Τι ήταν άραγε η «Μεγάλη Ιδέα»;

Κωδικός Πόρου: 00285-115673-8238
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 13/02/16 18:56
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Το Σχόλιο της Ημέρας, 00285-115673-8238




Περιγραφή:

Τι ήταν άραγε η «Μεγάλη Ιδέα»;

Μέχρι το 1903 στη Μακεδονία εκδηλώνονταν κυρίως εκκλησιαστικές και εκπαιδευτικές διαμάχες. Στόχος όλων των πλευρών ήταν η ίδρυση σχολείων όπου θα διδασκόταν η γλώσσα του κάθε έθνους και θα καλλιεργούνταν η αντίστοιχη εθνική συνείδηση. Οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ, κυρίως, Ελλήνων και Βούλγαρων ανταρτών διαρκεί από το 1904 έως το 1908, δηλαδή η περίοδος του Μακεδονικού Αγώνα, όπου κυριάρχησε η μορφή του Παύλου Μελά!..

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι στα σύγχρονα ελληνικά σχολεία διδάσκεται πως η «Μεγάλη Ιδέα» ήταν μία ιδεολογία που κυριαρχούσε στους Έλληνες στις αρχές του 20ου αι. αναφέρεται. Αφορούσε την ανάγκη εδαφικής εξάπλωσης της μικρής χώρας ώστε αυτή να συμπεριλάβει όλους τους πληθυσμούς που βρίσκονταν εκτός συνόρων. Ειδικά η γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας αποτέλεσε στις αρχές του 20ου αιώνα «μήλον της έριδος» για την Ελλάδα, τη Σερβία και τη Βουλγαρία. Τα εδάφη αυτά ήταν ακόμα μέρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας

Η ιδέα της απελευθέρωσης όλων των Ελλήνων και της δημιουργίας της νέας Μεγάλης Ελλάδας ήταν το κυρίαρχο στοιχείο της Μεγάλης Ιδέας. Και η ιδέα αυτή εμφανίζεται έντονα σε δυο διαφορετικές περιόδους της ελληνικής ιστορίας: πρώτα στην προεπαναστατική Ελλάδα, πριν από το 1821 –με κύριους εκφραστές τις διακηρύξεις του Ρήγα Φεραίου και το πρόγραμμα της Φιλικής Εταιρείας–, και αργότερα, μετά τη δημιουργία μικρού ελεύθερου ελληνικού κράτους και συγκεκριμένα το 1844.

Η Μεγάλη Ιδέα ήταν ο κύριος άξονας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής ως τις αρχές του 20ού αι. Κύριος εκφραστής της ήταν ο Ελ. Βενιζέλος και η πολιτική του, που πέτυχε την απελευθέρωση πολλών ελληνικών περιοχών.

Την εποχή εκείνη, το βασικό στοιχείο της ταυτότητας των ανθρώπων ήταν η θρησκευτική πίστη. Αυτοί που αισθάνονταν περισσότερο Βούλγαροι ακολούθησαν, μετά το 1870, τη νέα βουλγαρική εκκλησία, και ονομάστηκαν «εξαρχικοί». Όσοι είχαν ελληνικό φρόνημα ήταν οι «πατριαρχικοί».

Μέχρι το 1903 στη Μακεδονία εκδηλώνονταν κυρίως εκκλησιαστικές και εκπαιδευτικές διαμάχες. Στόχος όλων των πλευρών ήταν η ίδρυση σχολείων όπου θα διδασκόταν η γλώσσα του κάθε έθνους και θα καλλιεργούνταν η αντίστοιχη εθνική συνείδηση. Οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ, κυρίως, Ελλήνων και Βούλγαρων ανταρτών διαρκεί από το 1904 έως το 1908, δηλαδή η περίοδος του Μακεδονικού Αγώνα, όπου κυριάρχησε η μορφή του Παύλου Μελά.

Ο Π. Μελάς (1870-1904) ήταν αξιωματικός του ελληνικού στρατού και σύμβολο του «Μακεδονικού Αγώνα». Μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 και την ελληνική ήττα, συμμετείχε στο Μακεδονικό Κομιτάτο με στόχο τη στήριξη των ελληνικών πληθυσμών της Μακεδονίας. Πήρε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, κατά τη διάρκεια του οποίου οργάνωσε στην Αθήνα ένα μαχητικό εθνικό πυρήνα εναντίον των βουλγαρικών σχεδίων, στη Μακεδονία.

Στις 24 Φεβρουαρίου 1904, με διαταγή της τότε ελληνικής κυβέρνησης, πέρασε στη Μακεδονία μαζί με τρεις ακόμα αξιωματικούς για να συγκεντρώσει στοιχεία και να μελετήσει προσωπικά την κατάσταση. Στις 10 Ιουλίου του ίδιου χρόνου επέστρεψε μόνος στη Μακεδονία, ως ζωέμπορος, στην Κοζάνη και τη Σιάτιστα, όπου οργάνωσε το πρώτο ένοπλο σώμα του. Κυκλοφορούσε με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας.

Ξαναγύρισε στην Αθήνα, όπου το Μακεδονικό Κομιτάτο του ανέθεσε την αρχηγία του Μακεδονικού Αγώνα στις περιφέρειες Μοναστηρίου και Καστοριάς. Πέρασε για τρίτη και τελευταία φορά στη Μακεδονία στις 18 Αυγούστου 1904. Διοικούσε ένα σώμα 35 αντρών, το οποίο είχε οργανώσει στη Λάρισα.

Κέντρο των επιχειρήσεών του ήταν τα χωριά Νεγοβάνη και Λέχοβο. Τη δράση του συνέχισε αδιάκοπα ως τις 13 Οκτωβρίου 1904. Εκείνη τη μέρα βρισκόταν στο χωριό Στάτιστα, που σήμερα προς τιμή του ονομάζεται Μελάς. Οι Βούλγαροι κομιτατζήδες του Μήτρου Βλάχου τον πρόδωσαν στους Τούρκους, οι οποίοι κύκλωσαν το χωριό και το διώροφο σπίτι, όπου είχε οχυρωθεί με τους άντρες του. Κατά τη μάχη που ακολούθησε ο Μελάς σκοτώθηκε.

Ανέλαβε την αρχηγία του αγώνα ενάντια στους Βούλγαρους και ηττήθηκε σε μάχη με τον οθωμανικό στρατό το 190.. Η είδηση του θανάτου του συγκλόνισε το πανελλήνιο και ο θάνατός του έγινε αφορμή να στηρίξει και να οργανώσει η ελληνική κυβέρνηση ακόμη περισσότερο τον αγώνα στη Μακεδονία.

Δυστυχώς, η μικρασιατική καταστροφή του 1922 αποτέλεσε για ορισμένους ερευνητές και το τέλος της Μεγάλης Ιδέας.

Με σεβασμό και τιμή

ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΝ. ΣΑΚΚΕΤΟΣ
Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2016