Πότε είναι χρήσιμη η Ιστορία!..

Κωδικός Πόρου: 00285-115681-8206
Συγγραφέας ή Δημιουργός: Σακκέτος Άγγελος
Ημερομηνία Δημιουργίας: 05/02/16 17:36
Εκδότης: Ελληνική λέσχη βιβλίου
Η γλώσσα του περιεχομένου: Ελληνικά
Σχέση: Δεν έχει δηλωθεί σχέση για το συγκεκριμένο τεκμήριο
Λέξεις κλειδιά: Το Σχόλιο της Ημέρας, 00285-115681-8206




Περιγραφή:

Πότε είναι χρήσιμη η Ιστορία!..

Η Ιστορία είναι χρήσιμη όταν την διαβάζουμε όχι μόνο για να την γνωρίζουμε, αλλά και για να αποφεύγουμε τα λάθη που κάναμε στο παρελθόν! Λαός που αποφεύγει τα λάθη του διασώζεται, ενώ αυτοί που περιφρονούν τις πέτρες και τα χαρτιά τους, όπως λέγαμε και σε ένα σύνθημά μας, σε τηλεοπτική εκπομπή, είναι καταδικασμένοι να εξαφανιστούν από προσώπου γης!.. Ας θυμηθούμε, λοιπόν, ένα παράδειγμα από την περίοδο της εικονομαχίας στο Βυζάντιο και ο καθένας μας ας βγάλει τα συμπεράσματά του!..

ΕΙΝΑΙ αλήθεια, ότι η σοβαρή κρίση που συγκλόνισε το Βυζάντιο στην περίοδο της εικονομαχίας είχε αρχίσει να εκδηλώνεται όσο βασίλευε ο Φιλιππικός Βαρδάνης και ακριβώς στο γεγονός αυτό έγκειται η ιστορική σημασία της σύντομης και άτυχης αυτής βασιλείας. Ο Φιλιππικός όχι μόνο ανανέωσε τις χριστολογικές έριδες, αλλά προκάλεσε και μια ιδιόμορφη διαμάχη σχετικά με τις εικόνες. Η διαμάχη αυτή δεν στράφηκε βέβαια γύρω από τη λατρεία των ίδιων των εικόνων, έλαβε όμως αφορμή από τον συμβολικό χαρακτήρα των εικόνων και για τον λόγο αυτό θεωρείται προάγγελος της μεγάλης έριδας της επόμενης περιόδου.

Ως αρμένιος ο Βαρδάνης - Φιλιππικός ήταν περισσότερο δεμένος με τη γενέτειρά του απ' όσο οι διάδοχοι του Ηρακλείου και κατά τα φαινόμενα έκλεινε προς το μονοφυσιτισμό. Βέβαια δεν έφθασε στο σημείο να υποστηρίξει την αναγνώριση της αιρέσεως αυτής, εμφανίσθηκε όμως σαν ένθερμος υπέρμαχος του μονοθελητισμού, που είχε καταδικασθεί πριν από τριάντα χρόνια από την Έκτη Οικουμενική Σύνοδο. Εξέδωσε αυθαίρετα ένα αυτοκρατορικό διάταγμα, στο οποίο απέρριπτε τις αποφάσεις της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου και αναγνώριζε το μονοθελητισμό ως τη μόνη νόμιμη ορθόδοξη διδασκαλία.

Συμβολικό γεγονός της αλλαγής αυτής είναι η καταστροφή μιας παραστάσεως της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου που υπήρχε στο αυτοκρατορικό ανάκτορο και η απομάκρυνση μιας επιγραφής, αφιερωμένης στη Σύνοδο, που ήταν τοποθετημένη στην πύλη Μίλιον μπροστά στο παλάτι. Στη θέση της αναρτήθηκε η εικόνα του αυτοκράτορα καθώς και του πατριάρχη Σεργίου37. Με τον ίδιο τρόπο αργότερα οι είκονομάχοι αυτοκράτορες απομάκρυναν τις θρησκευτικές παραστάσεις και τις αντικατέστησαν με πορτραίτα του αυτοκράτορα.

Αν και ο Φιλιππικός απέτυχε να επιβάλλει το μονοθελητισμό και η εκκλησιαστική του πολιτική προκάλεσε μεγάλη αντίδραση και επιτάχυνε την πτώση του, βρήκε όμως αρκετούς υποστηρικτές και συνεργάτες ακόμη και στους κύκλους του ανώτερου βυζαντινού κλήρου, μεταξύ των οποίων ήταν και ο μετέπειτα πατριάρχης Γερμανός. Επί πλέον εμφανίσθηκαν πάλι μονοφυσιτικές τάσεις, γεγονός που αποδεικνύει ότι η αίρεση του μονοφυσιτισμού και του μονοθελητισμού δεν είχε τελείως εκριζωθεί από το Βυζάντιο.

Η απροκάλυπτη ομολογία του αυτοκράτορα σε μια αίρεση που είχε καταδικασθεί από την τελευταία Οικουμενική Σύνοδο, προκάλεσε, καθώς είναι φυσικό, σθεναρή αντίδραση στη Ρώμη, που εκδηλώθηκε με τρόπο περίεργο. Με την αναγγελία της ανόδου του στο θρόνο ο Φιλιππικός απέστειλε στον πάπα Κωνσταντίνο Α' μια μονοθελητική ομολογία πίστεως καθώς και ένα πορτραίτο του.

Η Ρώμη δεν δέχθηκε την εικόνα του αιρετικού αυτοκράτορα ούτε επέτρεψε την εκτύπωσή της στα νομίσματα, ενώ το όνομά του δεν μνημονεύθηκε ούτε στις λειτουργικές προσευχές ούτε στη χρονολόγηση των επίσημων εγγράφων38. Επίσης στην απομάκρυνση της παραστάσεως της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου από το αυτοκρατορικό ανάκτορο της Κωνσταντινουπόλεως ο πάπας αντέδρασε με την ανάρτηση στο ναό του Αγίου Πέτρου των εικόνων και των έξη Συνόδων39.

Έτσι, λίγο πριν από την έκρηξη της εικονομαχίας, δημιουργήθηκε αυτή η περίεργη διένεξη ανάμεσα στον αιρετικό αυτοκράτορα και τον πάπα, όπου σαν ανταγωνιστικό μέσο χρησιμοποιήθηκε η εικόνα, αφού και οι δύο παρατάξεις εκδήλωναν το φρόνημά τους με την αποδοχή ή την απόρριψη ορισμένων εικόνων. Τη σύγχυση που προκλήθηκε ενίσχυσαν και οι σοβαρές αναστατώσεις στο χώρο των εξωτερικών υποθέσεων.

Οι Άραβες εκμεταλλεύθηκαν την αστάθεια που προκάλεσε η τελευταία κυβερνητική αλλαγή στο Βυζάντιο και εισέβαλαν πάλι στα αυτοκρατορικά εδάφη. Κυρίως όμως ο ηγεμόνας των Βουλγάρων Τέρβελις δεν άφησε να χαθεί η ευκαιρία για να εκδικηθεί με πόλεμο τον νέο βυζαντινό αυτοκράτορα, το δολοφόνο του πρώην συμμάχου του, του Ιουστινιανού Β'. Προέλασε ως τα τείχη της Κωνσταντινουπόλεως και κατέστρεψε τα περίχωρα της πρωτεύουσας.

Οι πλούσιες επαύλεις και τα αγροκτήματα στα προάστεια, όπου περνούσαν τις θερινές διακοπές τους οι ευγενείς Βυζαντινοί, λεηλατήθηκαν και ερημώθηκαν από τις βουλγαρικές ορδές. Η ανεμπόδιστη προέλαση του Τέρβελι μέσα από τη Θράκη και ως τα τείχη της βυζαντινής πρωτεύουσας δείχνει πόσο αδύνατα ήταν τότε τα βυζαντινά στρατεύματα στο ευρωπαϊκό έδαφος της αυτοκρατορίας. Για να σωθεί η κατάσταση χρειάσθηκε να μεταφερθούν στρατεύματα από το θέμα Οψικίου. Τα στρατεύματα όμως του Οψικίου επαναστάτησαν εναντίον του Φιλιππικού, ο οποίος στις 3 Ιουνίου 713 εκθρονίστηκε και τυφλώθηκε… [Georg Ostrogorsky: Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους. Τόμοι: Α'+Β'+Γ'1]

Με σεβασμό και τιμή

ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΝ. ΣΑΚΚΕΤΟΣ
Παρασκευή, 5 Φεβρουαρίου 2016