Γιατί οι Ευρωπαίοι χαρακτήριζαν τον Αλέξανδρο Υψηλάντη ως «Ρήγα σπαθί»;

Κωδικός Πόρου: 00285-111656-87
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 01/04/11 16:38
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αποκαλύψεις, 00285-111656-87




Περιγραφή:

 

Διαβάστε μέχρι ποίου σημείου έφθανε το φιλελληνικό ρεύμα της εποχής του 1821 όπου διάφοροι Ευρωπαίοι έκαναν ακόμη και παιχνιόχαρτα (=τράπουλες) με τις μορφές των Ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης, δίνοντας στον κάθε ήρωα και τον ανάλογο χαρακτηρισμό!..  

Πάνω εικόνα:Παιγνιόχαρτο του «Ρήγα σπαθί» με τη μορφή του Αλέξανδρου Υψηλάντη: Κάτω εικόνες (από αριστερά): 1. Ο «Ρήγας μπαστούνι», που φέρει την επιγραφή «Γιορντάκι», το οποίο αναφέρεται –προφανώς- στον Γιωργάκη Ολύμπιο. 2. Η «Ντάμα μπαστούνι» είναι η αδελφή των Υψηλάντηδων, η «Πριγκίπισσα Υψηλάντη». 3. Η «Ντάμα κούπα» είναι η εικόνα με τη μορφή της Μπουμπουλίνας («Ποπουλίνα»)!..


ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι στη Γερμανία, όπως και σε άλλες χώρες, όπως έγραφε παλιότερα η γνωστή αρχαιολόγος κ. Βάνα Μπουσέ σε ένα δημοσίευμά της (1), κυκλοφόρησαν την εποχή της Επανάστασης του 1821 διάφορα αντικείμενα καθημερινής χρήσης με θέματα τα οποία ήσαν εμπνευσμένα από τον ελληνικό Αγώνα.
Τα αντικείμενα αυτά τεκμηρίωναν τα φιλελληνικά αισθήματα ενός μεγάλου μέρους των Ευρωπαίων της εποχής εκείνης.
--Τι ήσαν, όμως, τα αντικείμενα αυτά;
--Τα αντικείμενα αυτά ήσαν επιτραπέζια παιχνίδια, τράπουλες (2), ταπετσαρίες και άλλα πράγματα, τα οποία, ως εκ της φύσης τους, ήσαν εφήμερα, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν μαρτυρίες ότι ήσαν μία πραγματικότητα. Και όχι μόνο!.. Μέχρι και ειδικά σερβίτσια είχαν κατασκευάσει, ακόμη και κρύσταλλα με τη μορφή των Ηρρώων της Επανάστασης του 1821, τα οποία –όπως είχε διαβάσει παλιότερα ο γράφων- τα κρεμούσαν στους τοίχους ή σε άλλες περίοπτες θέσεις.

Πώς ήταν η τράπουλα;

Η τράπουλα με τις μορφές των Ηρώων αποτελούνταν από 52 παιχνιόχαρτα, διαστάσεων 8,4 Χ 5,5 εκ., των οποίων τα σχέδια έχουν αποτυπωθεί με τη μέθοδο της χαρακτικής και έχουν επιχρωματισθεί με το χέρι. Φυλάσσεται σε μία χάρτινη θήκη διαστάσεων 9,3 Χ 6,2 Χ 2,9 εκ., που έχει σήμερα ανοιχτό γκρίζο χρώμα και η οποία είναι διακοσμημένη με χρυσαφιές ταινίες, επίσης από χαρτόνι.
«Ο συνδυασμός των συμβόλων των παιχνιόχαρτων με τα πρόσωπα των παραστάσεων δεν είναι τυχαίος αλλά αποτέλεσμα επιμελούς επιλογής –λέει η κ. Βάνα Μπουσέ. Οι ρηγάδες και οι ντάμες έχουν φυσικά μεγαλύτερη βαρύτητα από τους βαλέδες• το σπαθί και η κούπα μεγαλύτερη από τα άλλα χρώματα πολύ περισσότερο που στα γερμανικά το σπαθί ονομάζεται σταυρός και η κούπα καρδιά». 

Γιατί ο Αλέξανδρος Υψηλάντης χαρακτηριζόταν ως «Ρήγας σπαθί»;

Πράγματι!.. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης χαρακτηριζόταν ως «Ρήγας σπαθί», γιατί θεωρείτο ως ένας από τους μεγάλους πρωταγωνιστές, αλλά και τους επικρατέστερους της Επανάστασης του 1821.
«Ο ρήγας σπαθί –λέει η κ. Βάνα Μπουσέ- φέρει την επιγραφή «πρίγκιπας Υψηλάντης». Τα πλούσια μαλλιά χαρακτηρίζουν έναν νέο, ακμαίο άντρα. Απλότητα και αφιλοκέρδεια συμβολίζει η απέριττη στολή του. Μοναδικό στολίδι της οι χρυσές επωμίδες που ζωγράφισε ο τεχνίτης, για να υποδηλώσει τον υψηλό βαθμό που είχε ο Υψηλάντης στο ρωσικό στρατό. Παρουσιάζοντάς τον εξάλλου μοχόχειρα και με το παράσημό του, θέλησε να θυμίσει στους Γερμανούς πως ο Αλέξανδρος Υψηλάντης είχε πολεμήσει και είχε πληγωθεί στη μάχη της Λειψίας, ή, σύμφωνα με άλλους, στη Δρέσδη, πάντως στον πόλεμο κατά του Ναπολέοντα, του μεγάλου τους εχθρού.» 

Το κείμενο της γνωστής αρχαιολόγου κ. Βάνας Μπουσέ, που μιλάει για την «πριγκίπισσα Μουρούζη».

Και γιατί «Ντάμα σπαθί» η Πριγκίπισσα Μουρούζη;

«Ντάμα σπαθί είναι η «πριγκίπισσα Μουρούζη», που εικονίζεται πλούσια ντυμένη, με διάδημα και πέπλο - συνεχίζει η κ. Βάνα Μπουσέ. Τα χέρια της, με τα δάκτυλα πλεγμένα, ενώνονται σε δέηση. Η Μουρούζη, σε δεύτερη αμέσως μετά τον Υψηλάντη θέση, σαν ντάμα σπαθί, δηλαδή του σταυρού, αποτελεί όχι μόνο αναφορά στις σφαγές της Κωνσταντινούπολης, αλλά και σαφή μνεία στον απαγχονισμό του Πατριάρχη, του οποίου η απεικόνιση σε μια τράπουλα θα ήταν βέβαια ανάρμοστη. Το όνομα Μουρούζη συνδέεται στενά με τη θανάτωση του Γρηγορίου του Ε΄, όχι μόνο γιατί οι δυο Μουρούζηδες ο Κωνσταντίνος, γραμματέας και διερμηνέας του Πατριαρχείου, και ο αδελφός του Νικόλαος, διερμηνέας του στόλου, θανατώθηκαν λίγες μόνο μέρες πριν από τον Πατριάρχη, αλλά κυρίως μέσω της Μουρούζη, που απεικονίζεται στο χαρτοπαίγνιο σαν ντάμα σπαθί. Ήταν χήρα του Δημητρίου Μουρούζη, που είχε αποκεφαλισθεί το 1812 στο στρατόπεδο της Σούμλας, με την αιτιολογία ότι είχε υπογράψει τη συνθήκη του Βουκουρεστίου. Όταν άρχισαν οι σφαγές στην Κωνσταντινούπολη, η Πύλη ανέθεσε στον Πατριάρχη την επίβλεψη της Μουρούζη και των έξι παιδιών της, έτσι ώστε η προβλεπόμενη φυγάδευσή τους από την Πόλη να δώσει άλλο ένα επιχείρημα για τη θανάτωση του Πατριάρχη…»!!

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Βάνα Μπουσέ, Αρχαιολόγος: «Μια τράπουλα με φιλελληνικά θέματα», περιοδικό «Αρχαιολογία».
2. τράπουλαη, Ν· δεσμίδα από 54 παιγνιόχαρτα. [ΕΤΥΜΟΛ. < ιταλ. trappola «παγίδα»]