστικά στοιχεία, όσο για την δεύτερη και τρίτη ηλικία των ανθρώπων της εποχής εκείνης!..

H ΠΡΩΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ  ΕΛΛΗΝΙΔΑΣ

«Οία η μορφή, τοιάδε και η ψυχή».
(Αρχαίο Γνωμικό).


ΧΩΡΙΣ αμφιβολία ένα γνώρισμα των αρχαίων Ελλήνων και Ελληνίδων ήτο το κάλλος της ψυχής και του σώματος. Σε συνδυασμό μάλιστα και με το πνευματικόν κάλλος είχαμε την ιδεώδη μορφή των Ελλήνων.
Από τους χρόνους κατά τους οποίους εμπεδώθηκαν οι Ελληνικοί τρόποι και οι συνήθειες των προγόνων μας, αρχής γενομένης από τα χρόνια του Σόλωνος, όχι μόνον η νομοθεσία, αλλά και οι περί παιδείας θεσμοί ήσαν απόρροια αυτών των ιδεών. Έτσι η σύμμετρη ανάπτυξη και διάπλαση των πνευματικών, ψυχικών και σωματικών αρετών εθεωρούντο ως σκοπός ζωής. Όλοι οι πολίτες έπρεπε να διαθέτουν μία αρμονία στην σύνθεση αυτών των στοιχείων, που συγκροτούν την προσωπικότητα του ατόμου.
Το κάλλος της ψυχής και του σώματος ήτο το τελικό αγαθό, την ίδια στιγμή που οι φιλόσοφοι (άνδρες και γυναίκες) εδίδασκαν ότι την πρώτη θέση κατέχουν το καλό και το αγαθό, ενώ έπεται το δίκαιον και τελευταίο το χρήσιμον!
Από τη γέννηση κιόλας του παιδιού, η οικογένεια επανηγύριζε το γεγονός ως ευφρόσυνο συμβάν. Την πέμπτη ημέρα από της γεννήσεως υπήρχαν τα λεγόμενα αμφιδρόμια: Προ των θυρών της οικίας ετίθετο στέφανος, ενώ οι γνωστοί (συγγενείς και φίλοι) έστελναν δώρα. Βαστάζοντες δε το βρέφος το περιέφεραν περί την εστίαν, ως ένδειξη του γεγονότος ότι, το παιδί, αποτελεί πλέον μέλος της οικογενείας!
Την δεκάτη ημέρα συνεκαλούντο οι συγγενείς και οι φίλοι για νέα εορτή: Οι γονείς εώρταζαν τα γενέθλια και μαζί με τους προσκεκλημένους έθεταν το όνομα.1
Συνήθως το όνομα που έπαιρνε το παιδί ήτο από μία θεότητα του αρχαίου Ελληνικού πανθέου2 και συνήθως το παιδί έπαιρνε το όνομα του παππού του, όπως ακριβώς και σήμερα!
Τα παιδιά συνήθως τα εσπαργάνωναν (μ’ εξαίρεση στην Σπάρτη) σε ειδικές σκάφες ή λίκνους, καθώς και σε διάφορα σειόμενα κλινίδια (= νάκες τις λέμε σήμερον στα χωριά μας). Οι γυναίκες τα εβάσταζαν στις αγκάλες και οι μητέρες τα έτρεφαν με στοργή. Μάλιστα εάν η οικογένεια ήτο εύπορος, τα παιδιά είχαν την δυνατότητα να ζουν πολυτελώς και μάλιστα μετά μεγάλης επιμελείας!

Η πανέμορφη Ελληνίδα καλλιτέχνιδα και μοντέλο, Σάσα Μπάστα, σε μία φωτογράφηση, που θυμίζει πολύ την αθωότητα της παιδικής ηλικίας!.. (Στην πάνω εικόνα: Ένα νεανικό γυναικείο πρόσωπο από την πόλη Φαγιούμ στην Αίγυπτο).

«ΚΟΙΜΗΣΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΗΓΓΕΙΛΑ…»

Συνήθως το παιδί εκοιμίζετο δια της μελωδίας των βαυκαλημάτων, αργότερα, όμως, η τροφός έλεγε στο παιδί διαφόρους μύθους ελκυστικούς για το νήπιο. Μάλιστα, αν ήθελαν να το φοβίσουν, προς αποτροπήν ατακτημάτων, εχρησιμοποιούσαν τα ονόματα σκιαχτερών (από την λέξη σκιάχτρο) μορφών, όπως της Μορμούς, της Λάμιας, της Γελλούς, της Εμπεσούσης και άλλων.
Στη συνέχεια το παιδί εμάθαινε τους Μύθους του Αισώπου και άκουγε επαίνους και εγκώμια παλαιών ανδρών αγαθών, ώστε το παιδί να επιθυμή να τους μιμηθεί στο μέλλον!
Αλλά και διάφορα παιγνίδια ήσαν συνήθη στα παιδιά: Το πρώτο παιγνίδι ήταν η πλαταγή, ένα είδος κροταλιζόντων μετάλλων, το οποίο έκρουε η τροφός προκαλώντας τα μάτια και τ’ αυτιά των παιδιών.
Οι κοροπλάθοι κατασκεύαζαν χάριν των παιδιών κόρες ή πλαγγόνες3 από πηλό, άλλες δε με κινητά μέλη, τις καλούμενες νευρόσπαστα.
Ακόμη και το καλάμι ήταν μέρος του παιγνιδιού: Πολλές φορές είχε την θέση του… αλόγου! Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι και αυτός ακόμη ο βασιλεύς των Λακεδαιμονίων Αγησίλαος ανέβαινε στο καλάμι, νομίζοντας ότι είναι άλογο, παίζοντας μαζί με τα παιδιά στο σπίτι του.
Εάν μάλιστα διαβάσωμε τον Ιάκωβο φον Φάλκε: «Έστρεφον δια μάστιγος βέμβικας, εδέσμευον εκ του ποδός μηλολάνθην και απέλυον αυτήν λινόδετον, επέβαινον κυνών και τράγων, και πλείστας άλλας έπαιζον παιδιάς, ων τινάς σχεδόν αυτοί οι παίδες ανεύρισκον, οπότε συνήρχοντο και συνέπαιζον».4

«ΟΠΟΥ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ Ο ΛΟΓΟΣ…»

Μέσα στο σπίτι τα παιδιά διαπαιδαγωγούντο αυστηρότατα υπό της μητρός και της τροφού, δεδομένου ότι και αυτή είχε το δικαίωμα να τιμωρή τους ατακτούντες. Ο ιμάντας (= το λουρί ή η λωρίδα, που λέγαμε στο χωριό μου το Βεσίνι Καλαβρύτων) και το σανδάλι έκαναν σεβαστές τις φιλόστοργες νουθεσίες. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η αυστηρή παιδεία ενεβάλλετο στις ψυχές των νέων οι οποίοι, δια του λόγου τούτου, εκοσμούντο με αιδώ και πειθώ, με αποτέλεσμα να σέβονται τους νόμους του κράτους!
Εάν δεν ίσχυε ο λόγος… έπιπτεν η ράβδος!
Για να συνειδητοποιήσωμε καλύτερα τι εστί σωστή διαπαιδαγώγηση, ας θυμηθούμε τον Πλάτωνα ο οποίος έλεγε πως: «Όταν κατανοή ο παις τα λεγόμενα, και τροφός και μήτηρ και παιδαγωγός και αυτός ο πατήρ περί τούτου διαμάχονται, πώς να γείνη βέλτιστος ο παις, παρ’ έκαστον και έργον και λόγον διδάσκοντες και ενδεικνύμενοι, ότι το μεν δίκαιον, το δε άδικον, και τούτο μεν καλόν, εκείνο δε αισχρόν, και τούτο μεν όσιον, εκείνο δε ανόσιον, και τα μεν ποίει, τα δε μη ποίει· και εάν μεν εκών πείθηται· ει δε μη, ώσπερ ξύλον διαστεφόμενον5 και καμπτόμενον ευθύνουσιν απειλαίς και πληγαίς» (Πρωταγόρας 325, 4).
Πάντως, μέχρι του έκτου ή εβδόμου έτους της ηλικίας των παιδιών, τα εφρόντιζε η μητέρα, που είχε την επιμέλειά τους, μαζί με τα θήλεα (= κορίτσια), τα οποία, δυστυχώς, και μετά την ηλικία αυτή παρέμεναν στο σπίτι, διαπαιδαγωγούμενα αυστηρώς υπό της μητρός ή των αρίστων θεραπαινίδων,6 που ενδεχομένως υπήρχαν στο σπίτι για να διδάσκουν τα θήλεα. Τουλάχιστον εκείνα που διέπρεψαν αργότερα στον χώρο των Γραμμάτων και των Τεχνών και τα οποία «έθαψε» η χοάνη του χρόνου!..

Συνεχίζεται...