Γιατί έγινε θρυλική η μορφή του Αριστομένη, του Σπάρτακου της εποχής του;

Κωδικός Πόρου: 00285-111531-2084
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 05/02/12 18:51
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Αποκαλύψεις, 00285-111531-2084




Περιγραφή:

Γιατί έγινε θρυλική η μορφή του Αριστομένη, του Σπάρτακου της εποχής του;

Διαβάστε πώς έγινε θρυλική η μορφή του Αριστομένη, ηγέτη των εξεγέρσεων των υποδουλωμένων Μεσσηνίων (5ος αιώνας π.Χ.), που κατάφερε να αποδράσει από τον Καιάδα όπου τον έριξαν οι Λακεδαιμόνιοι, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο Πέτρος Θέμελης σε ένα άρθρο του για τον Καιάδα!.. Τι ήταν, αλήθεια, ο «καταποντισμός»;

Είσοδος στον Καιάδα. (Πάνω φωτογραφία: Επίχωση με ανθρώπινα οστά έξω από το στόμιο του Καιάδα).

ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΣ για Καιάδα ο νους μας πηγαίνει στο μεγάλο βουνό της Σπάρτης, τον Ταΰγετο, όπου βρισκόταν ένα βαθύ βάραθρο μέσα στο οποίο οι Σπαρτιάτες γκρέμιζαν τους κακούργους, τους εχθρούς και τους προδότες της πατρίδας τους.

Στον Καιάδα ρίχνονταν, σύμφωνα με τη νομοθεσία του Λυκούργου όλα τα νεογέννητα ανάπηρα ή καχεκτικά μωρά για να μην αποτελούν εμπόδιο όταν αργότερα θα μεγάλωναν για την πολιτεία της Σπάρτης, που έπρεπε να αποτελείται μόνο από εύρωστους δυνατούς και σκληραγωγημένους άντρες.

Τα βάραθρα αυτά τα ονόμαζαν "αποθέτες". Ο Καιάδας της Σπάρτης λένε πως ήταν στο Μυστρά, κοντά στο χωριό Παρώρι και σήμερα δείχνουν την τοποθεσία αυτή. Άλλοι λένε πως ο Καιάδας έπρεπε να 'ναι σ' ένα από τα τόσα άγρια φαράγγια του Ταύγετου. (1)

Ας δούμε, όμως, εν περιλήψει τι γράφει σε ένα άρθρο του για τον Καιάδα ο Πέτρος Θέμελης:

Καιάδας
Πέτρος Θέμελης

Θραύσμα κρανίου με χάλκινη αιχμή βέλους

Γεωλογικά και ανθρωπολογικά στοιχεία συνηγορούν για τον εντοπισμό του Καιάδα 10 χλμ. έξω από τη Σπάρτη, στο δρόμο Σπάρτης-Καλαμάτας, στην έξοδο του χωριού Τρύπη.

Θρυλική είναι η μορφή του Αριστομένη (2), ηγέτη των εξεγέρσεων των υποδουλωμένων Μεσσηνίων (5ος αιώνας π.Χ.), που κατάφερε να αποδράσει από τον Καιάδα όπου τον έριξαν οι Λακεδαιμόνιοι.

Σε βάραθρο ρίχνονταν και στην Αθήνα οι κατάδικοι που είχαν θανατωθεί με το βασανιστήριο του «αποτυμπανισμού». Ο καταποντισμός (3) ολόσωμων πτωμάτων σε βάραθρο ήταν η «εσχάτη των ποινών».

Ο Καιάδας χρησιμοποιήθηκε από τους Σπαρτιάτες κυρίως στη διάρκεια των Μεσσηνιακών πολέμων (8ος-5ος αιώνας π.Χ.) για τον καταποντισμό εχθρών αλλά και κοινών καταδίκων. Πρόκειται για σπηλαιοβάραθρο γεμάτο ανθρώπινο σκελετικό υλικό. Μεγάλη κατάπτωση βράχων στο εσωτερικό του ακολούθησε τον καταστρεπτικό σεισμό του 464 π.Χ.

Τα οστά ανθρώπινων σκελετών πάνω σε πεσμένους ογκόλιθους μαρτυρούν είτε ότι ρίχτηκαν άνθρωποι και μετά το 464 π.Χ. ή ότι όσοι επέζησαν από το σεισμό προσπάθησαν να αναρριχηθούν προς την έξοδο αλλά δεν τα κατάφεραν. Άλλωστε, η έξοδος από το αρχικό στόμιο του βάραθρου με τα σχεδόν κατακόρυφα τοιχώματα αρνητικής κλίσης είναι εντελώς αδύνατη όχι μόνο για ανθρώπους αλλά και για ζώα. (4)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(1) Βλέπε: Ερμηνευτικό Εγκυκλοαπιδικό Λεξικό, Ματζέντα.
(2) Θρυλικός βασιλιάς των Μεσσηνίων (685 - 668 π.Χ.), πρωταγωνιστής του Β' Μεσσηνιακού Πολέμου. Στον πόλεμο αυτό, που ήταν μια επανάσταση των σκλαβωμένων Μεσσηνίων εναντίον των κατακτητών Σπαρτιατών, οργάνωσε ομάδες που, κυρίως τη νύχτα, έκαναν αιφνιδιασμούς, λεηλασίες και καταστροφές των καλλιεργημένων εκτάσεων. Ο Αριστομένης κατόρθωσε, σε μία επιχείρησή του, να φτάσει μέχρι τη Σπάρτη, όπου αφιέρωσε στη Χαλκίοικο Αθηνά ασπίδα με την επιγραφή "Ο Αριστομένης από τα λάφυρα των Λακεδαιμονίων". Οι Σπαρτιάτες έχασαν σχεδόν το ηθικό τους, αλλά τους το αναπτέρωσε ο ποιητής Τυρταίος, που έστειλαν οι Αθηναίοι αντί για βοήθεια. Τέλος, οι Σπαρτιάτες κατέπνιξαν την επανάσταση των Μεσσηνίων και τους ανάγκασαν, μετά το θάνατο του Αριστομένη, να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους.
(3)καταποντισμός ο (Α καταποντισμός) [καταποντίζω]· 1. καταπόντιση*, καταβύθιση, πνίξιμο· 2. (μτφ.) μεγάλη πτώση, συντριβή («ο καταποντισμός τού κόμματος στις εκλογές).
(4) Περιοδικό «Αρχαιολογία», Τεύχος 15, Μάιος 1985, Τα σπήλαια, Κύριο θέμα, Σελίδες: 55-60.